خبرکده – رجا ابوطالبی: از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دنیا یکی از پرتلاطمترین دوران خود را سپری میکند. نوسانات شدید در قیمت انرژی، عقبنشینی انس طلا، افزایش قیمت برخی فلزات اساسی و حتی رشد نرخ کود، همگی به تنشهای خلیج فارس یا به عبارتی مسدودیت تنگه هرمز برمیگردد.
این بحران به حدی بزرگ است که مارک بیتزر، مدیرعامل شرکت آمریکایی وایرلپول اعلام کرد: سطح رکود فعلی صنعت مشابه آن چیزی است که در بحران مالی جهانی مشاهده کردیم و حتی از برخی دورههای رکود اقتصادی شدیدتر است.
در این شرایط ترامپ به عنوان مسئول و مقصر شناخته میشود که به طور واضح در تلاش برای کاهش هجمههای داخلی و خارجی برمیآید. توییت ترامپ در ۳ می نیز موید همین حرف است؛ به طوری که کشورهای سراسر دنیا در تماس با او، از مسدودیت تنگه هرمز ابراز نگرانی کردند. اما آیا به جز بازگشایی تنگه هرمز و برگشت تجارت جهانی به حالت اولیه، راهی وجود دارد؟
گام اول؛ بازگشایی تنگه هرمز
اهداف ترامپ از حمله به ایران، چیزی جز تسلیم برنامهای هستهای نبود؛ یعنی ایران حق هیچگونه غنیسازی و انباشت اورانیوم با غنای بالا را ندارد. اما با آغاز جنگ، ایران از برگ تنگه هرمز استفاده کرد و تا بازگشت آرامش کامل و اخذ مجوزها برای انرژی هستهای صلحآمیز، قصدی برای رفع مسدودیت ندارد.
در همین راستا، ترامپ بارها و با ادبیات ضدونقیض صلح و جنگ، نشان داد بازگشایی تنگه هرمز به اندازه برچیدن برنامه هستهای ایران اهمیت دارد. وی در شبکه اجتماعی تروث، چندین بار این دو خواسته را در یک صفحه ترازو قرار داد.
به خاطر من، ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت و خیلی سریع، خواهید دید که نفت شروع به جریان یافتن میکند.
ایران قول داد تنگه هرمز را باز کند، و آنها آگاهانه در انجام این کار کوتاهی کردند. همچنین ایران حاضر نیست از جاهطلبیهای هستهای خود دست بکشد.
جلسه خوب پیش رفت، روی بیشتر نکات توافق شد، اما تنها نکتهای که واقعاً مهم بود، یعنی انرژی هستهای، مورد توافق قرار نگرفت. نیروی دریایی ایالات متحده، بهترین نیروی دریایی جهان، بلافاصله روند مسدود کردن هر کشتیای را که سعی در ورود یا خروج از تنگه هرمز دارد، آغاز خواهد کرد.
ایران که حاضر نیست از حق مسلم خود یعنی توسعه انرژی هستهای صلحآمیز عقبنشینی کند و حتی بر سر همین حق دو جنگ تحمیلی را از سر گذراند، به طور مشخص، بازگشایی تنگه هرمز را با فشار و تهدید نخواهد پذیرفت.
با همین منطق، ترامپ چگونه پاسخ اقتصاد نابهسامان کشورها را بدهد؟ چگونه بتواند در برابر هجمههای دموکراتها مقاومت کند؟ چگونه در برابر قلم والاستریت ژورنال، نیویورک تایمز و سنانان تاب بیاورد؟
گام دوم؛ تو تاثیرگذارترین فرد دنیایی!
به گزارش خبرکده، ترامپ پیش از ورود به دنیای سیاست، اقتصادخوان و فعال بازارها از جمله املاک بود. ذهنیت اقتصادی ترامپ به تمام مسائل، علاوه بر خلق ثروتی عظیم برای وی، سبب پیروز شدنش در انتخابات نیز شد. چرا که یکی از اصلیترین شعارهای دونالد ترامپ، کنترل تورم و بازدهی بالای بورس آمریکا بود.
او به خوبی با مفهوم «انتظارات» و «اخبار» و تاثیر آنها بر افت و رشد قیمتها آگاه است؛ میداند اگر رئیسجمهور قدرتمندترین کشور دنیا شرکتی را نقد کند، سهام آن سقوط خواهد کرد و برعکس، تمجید از کلاس دارایی یا شرکتی مشخص، میتواند اقبال به آن را فزونی بخشد.
با همین منطق، وی به شبکه اجتماعی تروث پناه آورد تا بتواند با پیامهای مثبت، کاهش قیمت نفت را سبب شود. قسمت جالب ماجرا اینجاست که بسیاری از این پیامها را در ابتدا یا انتهای هفته منتشر میکند تا بسته شدن یا بازگشایی بازارها در قیمتهای بالایی مَچ نشوند.
به عنوان مثال، جمعه ۱۰ آپریل ۲۰۲۶، دو توییت از ترامپ، اصلاح ۱۲ درصدی را تنها در یک روز برای نفت برنت به ارمغان آورد. ترامپ در توییتهای خود به بازگشایی مشروط تنگه هرمز اشاره کرد. بازگشایی با پرداخت عوارض شاید برای ترامپ خوشایند نباشد، اما عرضه نفت را افزایش میدهد که کاهش نرخ نفت را نیز سبب میشود.
گزارشهایی وجود دارد مبنی بر اینکه ایران از نفتکشهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، عوارض دریافت میکند.
یا در هفته منتهی ۱۰ می، ترامپ با انتشار عکسی که نابودی پهبادهای ایرانی را به تصویر میکشید، نوشت: بینگ، بینگ، تمام شد!
حتی در توییت دیگری در همان روز اشاره کرد که موشکها و قایقهای کنترلی ایران برای مسدودیت تنگه هرمز را به قعر دریا فرستاده است. گزارههایی که نفت را ۱۶ درصد به عقب هل داد و تا مرز ۹۰ دلار نیز نزدیک شد.
سه ناوشکن آمریکایی در کلاس جهانی، از تنگه هرمز، زیر آتش دشمن، عبور کردند. هیچ آسیبی به این سه ناوشکن وارد نشد، اما خسارات زیادی به مهاجمان ایرانی وارد شد. آنها به همراه قایقهای کوچک متعددی که برای جایگزینی نیروی دریایی کاملا نابود شده آنها استفاده میشوند، کاملا نابود شدند. این قایقها به سرعت و به طور مؤثر به قعر دریا رفتند.
پیام آخر همین هفته ترامپ، مهر تاییدی بر استفاده او از رسانه و انتظارات بود. توییتهایی که لزوما هیچ پشتوانهای ندارند، اما به خوبی میتواند التهاب بازارها، مخصوصا بازار انرژی را کنترل کند.
ایران باید موافقت کند هرگز سلاح هستهای یا بمب نخواهد داشت. تنگه هرمز باید فوراً و بدون هیچ گونه عوارضی برای تردد نامحدود کشتیها در هر دو جهت باز شود. تمام مینهای آبی (بمبها)، در صورت وجود، از بین خواهند رفت.
میتوان گفت، در شرایطی که ایران بازگشایی تنگه هرمز را به تضمین حقوق هستهای خود گره زده و حاضر به عقبنشینی از مواضعش نیست، دولت ترامپ نیز تلاش میکند با استفاده از قدرت رسانهای و جایگاه سیاسی خود، فضای روانی بازارها را مدیریت کرده تا نوسانات قیمتی را تا حد توان، به حداقل برساند.
منبع: خبرکده