خواص خرما برای زنان؛ فواید در پریود، بارداری و شیردهی

خرما یک میوه شیرین، خوش طعم و پرانرژی است که می تواند بخشی از برنامه غذایی روزانه زنان باشد. این میوه مقداری فیبر، پتاسیم، منیزیم، آهن و ترکیبات گیاهی مفید دارد. مصرف خرما به ویژه در دوران قاعدگی، بارداری و شیردهی مورد توجه قرار گرفته است.

بیشتر فواید خرما برای زنان به تامین انرژی، افزایش دریافت فیبر و دریافت بعضی مواد معدنی مربوط می شود. در چند پژوهش انسانی نیز تاثیر مصرف خرما بر کم خونی، هفته های پایانی بارداری، روند زایمان و مقدار شیر مادر بررسی شده است.

یک بررسی علمی منتشر شده در سال ۲۰۲۵، نتایج ۲۱ پژوهش درباره خرما و سلامت زنان را بررسی کرده است. نتایج این بررسی نشان می دهد که خرما و بعضی فرآورده های نخل می توانند در دوره های مختلف زندگی زنان فوایدی داشته باشند. البته باید میان خرمای خوراکی و فرآورده هایی مانند گرده نخل خرما تفاوت قائل شد.

در این مطلب روی فوایدی تمرکز می کنیم که به سلامت زنان مربوط هستند. برای آشنایی با تاثیر این میوه بر قلب، دستگاه گوارش، پوست، مو و سایر بخش های بدن، می توانید مطلب خواص خرما را بخوانید.

خلاصه خواص خرما برای زنان

خواص خرما در دوران قاعدگی

خرما می تواند در روزهای قاعدگی یک میان وعده کم حجم و انرژی بخش باشد. بیشتر انرژی این میوه از کربوهیدرات آن تامین می شود. به همین دلیل اگر در این دوره احساس ضعف، خستگی یا کمبود انرژی دارید، خوردن مقدار متعادل خرما می تواند مفید باشد.

خرما مقداری فیبر نیز دارد. دریافت فیبر کافی به بهتر کار کردن روده کمک می کند. این ویژگی برای زنانی که پیش از پریود یا در روزهای قاعدگی دچار یبوست می شوند، اهمیت بیشتری دارد. برای استفاده بهتر از این خاصیت، در طول روز آب کافی بنوشید.

می توانید خرما را همراه شیر، ماست، پنیر یا چند عدد مغز آجیل مصرف کنید. ترکیب خرما با یک ماده غذایی حاوی پروتئین یا چربی مفید، میان وعده کامل تری در اختیار شما قرار می دهد.

خرما برای ضعف و بی حالی در دوران قاعدگی

تغییرات هورمونی، خونریزی، کم خوابی و کاهش اشتها می توانند باعث خستگی در دوران قاعدگی شوند. خرما به دلیل داشتن قند طبیعی و کربوهیدرات، می تواند بخشی از انرژی مورد نیاز بدن را به سرعت تامین کند.

برای یک میان وعده ساده می توانید دو یا سه عدد خرمای کوچک را همراه چند عدد گردو، بادام یا یک لیوان شیر مصرف کنید. این ترکیب نسبت به خوردن خرما به تنهایی، مواد غذایی متنوع تری به بدن می رساند.

اگر می خواهید درباره فواید مصرف همزمان این دو ماده غذایی بیشتر بدانید، مطلب خواص گردو و خرما را بخوانید.

خواص خرما برای کم خونی زنان

خرما مقداری آهن دارد و می تواند در کنار سایر مواد غذایی به دریافت این ماده معدنی کمک کند. در چند پژوهش کوچک، تاثیر مصرف خرما بر شاخص های مربوط به کم خونی دختران بررسی شده است.

در یک پژوهش ایرانی روی دختران دبستانی مبتلا به کم خونی فقر آهن، پس از یک دوره مصرف خرما، افزایش هموگلوبین، هماتوکریت و ذخیره آهن بدن گزارش شد. این نتیجه نشان می دهد که خرما می تواند در کنار یک برنامه غذایی مناسب، به بهبود دریافت مواد مغذی کمک کند.

