آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در عصر شنبه؛ ترکیب هیات‌های مذاکره‌کننده و دستور کار گفت‌وگوها

به گزارش خبرکده، مقامات جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، پس از ۴۰ روز جنگ، به اسلام‌آباد پاکستان رسیدند تا برسر پایان نبرد گفت‌و‌گو کنند.

گفت‌و‌گو‌هایی که هر دو طرف تاکید دارند با «حسن نیت»، اما بی‌اعتمادی وارد آن خواهند شد. با این حال، ترکیب هیات‌های مذاکره‌کننده، نشان از عزم تهران و واشنگتن برای آزمودن مسیر دیپلماسی دارد.

گفته‌شده که هیات ایران حدود ۸۶ نفر و هیات آمریکایی حدود ۳۰۰ نفر هستند.

با این حال، حتی در صبح شنبه نیز مذاکرات بین ایران و آمریکا قطعی نیست. هیات ایران به ریاست محمدباقر قالیباف، رییس مجلس به محض ورود در جمعه شب، با فرمانده ارتش پاکستان که یکی از چهره‌های پرنفوذ این کشور و میانجی آتش‌بس بوده دیدار کرد.

روز شنبه ساعت یک بعدازظهر با شهباز شریف نیز هیات مذاکره‌کننده با نخست وزیر پاکستان گفت‌و‌گو می‌کند. در صورت پذیرش پیش‌شرط‌های تهران که در این دو دیدار مطرح شده، احتمالا ساعاتی پس از آن، نشست مذاکره با هیات آمریکا را برگزار خواهد کرد.

ایران تاکید دارد که تاکنون دو شرط آتش‌بس و مذاکره یعنی توقف حملات به لبنان و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده انجام نشده است.

اما در سوی دیگر نیز آمریکا ایران را به بازنکردن تنگه هرمز طبق توافق آتش‌بس متهم می‌کند و مدعی است که لبنان جزئی از توافق آتش‌بس نبوده است. هرچند که مقامات پاکستان به عنوان میانجی ایران و آمریکا، تاکید کرده‌اند که لبنان نیز جزئی از توافق آتش‌بس بوده است.

حتی گفته‌شده که آمریکا، اسرائیل را برای کاهش محسوس حملات به لبنان در طول مذاکرات با ایران تحت فشار گذاشته است.

برخی این احتمال را دادند که ممکن است ایران بدون تحقق پیش‌شرط‌ها در مذاکرات شرکت نکند. اما به‌نظر می‌رسد که پاکستانی‌ها تلاش دارند تا نخستین دیدار میان مذاکره‌کنندگان ایران و آمریکا برگزار شود؛ اتفاقی که بعید است رخ ندهد.

ترکیب هیات ایران در مذاکرات

ریاست هیات ایرانی در مذاکرات را محمدباقر قالیباف، رییس مجلس به عهده دارد. همچنین عباس عراقچی وزیر خارجه و کاظم غریب‌آبادی معاون حقوقی او نیز در هیات اصلی هستند. عبدالناصر همتی رییس کل بانک مرکزی نیز در هیات ایرانی حضور دارندو کمیته اقتصادی را راهبری می‌کند.

علی اکبر احمدیان دبیر شورای دفاع و علی باقری کنی معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی نیز از جمله اعضای این هیات هستند. در حالی که پیش‌تر گمانه‌زنی‌ها از حضور محمدباقر ذوالقدر دبیر شورای عالی امنیت ملی در این مذاکرات حکایت داشت.

محمود نبویان‌، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و از نمایندگان نزدیک به جریان پایداری نیز در هیات همراه حاضر است. براساس گزارش‌ها، مهدی محمد مشاور راهبردی رییس مجلس و بسیاری از حلقه مشاوران نزدیک به او بدنه هیات مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می‌دهند.

تغییر در هیات آمریکا

جی‌دی ونس، معاون رییس جمهور آمریکا در صدر هیات آمریکایی است. او مهم‌ترین تغییر در ترکیب مذاکره‌کنندگان آمریکا محسوب می‌شود که پیش‌تر استیو ویتکاف نماینده ویژه ترامپ سرپرستی آنها را برعهده داشت.

ونس از جمله چهره‌های مخالف جنگ با ایران در کابینه ترامپ محسوب می‌شد و حتی برخی شایعات مبنی بر درخواست ایران برای حضور او به عنوان مذکره‌کننده مطرح شده بود. موضوعی که جان بولتون مشاور اسبق امنیت ملی آمریکا نیز آن را تایید کرده است.

می‌توان گفت که آمریکا به دلیل حضور ونس و هیاتی بزرگ، با رویکرد و دست‌فرمان جدیدی پا به اسلام‌آباد گذاشته است.

به جز ونس، چهره‌های اصلی هیات آمریکا را استیو ویتکاف و جرد کوشنر نمایندگان ترامپ و فرمانده سنتکام تشکیل می‌دهند.

دستور کار مذاکرات چیست؟

عباس عراقچی، در پستی که پس از آتش‌بس در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد نوشت که طرح ۱۰ بندی ایران و پیشنهادات ۱۵ بندی آمریکا مبنای مذاکرات در پاکستان خواهد بود.

طبق متن انگلیسی که از پیشنهادات ایران منتشر شده، جمهوری اسلامی ایران خواستار ادامه شرایط جدید کنترل بر تنگه هرمز، رفع همه تحریم‌ها، پذیرش حق غنی‌سازی، توقف حملات به ایران و کشور‌های هم‌پیمان در منطقه و تضمین عدم حمله دوباره است.

در سوی مقابل، آمریکا نیز خواستار مذاکره بر سر تضمین عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای، محدودیت برنامه موشکی در برد و تعداد، ۴۴۰ کیلوگرم اوارنیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی و برنامه‌های امنیت منطقه‌ای است.

همچنین گفته‌شده که بازگشایی تنگه هرمز دیگر خواسته آمریکا در مذاکرات است.