مراسم رونمایی کتاب «آقای مهندس» که به کوشش مجتبی حسینی تهیه شده است، برگزار شد. این کتاب خاطرات و تجربیات مهندس محمدرضا نعمتزاده را در زمینههای صنعتی و مدیریتی به تصویر میکشد.
مجتبی حسینی، روزنامهنگار و پژوهشگر، در آیین رونمایی کتاب «آقای مهندس» گفت که بخشی از تاریخ هر کشور در اسناد ثبت شده و بخش دیگری در حافظه کسانی است که در بزنگاههای آن تاریخ تصمیم گرفتهاند. وی ابراز خوشحالی کرد که در این مراسم حضور دارد و تأکید کرد که تاریخ صرفاً برای دانستن گذشته نیست، بلکه میتواند منبعی برای کسب تجربه و سرمایهای برای آینده باشد.
حسینی افزود: روایت مدیران و کارگزاران در مقاطع مهم کشور از اهمیت بالایی برخوردار است، چرا که کمک میکند بفهمیم چرا تصمیمها اتخاذ شده، چه محدودیتهایی وجود داشته و تصمیمگیرنده چگونه به انتخابهایش رسیده است. به گفته او، خاطرات مهندس محمدرضا نعمتزاده به دلیل نقش ایشان در بازسازی، نوسازی و توسعه صنایع ایران اهمیت ویژهای دارند.
وی ادامه داد: نعمتزاده از فردای پیروزی انقلاب در صنایع مختلف از جمله ایران خودرو و وزارت کار دولت موقت حضور داشت و تا دوران جنگ تحمیلی، بازسازی و دورههای توسعه صنعتی در دولتهای پس از انقلاب فعالیتهایی ارزشمند انجام داده است. لذا کتاب «آقای مهندس» مجموعهای از تجربیات چند دهه مدیریتی و صنعتی کشور است که در ۳۳ جلسه و بیش از ۱۳۰ ساعت گفتوگو گردآوری شده.
حسینی خاطرنشان کرد که این کتاب صرفاً خاطرهنویسی نیست بلکه تلاش کردهاند از «چه اتفاقی افتاده» فراتر رفته و به «چرایی وقایع و تصمیمات» بپردازند. علاوه بر این، سعی شده پیشینه و آموزههای مؤثر در شکلگیری نگاه مهندس نعمتزاده نیز بیان شود. بخش مهم دیگری از کتاب به صنعت پتروشیمی اختصاص دارد که از ستونهای مهم اقتصاد ایران محسوب میشود و مخاطب غیرمتخصص نیز بتواند فرآیند شکلگیری آن را درک کند.
وی توضیح داد: در تدوین کتاب سه اصل رعایت شده است؛ امانتداری در روایت، تطبیق خاطرات با اسناد تاریخی و پرهیز از اغراق، زیرا تجربه تاریخی باید با همه پیچیدگیهایش شامل موفقیتها، دشواریها و تصمیمات سخت دیده شود.
حسینی افزود: این کتاب میتواند برای علاقهمندان به تاریخ ایران و صنعت، کسانی که میخواهند زیرپوست تصمیمگیریها را بشناسند و مدیرانی که به دنبال آموختن از تجارب نسلهای پیشین هستند، اثرگذار باشد. در پایان، دغدغه ساختن از پررنگترین ویژگیهای مهندس نعمتزاده بود که شاید به همین خاطر به ایشان لقب «پدر صنعت» و «پدر پتروشیمی ایران» دادهاند.
در بخش دیگر این مراسم، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با اشاره به آشنایی ۶۵ ساله خود با مهندس نعمتزاده، تأکید کرد که ضعف حس تاریخی در میان مردم و حتی دانشگاهها مشهود است و توجه به تاریخ پس از انقلاب کمی بیشتر شده است.
وی یادآور شد که مستندسازی تجربیات مدیران یکی از تحولات مثبت تاریخنگاری است و کتاب «آقای مهندس» نمونهای از این روند است که به استمرار تجربه و انتقال آن کمک میکند. حداد عادل افزود که یکی از مشکلات کشور بیثباتی مدیریتی است که باید با اجازه ادامه فعالیت مدیران موفق و انتقال تجربیات آنها کاهش یابد.
وی تصریح کرد که مستندسازی تجربیات از بروز خطاهای گذشته جلوگیری میکند و به نسلهای آینده کمک میکند تا خدمتگزاران خود را بشناسند. حداد عادل با تاکید بر ترکیب علم و عمل در عملکرد مهندس نعمتزاده، او را شخصی با سه ویژگی مهم سلامت اخلاقی، سلامت مالی و پرکاری و اخلاص معرفی کرد.
وی همچنین به سهمیهبندی بنزین و راهاندازی کارت سوخت اشاره کرد و اذعان داشت که این اقدامات در ساماندهی مصرف بنزین نقش مهمی داشتند، هرچند دخالتهای بعدی موجب کاهش کارایی آن شد. این مسائل باعث شده اهمیت مدیریت صحیح مصرف سوخت در شرایط فعلی بیشتر نمایان شود.
در ادامه، صمد حسنزاده، رئیس اتاق بازرگانی ایران، مهندس نعمتزاده را دولتمردی عقلانی، عملگرا و میانهرو دانست و او را مرد میدان سازندگی، کارآفرین و فرهنگساز و حامی بخش خصوصی معرفی کرد.
وی گفت: کتاب «آقای مهندس» روایت یک مکتب مدیریتی است و تلاشی برای تبدیل تجربه به دانش قابل انتقال به نسلهای آینده. ثبت تجربیات مدیران به نقد، ارزیابی و یادگیری نسلهای بعدی کمک میکند. این کتاب بخشی از روایت توسعه صنعتی و اقتصادی ایران و سندی از تحول کشور است.
حسنزاده اظهار داشت که امروز اقتصاد ایران به نگاههای فرابخشی و توسعهگرا نیاز دارد و بازخوانی شخصیتهایی همچون مهندس نعمتزاده اهمیت بسیاری دارد. ایشان در دورۀ دولت هاشمی رفسنجانی خدمات بزرگی ارائه داد و برنامهریزی برای زیرساختها از همان دوره آغاز شد.
وی افزود: اگر امروز صنعت کشور فعالیت دارد، نتیجه زیرساختها و تلاشهای مهندس نعمتزاده در آن دوره است. رونمایی از کتاب «آقای مهندس» ایستادن میان گذشته و آینده است؛ گذشتهای که باید شناخت و نقد شود و آیندهای که باید ساخته شود.
