افزایش هزینه‌های زندگی، رشد قیمت کالاهای اساسی و فاصله میان دریافتی بازنشستگان و هزینه‌های واقعی خانوار، موضوع متناسب‌سازی حقوق را به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های این گروه تبدیل کرده است.
بازنشستگان معتقدند اجرای متناسب‌سازی باید به‌گونه‌ای باشد که فاصله دریافتی آنان با حقوق شاغلان مشابه و هم‌تراز، مطابق ضوابط قانونی کاهش پیدا کند. از این منظر، صرف صدور دستورالعمل یا اعلام تأمین منابع مالی نمی‌تواند به‌تنهایی پاسخگوی مطالبه بازنشستگان باشد و اجرای عملی طرح در احکام حقوقی و پرداخت مبالغ مربوط اهمیت دارد.
با این حال، باید میان افزایش سالانه حقوق، اجرای مراحل متناسب‌سازی و پرداخت معوقات تفاوت قائل شد؛ زیرا هرکدام مبنای محاسبه و زمان‌بندی جداگانه‌ای دارند.
آخرین وضعیت متناسب‌سازی بازنشستگان کشوری در آبان ۱۴۰۵
یکی از مهم‌ترین تحولات روزهای اخیر، اعلام صدور دستورالعمل متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان عضو صندوق بازنشستگی کشوری است.
علاءالدین رفیع‌زاده، رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور، ۱۰ آبان از صدور این دستورالعمل خبر داد. او توضیح داد که سازمان اداری و استخدامی مسئول تدوین دستورالعمل بوده و صدور احکام حقوقی بازنشستگان بر عهده صندوق بازنشستگی کشوری است.
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز با اشاره به عضویت حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار بازنشسته در صندوق بازنشستگی کشوری، پیچیدگی محاسبات و ضرورت رعایت عدالت میان گروه‌های مختلف را از دلایل طولانی‌شدن فرایند اجرای طرح عنوان کرده است.
بنابراین صدور دستورالعمل را باید یک مرحله اداری مهم دانست، نه به معنای اجرای کامل طرح یا واریز فوری افزایش حقوق.
منابع مالی همسان‌سازی بازنشستگان از کجا تأمین می‌شود؟
یکی از موضوعات تعیین‌کننده در اجرای متناسب‌سازی، تأمین منابع مالی است. طبق توضیحات وزیر رفاه، درآمد حاصل از عرضه سهام شرکت‌های واگذارشده یکی از منابع پیش‌بینی‌شده برای اجرای این طرح است.
میدری اعلام کرده است منابع حاصل از فروش این سهام قرار است در دی یا بهمن ۱۴۰۵ در حساب وزارت رفاه و صندوق بازنشستگی کشوری منظور شود و پس از تأیید احکام، اجرای متناسب‌سازی دنبال خواهد شد.
منبع دیگر، درآمد حاصل از افزایش یک‌درصدی مالیات بر ارزش افزوده است. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، درآمد حاصل از این محل در هفت ماه نخست سال به ۶۴.۲ هزار میلیارد تومان رسیده و به حساب خزانه‌داری کل کشور واریز شده است.
با وجود این، باید توجه داشت که پیش‌بینی یا وصول منابع مالی به‌تنهایی به معنای تخصیص کامل اعتبار به صندوق و پرداخت آن به حساب بازنشستگان نیست.
ایراد تازه مجلس به مصوبه متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان
در تازه‌ترین تحول روز سه‌شنبه ۱۲ آبان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نظر هیأت بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین درباره مصوبه اصلاح متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان را به رئیس‌جمهور ابلاغ کرد.
بر اساس این اعلام، مصوبه هیأت وزیران درباره اصلاح متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان از نظر هیأت تطبیق، با سازوکار تعیین‌شده در بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت مغایرت دارد.
