در بررسی پیشنهادهای وام خرید خودرو، توجه به سقف تسهیلات بهتنهایی کافی نیست. میزان آورده اولیه، مدت بازپرداخت و مجموع هزینههای قرارداد مشخص میکند که خریدار در نهایت چه مبلغی برای خودرو پرداخت خواهد کرد. همچنین، کوچکتر بودن مبلغ هر قسط لزوماً به معنای کمهزینهتر بودن تسهیلات نیست.
از سوی دیگر، شرایط خرید اقساطی پلتفرمهای خودرویی را نباید با تسهیلات حمایتی بانکها یکسان دانست. برای نمونه، طرح معرفیشده همراهمکانیک بر خرید اقساطی خودرو متمرکز است؛ درحالیکه تسهیلات قرضالحسنهای که برای خانواده شهدا، جانبازان و ایثارگران اعلام شده، جامعه مشمول و منابع اختصاصیافته جداگانهای دارد.
شرایط وام خرید خودرو تا ۵ میلیارد تومان؛ پیشپرداخت، اقساط و سند
در راهنمای رسمی همراهمکانیک به تاریخ ۹ شهریور ۱۴۰۵، شرایط زیر برای خرید اقساطی بلندمدت اعلام شده است. این ارقام، شرایط معرفیشده همان مجموعه هستند؛ نه سقف و ضوابط یک وام عمومی بانکی.
| موضوع | شرایط اعلامشده |
|---|---|
| سقف تسهیلات | تا ۵ میلیارد تومان، متناسب با قیمت خودرو و نتیجه اعتبارسنجی |
| پیشپرداخت طرح بلندمدت | ۵۰ درصد قیمت خودرو |
| مدت بازپرداخت | دورههای ششماهه، یکساله، دوساله، سهساله یا پنجساله |
| وضعیت سند | به نام خریدار؛ در رهن تا تسویه اقساط |
| شرط ضامن | معافیت از معرفی ضامن همگانی نیست و به شرایط تسهیلات بستگی دارد |
برای روشنشدن نقش پیشپرداخت، میتوان یک مثال فرضی در نظر گرفت: اگر قیمت خودرو ۲ میلیارد تومان و آورده اولیه ۵۰ درصد باشد، خریدار باید یک میلیارد تومان پیشپرداخت داشته باشد و یک میلیارد تومان باقیمانده، پیش از احتساب هزینه تأمین مالی، از محل تسهیلات تأمین شود. بنابراین سقف پنجمیلیاردی را نباید با مبلغ موردنیاز هر خرید یکسان گرفت.
در صفحه رسمی فروش اقساطی همراهمکانیک، مدارکی مانند شناسنامه و کارت ملی، دستهچک صیادی، گردش حساب ششماهه، فیش حقوقی یا جواز کسب و سند یا اجارهنامه محل سکونت برای تشکیل پرونده درج شده است.
کارنامه نیز خدمت خرید اقساطی خودرو ارائه میکند و در صفحه رسمی خود، مراحل آن را ثبت درخواست، تکمیل مدارک، تنظیم مبایعهنامه و سپس عقد قرارداد و تحویل خودرو معرفی کرده است. بااینحال، در محتوای قابلبررسی این صفحه، نرخ سود و سقف مشخصی که بتوان آن را به همه درخواستها تعمیم داد، درج نشده است.
وام حمایتی خرید خودرو با طرحهای اقساطی چه تفاوتی دارد؟
در بخش تسهیلات حمایتی، اقتصادآنلاین در گزارش ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ از ابلاغ سهمیه چهارهمتی تسهیلات قرضالحسنه خرید خودروی داخلی برای خانواده شهدا، جانبازان و ایثارگران خبر داده است. در این گزارش، بانکهای ملی ایران، صادرات ایران، پارسیان، شهر، سامان و دی بهعنوان بانکهای عامل معرفی شدهاند.
چهار همت، معادل چهار هزار میلیارد تومان، مجموع سهمیه اعلامشده برای این تسهیلات است؛ نه سقف وام هر متقاضی. این گزارش نیز بهتنهایی میزان تسهیلات قابلدریافت هر فرد، زمان پرداخت یا بازبودن ثبتنام در تمام شعب را مشخص نمیکند. در نتیجه، نمیتوان آن را بهعنوان اعلام یک وام عمومی برای همه خریداران خودرو معرفی کرد.
برای مقایسه هزینه طرحها نیز باید نرخ سود را در کنار کارمزدها و سایر هزینههای قرارداد بررسی کرد. با فرض مبلغ و نرخ یکسان، طولانیتر شدن دوره بازپرداخت معمولاً قسط را کوچکتر میکند، اما مجموع سود پرداختی را افزایش میدهد. بنابراین معیار مقایسه، فقط مبلغ قسط نیست؛ پیشپرداخت، مجموع اقساط و هزینههای جداگانهای که در اقساط منظور نشدهاند، تصویر دقیقتری از هزینه خرید ارائه میکنند.
در نهایت، صرف اطلاع از سقف وام و حداکثر مدت بازپرداخت برای محاسبه قسط کافی نیست. مبلغ تسهیلات مصوب، نرخ قرارداد، زمانبندی پرداخت و هزینههای جانبی باید مشخص باشد؛ تنها پس از آن میتوان درباره مبلغ اقساط و مجموع بازپرداخت، عدد دقیقی ارائه کرد.