با این حال مقدار آهن خرما زیاد نیست. هر ۱۰۰ گرم خرمای مجول حدود ۰٫۹ میلی گرم آهن دارد. نیاز روزانه زنان ۱۹ تا ۵۰ سال به آهن حدود ۱۸ میلی گرم است. این مقدار در دوران بارداری به حدود ۲۷ میلی گرم می رسد.

بنابراین بهتر است خرما را در کنار منابع مهم آهن مانند گوشت، تخم مرغ، عدس، لوبیا و سبزی های برگ سبز مصرف کنید. خوردن منابع گیاهی آهن همراه مواد غذایی حاوی ویتامین C نیز می تواند به جذب بهتر آهن کمک کند.

زنانی که پریودهای سنگین دارند، بیشتر در معرض کم خونی فقر آهن قرار می گیرند. اگر همراه خونریزی زیاد دچار خستگی شدید، رنگ پریدگی، تپش قلب، سرگیجه یا تنگی نفس هستید، بهتر است با انجام آزمایش خون، وضعیت آهن بدن را بررسی کنید.

خواص خرما برای رحم

مهم ترین پژوهش های مربوط به خرما و رحم، روی زنان باردار و در هفته های نزدیک به زایمان انجام شده اند. این پژوهش ها تاثیر مصرف خرما را بر آماده شدن دهانه رحم، شروع زایمان و مدت مراحل زایمان بررسی کرده اند.

در بعضی مطالعات، زنانی که در هفته های پایانی بارداری خرما خورده بودند، هنگام مراجعه به بیمارستان بازشدگی بیشتری در دهانه رحم داشتند. در برخی پژوهش ها نیز کاهش نیاز به شروع مصنوعی زایمان و کوتاه تر شدن بعضی مراحل زایمان گزارش شده است.

یک بررسی گسترده که نتایج ۴۸ مطالعه منتشرشده در ۵۵ مقاله را جمع بندی کرد، تاثیرات مثبتی را بر بعضی شاخص های زایمان نشان داد. این نتایج امیدوارکننده هستند و نشان می دهند که مصرف خرما در هفته های آخر بارداری می تواند برای بعضی زنان مفید باشد.

این فواید بیشتر به دوران نزدیک زایمان مربوط می شوند. خرما درمان فیبروم، عفونت رحم یا خونریزی غیرطبیعی نیست و چنین مشکلاتی باید به صورت جداگانه بررسی شوند.

خواص خرما برای تخمدان

خرما یک میوه مغذی است و می تواند بخشی از برنامه غذایی زنان باشد. مواد معدنی، فیبر و ترکیبات گیاهی موجود در آن به کامل تر شدن برنامه غذایی روزانه کمک می کنند.

در بعضی پژوهش ها، تاثیر فرآورده های نخل خرما بر هورمون های جنسی، تخمک گذاری و عملکرد تخمدان بررسی شده است. نکته مهم این است که بیشتر این پژوهش ها روی گرده نخل خرما یا عصاره آن انجام شده اند، نه خود میوه خرما.

به همین دلیل نمی توان تاثیر گرده نخل را به خوردن خرمای معمولی نسبت داد. خرمای خوراکی می تواند یک ماده غذایی مفید باشد، اما نباید آن را درمان اختصاصی مشکلات تخمدان در نظر گرفت.

خرما برای تنبلی تخمدان

تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی کیستیک می تواند با بی نظمی قاعدگی، اختلال در تخمک گذاری، تغییر هورمون ها و مشکلات مربوط به قند خون همراه باشد.

در یک پژوهش کوچک در مجله پزشکی بیمارستانی مصر بر روی زنان مبتلا به تنبلی تخمدان، مصرف روزانه گرده نخل خرما با تغییر بعضی هورمون ها و اندازه فولیکول ها همراه بود. با این حال، ماده مورد استفاده در این پژوهش گرده نخل بود و نباید نتیجه آن را به خرمای خوراکی نسبت داد.

افراد مبتلا به تنبلی تخمدان می توانند با توجه به برنامه غذایی خود، مقدار مناسبی خرما مصرف کنند. بهتر است خرما همراه مغزها، شیر یا ماست خورده شود تا میان وعده متعادل تری داشته باشید.

آیا خرما هورمون های زنان را تنظیم می کند؟

خرما حاوی مواد معدنی و ترکیبات گیاهی مختلفی است، اما هنوز مدرک کافی وجود ندارد که نشان دهد خوردن خود میوه خرما به تنهایی هورمون های زنان را تنظیم می کند.

