بسیاری از بازنشستگان میگویند در شرایطی که هزینههای زندگی بهصورت روزانه افزایش مییابد، تأخیر در اعمال افزایش حقوق و پرداخت معوقات، آنها را برای تأمین نیازهای اولیه زندگی با مشکلات جدی مواجه کرده است. در کنار دغدغههای معیشتی، افزایش هزینههای درمان، ضعف پوشش بیمهای و نارضایتی از عملکرد بیمه تکمیلی نیز به یکی از مهمترین نگرانیهای بازنشستگان تبدیل شده؛ موضوعی که به گفته آنان، فشار اقتصادی بر خانوادههای بازنشسته را بیش از گذشته افزایش داده است.
بازنشستگان تأمین اجتماعی این روزها با فشار سنگین معیشتی دستوپنجه نرم میکنند. از ابتدای سال جاری، افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی، اقلام خوراکی، دارو و هزینههای درمانی، شرایط زندگی را برای بسیاری از آنان دشوارتر کرده است. این در حالی است که حقوق بازنشستگان در دو ماه نخست سال افزایش نیافته و همین موضوع نگرانیهای فراوانی را در میان مستمریبگیران ایجاد کرده است.
در روزهای اخیر، شمار زیادی از بازنشستگان با طرح مشکلات معیشتی خود، نسبت به وضعیت اقتصادی و تأخیر در اعمال افزایش حقوق ابراز نگرانی کردهاند. بسیاری از آنان نگران هستند که افزایش قانونی حقوق در ماه سوم سال نیز به حسابشان واریز نشود.
یکی از بازنشستگان با بیش از ۳۰ سال سابقه کار میگوید: همه چیز چند برابر شده اما حقوق ما همچنان همان حقوق سال گذشته است. از ابتدای سال تنها قیمتها افزایش یافتهاند؛ از نان و برنج گرفته تا کرایه حملونقل و دارو. ما بازنشستهها درآمد محدودی داریم و تحمل این حجم از گرانی برایمان بسیار دشوار شده است.
این بازنشسته که با بیماری دیابت و مشکلات قلبی دستوپنجه نرم میکند، بخش عمده درآمد ماهانه خود را صرف خرید دارو میکند. به گفته او، هزینه داروها نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته است.
او میگوید: «اوایل هر ماه که حقوق واریز میشود، ابتدا باید هزینه داروها را پرداخت کنم و بعد هم خریدهای ضروری خانه را انجام دهم. تقریباً تا ۱۰ روز اول ماه کل حقوق تمام میشود و برای ادامه زندگی مجبورم از دوستان و آشنایان قرض بگیرم. واقعاً شرمآور است که پس از این همه سال کار کردن، برای تأمین هزینههای زندگی نیازمند قرض باشیم.»
افزایش هزینههای درمان نیز یکی از موضوعاتی است که بسیاری از بازنشستگان به آن اشاره میکنند. در ماههای اخیر گزارشهای مختلفی درباره رشد قیمت دارو، خدمات درمانی و هزینههای بیمارستانی منتشر شده است؛ موضوعی که فشار مضاعفی بر خانوادههای بازنشسته وارد کرده، بهویژه افرادی که با بیماریهای مزمن یا بیماریهای خاص مواجه هستند.
بازنشسته دیگری که بهتازگی همسرش تحت عمل جراحی قرار گرفته، میگوید برای پرداخت هزینههای درمان ناچار شده تمام پسانداز چند ساله خود را مصرف کند.
او میگوید: «یک عمل ناگهانی کافی است تا تمام زندگی انسان به هم بریزد. ما هر ماه مبلغی را برای روز مبادا کنار میگذاریم، اما نهتنها پسانداز چند ساله حقوق بازنشستگیام صرف یک عمل جراحی شد، بلکه برای تأمین هزینههای بعد از عمل نیز مجبور به قرض گرفتن شدیم.»
این بازنشسته ادامه میدهد: «قیمت دارو و درمان آنقدر بالا رفته که هر ماه بیشتر از حقوقم هزینه میکنم. در واقع حقوق ماههای آینده را پیشاپیش خرج کردهام و منتظر پرداخت مابهالتفاوت حقوق دو ماه نخست سال هستم تا بتوانم بدهیهای خود را پرداخت کنم و از شرمندگی آشنایان و بستگان طلبکار خارج شوم.»
