ادامه فشارهای سیاسی و اقتصادی آمریکا بر ایران و توقف مذاکرات، احتمال آغاز دورهای جدید از تنشها میان تهران و واشنگتن را افزایش داده است. درگیری احتمالی میتواند به سرعت به خلیج فارس و پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه توسعه یابد.
یک پایگاه خبری لبنانی در تحلیلی به بررسی آینده تنشها میان ایران و آمریکا پرداخته و سناریوی بازگشت درگیری مستقیم میان دو کشور را مطرح کرده است.
دورهای قبلی درگیری و آتشبسهای موقت
در ژوئن ۲۰۲۵، اسرائیل حملهای گسترده به تأسیسات نظامی و هستهای ایران انجام داد و آمریکا از هفته دوم این درگیری را آغاز کرد. جنگ پس از میانجیگری قطر و توافق آتشبس در ۲۴ ژوئن متوقف شد.
چند ماه بعد، در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل بار دیگر عملیات نظامی گستردهای علیه ایران راهاندازی کردند. این درگیری پس از وارد شدن خسارتهای قابل توجه به زیرساختها و توانمندیهای نظامی ایران، در ۸ آوریل با توافق موقتی برای توقف آتشبس پایان یافت.
با اینکه آتشبس برقرار شد، اختلافات کلیدی میان تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست و تنشها مجدداً در ماههای بعد بالا گرفته است.
دلایل بنبست مذاکرات
آمریکا با فشارهای اقتصادی و سیاسی تلاش میکند ایران را به پذیرش شروط خود وادار کند. در مقابل، تهران در حفظ توان دفاعی و ظرفیت بازدارندگی خود مصر است و حاضر نیست تحت فشار از مواضع راهبردیاش عقبنشینی کند.
این اختلاف دیدگاهها شکاف موجود را حفظ کرده و فقدان چارچوب مشخص برای حل اختلافات، امکان بازگشت تقابل نظامی را افزایش داده است.
تنگه هرمز؛ نقطه کلیدی درگیری احتمالی
در صورت شروع درگیری جدید، تنگه هرمز میتواند نقطه بسیار مهمی باشد. حجم قابل توجهی از تجارت انرژی جهان از این گذرگاه عبور میکند و هر عامل اختلال در امنیت کشتیرانی، پیامدهای گستردهای برای بازار نفت و اقتصاد جهانی به همراه دارد.
علاوه بر این، افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس میتواند منطقه را به صحنه اصلی درگیری تبدیل کند.
گسترش دامنه جنگ به پایگاههای آمریکا
یکی از سناریوهای مورد بررسی در صورت وقوع درگیری، گسترش حملات فراسوی مرزهای ایران است. ایران ممکن است پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه را به عنوان پاسخ هدف قرار دهد.
این امر میتواند دامنه درگیری را از یک تقابل محدود به بحرانی گسترده در خلیج فارس ارتقا دهد. پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای منطقه و تأسیسات مرتبط با حضور نظامی و اقتصادی واشنگتن ممکن است در چنین شرایطی تحت تأثیر قرار گیرند.
خطر فشار حداکثری و پیامدهای احتمالی
تحلیل منتشرشده بر این نکته تأکید دارد که افزایش فشار علیه ایران لزوماً به معنی تسلیم تهران نیست. در صورتی که فشارهای اقتصادی و سیاسی از حدی عبور کند، ممکن است محاسبات امنیتی طرفین تغییر کند و هر اقدام نظامی پاسخی گستردهتر به دنبال داشته باشد.
بنابراین، سیاست فشار حداکثری ممکن است به جای وادار کردن ایران به عقبنشینی، هزینههای حضور آمریکا در منطقه را افزایش دهد.
سناریوی خطرناک برای خلیج فارس
نگرانی اصلی این است که یک اقدام نظامی محدود به واکنش متقابل گسترده منجر شود. در این وضعیت، تنگه هرمز، پایگاههای نظامی آمریکا و زیرساختهای انرژی منطقه میتوانند کانون بحران شوند.
در صورت ناکامی راهکارهای دیپلماتیک و تداوم فشارها، احتمال تبدیل درگیری محدود به بحرانی فراگیر در خلیج فارس بالا میرود. بحرانی که علاوه بر ایران و آمریکا، امنیت انرژی و بازار نفت جهانی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.