بی نظمی پریود، تنبلی تخمدان، مشکلات باروری و علائم یائسگی علت های متفاوتی دارند. به همین دلیل نمی توان یک ماده غذایی را برای درمان تمام این مشکلات پیشنهاد کرد.

بخش زیادی از نتایج مثبت مربوط به هورمون های زنان، از پژوهش های انجام شده روی گرده نخل خرما به دست آمده است. گرده نخل با خرمای خوراکی تفاوت دارد و خواص آن را نباید به خود میوه خرما نسبت داد.

خواص خرما قبل از بارداری

پیش از بارداری، داشتن یک برنامه غذایی متنوع و مقوی اهمیت زیادی دارد. خرما می تواند در کنار میوه ها، سبزی ها، حبوبات، غلات کامل، لبنیات و منابع پروتئین مصرف شود.

این میوه انرژی، فیبر، پتاسیم و منیزیم دارد و می تواند یک میان وعده خوش طعم و مغذی باشد. مصرف خرما همراه گردو، بادام، شیر یا ماست نیز به کامل تر شدن میان وعده کمک می کند.

البته خرما جای مکمل اسید فولیک را نمی گیرد. زنانی که برای بارداری برنامه ریزی می کنند، باید مصرف مکمل اسید فولیک را طبق نظر پزشک آغاز کنند.

خواص خرما در بارداری

خرما در دوران بارداری می تواند بخشی از یک برنامه غذایی متعادل باشد. کربوهیدرات موجود در آن به تامین انرژی کمک می کند. فیبر خرما نیز می تواند دریافت روزانه فیبر را افزایش دهد.

یبوست یکی از مشکلات رایج دوران بارداری است. مصرف خرما همراه سایر مواد پرفیبر مانند میوه، سبزی، حبوبات و غلات کامل می تواند به بهتر کار کردن روده کمک کند. نوشیدن آب کافی نیز در کنار مصرف فیبر اهمیت زیادی دارد.

خرما مقداری پتاسیم و منیزیم دارد. این دو ماده معدنی در عملکرد طبیعی عضلات و دستگاه عصبی نقش دارند. در دوران بارداری بهتر است این مواد از منابع غذایی مختلف دریافت شوند.

خواص خرما در ماه آخر بارداری

جالب ترین نتایج پژوهش های مربوط به خرما، به هفته های پایانی بارداری مربوط می شوند. در یکی از پژوهش های شناخته شده، زنان از حدود چهار هفته پیش از زمان احتمالی زایمان، روزانه ۶ عدد خرما مصرف کردند.

در گروهی که خرما مصرف کرده بود، بعضی نشانه های مربوط به شروع و پیشرفت زایمان بهتر بود.

بررسی نتایج چند پژوهش نیز نشان داده است که مصرف خرما در هفته های آخر بارداری ممکن است به آماده شدن دهانه رحم، بهتر شدن امتیاز بیشاپ، کوتاه تر شدن بعضی مراحل زایمان و کاهش نیاز به شروع مصنوعی زایمان کمک کند.

خرما برای زایمان طبیعی

در بعضی پژوهش ها، مصرف خرما در هفته های پایانی بارداری با افزایش احتمال شروع طبیعی زایمان و کاهش بعضی مداخلات همراه بوده است. این یافته ها امیدوارکننده هستند، اما به معنی تضمین زایمان طبیعی نیستند.

نوع زایمان به وضعیت مادر، شرایط جنین، محل قرار گرفتن جنین، سابقه بارداری و روند زایمان بستگی دارد. مقدار ۶ عدد خرما در روز نیز مقداری است که در بعضی پژوهش ها استفاده شده است و برای همه زنان باردار نسخه یکسانی محسوب نمی شود.

خواص خرما در شیردهی

تولید شیر و مراقبت از نوزاد به انرژی زیادی نیاز دارد. خرما به دلیل داشتن کربوهیدرات و انرژی مناسب می تواند یک میان وعده کم حجم و مقوی برای مادران شیرده باشد.

تاثیر خرما بر مقدار شیر مادر در یک پژوهش انسانی بررسی شده است. در این پژوهش، ۴۸ مادر و نوزاد شرکت داشتند. مادران گروه اصلی به مدت چهار هفته روزانه ۱۰ عدد خرما مصرف کردند.