او با انتقاد از تأخیر در افزایش حقوق بازنشستگان میگوید: «ما مستمری خود را از قبل خرج کردهایم، چون برای اداره زندگی مجبور به قرض گرفتن شدیم. حالا هم مشخص نیست معوقات چه زمانی پرداخت خواهد شد و تا آن زمان چه میزان از ارزش واقعی آن کاسته میشود.»
یکی دیگر از بازنشستگان به وضعیت یارانهها اشاره کرده و میگوید: «کالابرگ من یک میلیون تومان است، اما با این مبلغ چه کاری میتوان انجام داد؟ همه قیمتها چند برابر شدهاند. من هر هفته فرزندان و نوههایم را برای یک وعده غذا به خانه دعوت میکنم؛ این یک میلیون تومان حالا حتی پول یک حلب روغن سه لیتری هم نیست.»
بازنشستگان معتقدند فاصله میان درآمد آنان و هزینههای واقعی زندگی هر روز بیشتر میشود. بسیاری دیگر توان پسانداز ندارند و اگر بیماری یا اتفاق غیرمنتظرهای رخ دهد، از عهده تأمین هزینهها برنمیآیند.
آنها تأکید میکنند که ادامه این شرایط، تأمین ابتداییترین نیازهای زندگی را برایشان دشوار کرده است. به گفته بازنشستگان، افزایش مداوم قیمتها در کنار ثابت ماندن حقوق در دو ماه ابتدایی سال، فشار زیادی بر خانوادههای بازنشسته وارد کرده و بسیاری از آنان را به سمت قرض گرفتن و دریافت وامهای کوچک از اطرافیان سوق داده است.
در کنار مشکلات معیشتی، بسیاری از بازنشستگان تأمین اجتماعی نسبت به وضعیت خدمات درمانی و عملکرد بیمه تکمیلی نیز انتقاد دارند. آنها میگویند با وجود سالها پرداخت حق بیمه، امروز برای دریافت سادهترین خدمات درمانی باید هزینههای سنگینی پرداخت کنند؛ هزینههایی که نه از سوی بیمه تأمین اجتماعی بهطور کامل پوشش داده میشود و نه بیمه تکمیلی پاسخگوی آن است.
یکی از بازنشستگان در اینباره میگوید: «وقتی به بیمارستان یا درمانگاه مراجعه میکنیم، تازه متوجه میشویم که بخش زیادی از داروها، آزمایشها و خدمات درمانی شامل بیمه نمیشود. برخی داروهای تخصصی را باید آزاد تهیه کنیم. هزینه یک آزمایش ساده یا تصویربرداری آنقدر افزایش یافته که گاهی افراد ترجیح میدهند اصلاً به پزشک مراجعه نکنند.»
بازنشستگان همچنین از شلوغی مراکز درمانی تأمین اجتماعی و کمبود امکانات درمانی گلایه دارند. به گفته آنان، انجام برخی خدمات درمانی گاهی هفتهها زمان میبرد و همین مسئله بیماران سالمند را با مشکلات بیشتری مواجه میکند.
یکی از بازنشستگان میگوید: «وقتی بیمار هستیم، توان این همه رفتوآمد و انتظار را نداریم. اما یا باید ساعتها در صف بمانیم یا هزینههای سنگین مراکز درمانی خصوصی را پرداخت کنیم.»
در میان انتقادها، نام بیمه تکمیلی آتیهسازان حافظ نیز بارها مطرح میشود. بازنشستگان معتقدند این بیمه در عمل تنها بخش محدودی از هزینههای واقعی درمان را تقبل میکند و روند دریافت خسارت نیز بسیار طولانی است.
یکی از بازنشستگان میگوید: «برای دریافت بخشی از هزینههای درمان باید مدارک و فاکتورهای متعددی ارائه کنیم و در نهایت هم مبلغ پرداختی ناچیز است و با تأخیر فراوان به حساب واریز میشود.»
بازنشسته دیگری که ماهانه هزینه زیادی برای خرید دارو پرداخت میکند، میگوید: «بیمه تکمیلی فقط اسمش تکمیلی است اما چیزی را تکمیل نمیکند. بخش عمده هزینههای درمان همچنان بر دوش خود ماست. ما انتظار زندگی لوکس نداریم؛ فقط میخواهیم وقتی بیمار میشویم، دغدغه هزینه دارو و بیمارستان را نداشته باشیم.»
بازنشستگان تأکید دارند که در شرایط فعلی، افزایش هزینههای درمان به یکی از بزرگترین دغدغههای آنان تبدیل شده است؛ دغدغهای که به اعتقاد آنها با تأخیر در افزایش حقوق و ناکارآمدی خدمات بیمهای، هر روز سنگینتر میشود.