نرخ دلار آزاد در معاملات سهشنبه به محدوده ۲۱۳ هزار تومان رسید و برای ششمین روز متوالی در سطحی بالاتر از روز قبل باقی ماند. این افزایش بهدلیل ریسکهای سیاسی، تشدید تحریمها و نگرانیها درباره پیامدهای اقتصادی محدودیتهای تجاری و دریایی است.
دلار روز گذشته از حدود ۲۰۹,۵۰۰ تومان شروع و تا ساعت ۱۷ به ۲۱۳,۳۰۰ تومان رسید. در بازار فردایی نیز نرخ دلار از بالاتر از ۲۱۰ هزار تومان آغاز شده و به بیش از ۲۱۴ هزار تومان افزایش یافت.
با وجود تلاشهای بانک مرکزی برای افزایش عرضه اسکناس دلار از طریق شبکه بانکی و صرافیها، اثر این مداخلات در کنترل رشد نرخ ارز محدود شده است.
تأثیر عوامل سیاسی بر نرخ دلار
افزایش نرخ دلار تنها ناشی از رفتارهای هیجانی معاملهگران نیست. تشدید تحریمها، درگیریهای نظامی و محدودیتهای تجاری در کنار نگرانیها از تبعات اقتصادی محاصره دریایی، انتظارات افزایشی بازار را تقویت میکند.
محدود شدن دسترسی به منابع ارزی و افزایش هزینههای دولت فشار بیشتری بر بازار ارز وارد میکند. همچنین واکنش بازار به اظهارات سیاستگذاران اقتصادی تغییر کرده و این اظهارات دیگر قدرت تغییر مسیر بازار را مانند قبل ندارند.
شرط توقف روند صعودی دلار
یکی از پرسشهای اصلی این است که روند صعودی دلار کی متوقف خواهد شد. برخی فعالان بازار معتقدند دریافت سیگنال معتبر کاهش تنش میان ایران و آمریکا یا شکلگیری توافق موقت میتواند انتظارات بازار را تغییر دهد.
کاهش ریسک سیاسی و افزایش ظرفیت درآمدهای ارزی میتواند زمینه کاهش فشار بر نرخ دلار را فراهم آورد. با این حال حتی در صورت کاهش ریسکها، نوسانات و اصلاحهای مقطعی ممکن است رخ دهد و کاهش قیمتها لزوماً به معنی تغییر روند بلندمدت نیست.
افزایش اختلاف نرخ دلار آزاد و رسمی
در حالی که نرخ دلار آزاد بالای ۲۱۰ هزار تومان معامله میشود، اسکناس دلار در برخی صرافیها با قیمت حدود ۲۰۳ تا ۲۰۶ هزار تومان عرضه میشود. این اختلاف قیمت نشاندهنده وجود چند نرخ متفاوت در بازار ارز است.
فاصله افزایشیافته میان نرخها میتواند انگیزه معاملات آربیتراژی را بیشتر کرده و نشاندهنده عدم تعادل در بازار ارز باشد.
کاهش قیمتها در بازار طلا و سکه
در بازار طلا و سکه برخلاف دلار، قیمتها در روز سهشنبه کاهش یافت. سکه طرح جدید با قیمت ۲۲۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان، نیمسکه ۱۱۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان و ربعسکه ۶۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان معامله شدند. هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز به حدود ۲۲,۱۵۰,۰۰۰ تومان رسید.
افت شدید قیمت طلای جهانی که هر اونس آن بیش از ۲ درصد کاهش یافت و به سطح ۴,۳۲۷ دلار رسید، عامل مهم کاهش قیمتها بود.
نگاه بازار به آمار اقتصادی آمریکا
افزایش بازده اوراق خزانهداری آمریکا، تقویت انتظارات نرخ بهره فدرالرزرو و افزایش قیمت نفت فشار بر طلای جهانی وارد کرد. اکنون سرمایهگذاران چشم به انتشار گزارشهای اشتغال بخش خصوصی و غیرکشاورزی آمریکا دوختهاند.
اگر احتمال افزایش نرخ بهره فدرالرزرو تقویت شود، طلا ممکن است همچنان تحت فشار باقی بماند، اما در صورت دادههای اقتصادی ضعیف، تقاضا برای طلا افزایش خواهد یافت.
پیشبینی کوتاهمدت قیمت دلار
در کوتاهمدت، تداوم ریسکهای سیاسی و افزایش تقاضای احتیاطی دلار را در سطوح بالا نگه میدارد. با این حال، افزایش عرضه از سوی بازارساز یا انتشار اخبار سیاسی مثبت میتواند زمینه اصلاح نرخ را فراهم کند.
عبور دلار از ۲۱۳ هزار تومان بهتنهایی به معنی رشد بیوقفه نیست، اما ثبت سقفهای جدید نشاندهنده ادامه فشار صعودی است تا زمانی که محرک قوی برای تغییر انتظارات رخ ندهد.