در هفته دوم و چهارم، مقدار شیر اندازه گیری شده در گروه مصرف کننده خرما بیشتر بود. این نتیجه نشان می دهد که خرما ممکن است به افزایش مقدار شیر کمک کند. البته برای رسیدن به نتیجه قطعی، پژوهش های گسترده تری لازم است.

عدد ۱۰ خرما مربوط به همین پژوهش است و توصیه عمومی برای تمام مادران شیرده نیست. مقدار مناسب باید بر اساس اندازه خرما، اشتها، وزن، فعالیت روزانه و برنامه غذایی مادر تعیین شود.

اگر به جای خرما از شیره آن استفاده می کنید، مطلب خواص شیره خرما اطلاعات بیشتری درباره فواید و نکات مصرف آن در اختیار شما قرار می دهد.

خواص خرما در دوران یائسگی

پس از یائسگی، توجه به کیفیت برنامه غذایی اهمیت بیشتری پیدا می کند. در این دوران بدن به دریافت کافی پروتئین، کلسیم، ویتامین D، فیبر و مواد معدنی نیاز دارد.

خرما مقداری فیبر، پتاسیم و منیزیم دارد و می تواند یکی از میوه های برنامه غذایی باشد. ترکیب خرما با ماست، شیر، گردو یا بادام نیز یک میان وعده مغذی ایجاد می کند.

درباره تاثیر مستقیم خود خرما بر گرگرفتگی، پوکی استخوان و سایر علائم یائسگی، پژوهش های انسانی کافی وجود ندارد. بعضی نتایج مثبت منتشرشده درباره عملکرد جنسی زنان یائسه نیز مربوط به گرده نخل خرما یا عصاره آن هستند، نه خود خرما.

بنابراین بهتر است در دوران یائسگی، خرما را به عنوان یک میوه مغذی و انرژی بخش مصرف کنید.

روزانه چند عدد خرما برای زنان مناسب است؟

تعداد مناسب خرما برای همه زنان یکسان نیست. اندازه خرما، مقدار فعالیت بدنی، وزن، وضعیت قند خون، بارداری، شیردهی و سایر مواد غذایی مصرف شده در طول روز روی این مقدار تاثیر دارند.

اندازه خرماهای ایرانی نیز با خرمای مجول تفاوت زیادی دارد. یک عدد خرمای مجول بدون هسته به طور میانگین حدود ۲۴ گرم وزن و نزدیک به ۶۶ کالری دارد. خرماهای معمولی ایرانی کوچک تر و سبک تر هستند. به همین دلیل توجه به اندازه و وزن خرما از شمردن تعداد آن دقیق تر است.

برای بیشتر افراد سالم، خوردن چند خرمای کوچک در قالب یک میان وعده می تواند کافی باشد. اگر خرما را همراه چای می خورید، بهتر است مقدار قند، نبات و سایر خوراکی های شیرین همان وعده را نیز در نظر بگیرید.

مقدارهای ۶ خرما در پژوهش های مربوط به ماه آخر بارداری و ۱۰ خرما در پژوهش شیردهی، مقدارهای پژوهشی هستند و توصیه عمومی برای همه زنان محسوب نمی شوند.

بهترین زمان خوردن خرما برای زنان

برای خوردن خرما زمان مشخصی وجود ندارد که خواص آن را چند برابر کند. بهترین زمان، موقعی است که با برنامه غذایی و نیاز بدن شما هماهنگ باشد.

خرما می تواند در فاصله میان دو وعده، همراه صبحانه یا پیش از فعالیت بدنی مصرف شود. اگر خرما را به عنوان میان وعده می خورید، ترکیب آن با شیر، ماست، پنیر یا چند عدد مغز انتخاب کامل تری است.

اگر عادت دارید خرما را صبح با معده خالی بخورید، در مطلب خواص خوردن خرما ناشتا می توانید با فواید و نکات این روش بیشتر آشنا شوید.

مضرات و نکات مهم مصرف خرما برای زنان

خرما با وجود ارزش غذایی مناسب، قند و کالری قابل توجهی دارد. هر ۱۰۰ گرم خرمای مجول حدود ۲۷۷ کالری و نزدیک به ۶۶٫۵ گرم قند دارد. بنابراین بهتر است مقدار مصرف آن با کل برنامه غذایی روزانه هماهنگ باشد.

