کشف چهره‌های سفالی و میوه‌های باستانی در پرو بعد از قرن‌ها – خبرکده
فرهنگی

کشف چهره‌های سفالی و میوه‌های باستانی در پرو بعد از قرن‌ها

تاریخ انتشار: بروزرسانی: کد خبر: ۱۲۴۸۴۶
باستان‌شناسان در جریان کاوش یک مجموعه تشریفاتی باستانی در شمال پرو، دانه‌های گیاه اولّوچو، ده چهره گِلی رنگ‌آمیزی‌شده و ظروف سفالی غیرمعمولی کشف کرده‌اند که با آیین‌های فرهنگ موچه ارتباط دارند.

این آثار در محوطه باستان‌شناسی واکا سانتا آنا، در دره چیکاما کشف شده‌اند. فرهنگ موچه تقریباً از قرن اول تا هشتم میلادی در امتداد سواحل شمالی پرو شکوفا شد. مردمان این فرهنگ مراکز تشریفاتی عظیمی بنا کردند و آثاری بسیار پیشرفته در زمینه سفالگری، فلزکاری و هنر پیکره‌سازی به وجود آوردند.

به گزارش خبرکده به نقل از فرادید؛؛ در میان یافته‌های محوطه واکا سانتا آنا، نمونه‌های حفظ‌شده‌ای وجود دارد که به‌عنوان دانه‌های گیاه اولّوچو شناسایی شده‌اند. این میوه بارها در تصاویر و نقوش فرهنگ موچه به تصویر کشیده شده و گاهی با صحنه‌هایی از خون‌گیری آیینی و قربانی‌کردن ارتباط دارد.

1

پژوهشگران احتمال داده‌اند که این گیاه دارای خواص ضدانعقادی باشد؛ ویژگی‌ای که می‌تواند حضور آن را در مراسم تشریفاتی مرتبط با خون توضیح دهد.

گوتیرس لئون در گفت‌وگو با شبکه خبری آرپی‌پی گفت: «این نمونه‌های دانه خاصیت ضدانعقادی دارند. اگر مردم موچه مراسم خود را با خونی که بدون استفاده از این ماده گرفته شده بود انجام می‌دادند، خون آشکارا خشک یا غلیظ می‌شد.»

او افزود: «این دانه مانع انعقاد خون می‌شد و به آن اجازه می‌داد به حالت مایع باقی بماند. همه این‌ها بخشی از آیین‌های موچه است.»

پیش‌تر نیز نمونه‌هایی از اولّوچو در محوطه‌های باستانی، از جمله واکا دوس کابساس و سیپان، گزارش شده بود؛ بااین‌حال، به گفته گوتیرس لئون، شواهد فیزیکی پیشین مربوط به این میوه بعدها از دست رفت.

ازاین‌رو، نمونه‌های تازه کشف‌شده فرصتی برای پژوهشگران فراهم می‌کنند تا با استفاده از روش‌های تحلیلی مدرن، هویت و ویژگی‌های این گیاه را بررسی کنند.

قرار است نمونه‌ها برای انجام آزمایش‌های تخصصی به فرانسه فرستاده شوند تا ترکیبات فیتوشیمیایی آن‌ها و هویت گیاه‌شناختی‌شان مشخص شود. همچنین ممکن است این بررسی‌ها به تعیین خاستگاه جغرافیایی گیاه کمک کند.

یکی دیگر از یافته‌های غیرمعمول، مجموعه‌ای شامل ده چهره انسانی است که از گل ساخته و با رنگ تزئین شده‌اند.

3

هر یک از این چهره‌ها ویژگی‌های ظاهری متفاوتی دارد؛ از جمله تفاوت در شکل چشم‌ها و بینی‌ها. در برخی از آن‌ها نیز زیورآلات مشخصی برای گوش به تصویر کشیده شده است.

به گفته گوتیرس لئون، تاکنون هیچ مجموعه مشابهی از چهره‌های گِلی رنگ‌آمیزی‌شده در یافته‌های باستان‌شناختی شناخته‌شده از فرهنگ موچه ثبت نشده است.

او گفت: «این چهره‌ها یافته‌ای منحصربه‌فرد هستند؛ تاکنون هیچ کشف دیگری از چهره‌های انسانی ساخته‌شده از گل و رنگ‌آمیزی‌شده در فرهنگ موچه گزارش نشده است.»

پژوهشگران امیدوارند بررسی دقیق‌تر این اشیا اطلاعات تازه‌ای درباره تولیدات هنری موچه، فنون ساخت آثار و شیوه‌های بازنمایی ویژگی‌های فردی انسان در اختیارشان قرار دهد.

2

در جریان کاوش‌ها، دو شیء سفالی تشریفاتی دیگر نیز کشف شده‌اند که خوراکی‌ها را به تصویر می‌کشند.

یکی از آن‌ها خوشه‌های ذرت را نشان می‌دهد و دیگری خوکچه‌های هندی‌ای را به تصویر کشیده است که میله‌های چوبی از بدنشان عبور داده شده؛ ظاهراً این حیوانات برای مصرف غذایی آماده شده‌اند.

گوتیرس لئون در توضیح این اثر گفت: «نکته جالب این است که در بدن هر خوکچه هندی یک چوب فرو رفته است. انگار با خوکچه هندی سرخ‌شده روبه‌رو هستیم.»

تصاویر مربوط به خوراکی‌ها بخش مهمی از مجموعه گسترده‌تر نمادها و مضامین تشریفاتی در جوامع باستانی منطقه آند را تشکیل می‌دادند. بنابراین، اشیای تازه کشف‌شده می‌توانند شواهد بیشتری درباره چگونگی بازنمایی محصولات کشاورزی و حیوانات در آیین‌های فرهنگ موچه فراهم کنند.

این کشفیات حاصل بیش از دو دهه پژوهش باستان‌شناختی در دره چیکاما هستند. انتظار می‌رود بررسی‌های بیشتر روی نمونه‌های اولّوچو و دیگر آثار مرتبط، شواهد تازه‌ای درباره فعالیت‌های تشریفاتی در واکا سانتا آنا و نقش گیاهان، خوراکی‌ها و تصاویر انسانی در آیین‌های فرهنگ موچه به دست دهد.