گزارشهای میدانی نشان میدهد بعضی شعب بانکی به متقاضیان گفتهاند به دلیل داشتن تعداد زیاد حساب بانکی، امکان افتتاح حساب جدید برای آنها وجود ندارد و ابتدا باید بخشی از حسابهای قبلی خود را تعیین تکلیف، مسدود یا غیرفعال کنند. این در حالی است که در بسیاری از تسهیلات خرد، افتتاح حساب در بانک عامل بخشی از روند پرداخت وام محسوب میشود و بدون آن امکان واریز مبلغ تسهیلات وجود ندارد.
منشأ ابهام کجاست؟
ابهام اصلی از اینجا ایجاد شده که برخی شعب، مقررات مربوط به بررسی حسابهای متعدد را بهعنوان ممنوعیت قطعی افتتاح حساب جدید تفسیر کردهاند؛ در حالی که متن ضوابط بانکی چنین ممنوعیتی را صراحتاً پیشبینی نکرده است.
آیا داشتن بیش از ۱۰ حساب بانکی ممنوع است؟
بررسی ضوابط اجرایی مربوط به افتتاح و نگهداری حسابهای سپرده ریالی اشخاص حقیقی نشان میدهد که هیچ ممنوعیت مستقیمی برای تعداد حسابهای بانکی افراد وجود ندارد. مطابق مقررات، اگر شخصی بیش از ۱۰ حساب غیرتجاری انفرادی داشته باشد، بانک موظف است علت افتتاح حساب جدید را از او جویا شود و پس از بررسی، درباره درخواست وی تصمیم بگیرد.
بنابراین، عبور از سقف ۱۰ حساب به معنای ممنوعیت خودکار برای افتتاح حساب جدید نیست؛ بلکه صرفاً یک سازوکار کنترلی در راستای افزایش شفافیت مالی، نظارت بهتر بر حسابها و اجرای مقررات مبارزه با پولشویی به شمار میرود.
نکته مهم برای متقاضیان وام
میان «افتتاح حساب به درخواست مشتری» و «افتتاح حسابی که برای پرداخت تسهیلات ضروری است» تفاوت وجود دارد. اگر بانک برای پرداخت وام نیاز به حساب داشته باشد، تعدد حسابهای قبلی فرد نباید مانع این فرآیند شود.
وضعیت متقاضیان وام ازدواج و فرزندآوری
بر اساس ضوابط موجود، در مواردی که متقاضی برای دریافت وام به بانک مراجعه میکند و بانک عامل برای پرداخت تسهیلات نیازمند افتتاح حساب جدید است، تعداد حسابهای قبلی فرد نباید مانعی برای انجام این کار باشد. به بیان دیگر، اگر متقاضی وام ازدواج، وام فرزندآوری یا سایر وامهای خرد در بانک عامل حساب نداشته باشد، بانک موظف است حساب مورد نیاز برای پرداخت تسهیلات را برای او افتتاح کند.
از همین رو، کارشناسان تأکید میکنند تعدد حسابهای بانکی نباید بهانهای برای توقف یا تعویق در روند پرداخت وام باشد؛ زیرا در اینجا افتتاح حساب نه یک خدمت اختیاری جدید، بلکه بخشی از فرآیند اجرایی پرداخت تسهیلات است.
چرا برخی شعب چنین شرطی گذاشتهاند؟
کارشناسان بانکی معتقدند بخشی از مشکلات اخیر ناشی از برداشتهای متفاوت و سلیقهای از دستورالعملهای جدید بانک مرکزی است. برخی شعب تصور کردهاند که داشتن بیش از ۱۰ حساب بانکی، به منزله ممنوعیت افتتاح هرگونه حساب جدید است؛ در حالی که دستورالعملها تنها بررسی بیشتر درباره علت افتتاح حساب جدید را الزامی کردهاند، نه رد خودکار درخواست را.
این برداشت نادرست بهویژه برای متقاضیان تسهیلات خرد دردسرساز شده است؛ چرا که در چنین پروندههایی، افتتاح حساب تنها به منظور تکمیل مراحل پرداخت وام انجام میشود و هدف آن دریافت خدمت بانکی مستقل یا جدید نیست.