شبیخون بی‌سروصدای آمریکا به طلای سبز ایران!

شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک مناطق کشت پسته، همراه با زیرساخت‌های تاریخی باغداری و مهارت نسل‌های متعدد کشاورزان، مزیت تولیدی ایران را تقویت کرده است. از سوی دیگر پسته ایران به دلیل درصد بالای خندان بودن، طعم و عطر ویژه ناشی از خاک و آب شور کویری، جایگاه ویژه‌ای در بازار‌های جهانی دارد.

ایالات متحده آمریکا، از اوایل دهه ۱۳۷۰ شمسی، با سرمایه گذاری در کشت مکانیزه، آبیاری هوشمند و توسعه ارقام اصلاح شده، توانسته سهم قابل توجهی از بازار ایران را تصاحب کند. در سال ۲۰۱۰، ایران حدود ٪۵۰ از بازار جهانی پسته را در اختیار داشت، اما این سهم تا سال ۲۰۲۰ به کمتر از ٪۳۰ کاهش یافت. در مقابل، آمریکا سهم بازار خود را از حدود ٪۳۰ به بیش از ٪۴۵ در سال ۲۰۲۲ رسانده است.

اگرچه کل صادرات ایران در سال‌های اخیر روندی افزایشی را تجربه کرده و از حدود ۱۵ میلیارد دلار به بیش از ۵۴ میلیارد دلار رسیده است، اما صادرات پسته اعدادی کمتر از یک میلیارد دلار را به چشمان خود دید.  این روند، بیش از هر چیز، بازتاب بحران بهره‌وری در بخش تولید و نیز ضعف در سازگاری با تحولات بازار جهانی است.