افراد مبتلا به دیابت می توانند با توجه به برنامه غذایی خود میوه مصرف کنند، اما باید کربوهیدرات و اندازه هر سهم را در نظر بگیرند. میوه های خشک مانند خرما حجم کمی دارند و ممکن است بدون توجه، مقدار زیادی از آن ها خورده شود.

این موضوع برای زنان مبتلا به دیابت بارداری اهمیت بیشتری دارد. خرما باید در محاسبه کربوهیدرات همان وعده قرار بگیرد. مقدار مناسب مصرف بهتر است با نظر پزشک یا متخصص تغذیه تعیین شود.

افراد مبتلا به بیماری کلیه ممکن است با توجه به عملکرد کلیه و داروهای مصرفی، نیاز به محدود کردن پتاسیم داشته باشند. خرما پتاسیم دارد و مقدار مصرف آن در این افراد باید با نظر پزشک مشخص شود.

خرما بافت چسبناکی دارد و ممکن است به سطح دندان بچسبد. بهتر است پس از مصرف خرما، دهان را با آب بشویید و به بهداشت دندان ها توجه کنید.

اگر پس از خوردن خرما دچار خارش، کهیر، تورم لب یا صورت، خس خس سینه یا مشکل تنفسی شدید، مصرف آن را قطع کنید. در صورت شدید بودن علائم، باید سریع به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.

نکته علمی درباره پریود

هنوز مدرک کافی وجود ندارد که نشان دهد خرمای خوراکی می تواند پریود را منظم یا مدت خونریزی را کوتاه کند. در یکی از پژوهش هایی که در بررسی علمی سال ۲۰۲۵ قرار داشت، مصرف روزانه هفت خرما تاثیر مشخصی بر طول چرخه یا مدت قاعدگی نداشت.

بنابراین مهم ترین فایده خرما در دوران پریود، کمک به تامین انرژی، دریافت مقداری فیبر و کامل تر شدن میان وعده است.

نکته علمی درباره تنبلی تخمدان و باروری

نتایج مثبتی که درباره هورمون ها، تخمک گذاری و عملکرد تخمدان منتشر شده اند، بیشتر به گرده نخل خرما مربوط می شوند. گرده نخل یک فرآورده جدا از خرمای خوراکی است.

به همین دلیل نمی توان نتیجه پژوهش های گرده نخل را به خوردن خرما نسبت داد. خرمای خوراکی می تواند بخشی از برنامه غذایی باشد، اما درمان تنبلی تخمدان یا ناباروری نیست.

نکته علمی درباره بارداری

امیدوارکننده ترین نتایج خرما در بارداری به هفته های نزدیک زایمان مربوط می شوند. با این حال، مقدار مناسب مصرف خرما برای تمام زنان باردار یکسان نیست.

برای این ادعا که مصرف معمول خرما در ماه های ابتدایی بارداری باعث انقباض زودرس رحم می شود، مدرک علمی محکمی وجود ندارد. با این حال، زنانی که بارداری پرخطر، دیابت بارداری یا برنامه غذایی درمانی دارند، بهتر است مقدار مصرف خرما را با پزشک خود هماهنگ کنند.

جمع بندی

خرما برای زنان یک میوه انرژی بخش و مغذی است. مصرف متعادل آن می تواند به تامین انرژی، افزایش دریافت فیبر و دریافت مقداری پتاسیم، منیزیم و آهن کمک کند.

مهم ترین شواهد اختصاصی درباره خواص خرما برای زنان، به مصرف آن در هفته های پایانی بارداری و بعضی شاخص های مربوط به روند زایمان مربوط می شود. یک پژوهش انسانی نیز افزایش مقدار شیر مادر را پس از مصرف خرما گزارش کرده است.

در دوران قاعدگی، خرما می تواند یک میان وعده خوش طعم برای کاهش احساس ضعف و تامین انرژی باشد. در دوران یائسگی نیز می توان آن را در کنار لبنیات یا مغزها مصرف کرد.

خرمای خوراکی با گرده نخل خرما تفاوت دارد. به همین دلیل نتایج پژوهش های مربوط به گرده نخل را نباید به خود میوه خرما نسبت داد. برای استفاده از فواید خرما، کافی است مقدار مصرف را با نیاز بدن، میزان فعالیت و برنامه غذایی خود هماهنگ کنید.