در این نامه تأکید شده است که دولت باید در مهلت قانونی نسبت به رفع ایراد اقدام کند. همچنین مطابق مفاد نامه، پس از پایان مهلت یک‌هفته‌ای، بخش مورد ایراد مصوبه در صورت اصلاح‌نشدن ملغی‌الاثر خواهد شد.
این موضوع می‌تواند بر روند تعیین تکلیف مقررات و نحوه اجرای متناسب‌سازی اثر بگذارد و ضرورت شفاف‌سازی درباره مبنای قانونی محاسبه حقوق گروه‌های مختلف بازنشستگان را افزایش دهد.
وضعیت همسان‌سازی بازنشستگان تأمین اجتماعی چگونه است؟
وضعیت بازنشستگان تأمین اجتماعی با بازنشستگان کشوری تفاوت‌هایی دارد. طبق اعلام‌های قبلی سازمان تأمین اجتماعی، مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی این گروه در سال ۱۴۰۵ اجرا شده و احکام مربوط به افزایش سالانه و متناسب‌سازی صادر شده است.
با این حال، اجرای مرحله متناسب‌سازی را نباید با پرداخت تمام معوقات یا مطالبات احتمالی بازنشستگان یکسان دانست. موضوع مابه‌التفاوت ماه‌های ابتدایی سال و زمان پرداخت آن، نیازمند اطلاعیه جداگانه سازمان تأمین اجتماعی است.
ازاین‌رو، بازنشستگان تأمین اجتماعی برای اطلاع از وضعیت حکم و جزئیات مستمری خود باید به سامانه خدمات غیرحضوری این سازمان مراجعه کنند.
تفاوت وضعیت بازنشستگان کشوری و تأمین اجتماعی
| گروه بازنشستگان | آخرین وضعیت اعلام‌شده | موضوع باقی‌مانده |
|---|---|---|
| بازنشستگان کشوری | دستورالعمل متناسب‌سازی صادر شده است | تکمیل فرایند احکام، تأییدها و تأمین منابع |
| بازنشستگان تأمین اجتماعی | مرحله سوم متناسب‌سازی اجرا شده است | تعیین تکلیف مطالبات و معوقات احتمالی |
| بازنشستگان لشکری | تابع مقررات و احکام مربوط به نیروهای مسلح | پیگیری اطلاعیه‌های رسمی مرجع مربوط |
آیا افزایش حقوق بازنشستگان در آبان واریز می‌شود؟
با وجود انتشار خبرهای متعدد درباره همسان‌سازی، تاکنون نمی‌توان تاریخ مشخصی را برای واریز افزایش جدید به حساب همه بازنشستگان اعلام کرد.
در مورد بازنشستگان کشوری، اظهارات وزیر رفاه نشان می‌دهد که منظور شدن منابع حاصل از فروش سهام در دی یا بهمن پیش‌بینی شده است. همچنین تأیید و صدور احکام و تکمیل مراحل اداری از پیش‌شرط‌های اجرای طرح عنوان شده‌اند.
بنابراین اعلام صدور دستورالعمل یا تأمین بخشی از منابع نباید به‌عنوان وعده واریز قطعی در آبان تلقی شود. بازنشستگان برای اطلاع از زمان اجرای افزایش‌ها باید منتظر اعلام رسمی صندوق مربوط باشند.
بازنشستگان چگونه وضعیت متناسب‌سازی را پیگیری کنند؟
بازنشستگان کشوری می‌توانند از طریق درگاه خدمات الکترونیکی صندوق بازنشستگی کشوری به نشانی cspf.ir، اطلاعیه‌ها و وضعیت احکام خود را دنبال کنند.
بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز برای مشاهده فیش حقوقی، حکم و اطلاعات مستمری می‌توانند از سامانه خدمات غیرحضوری این سازمان به نشانی es.tamin.ir استفاده کنند.
در بررسی فیش حقوقی باید میان افزایش سالانه، مبلغ متناسب‌سازی و سایر مزایا و کسورات تفاوت قائل شد تا میزان تغییر واقعی دریافتی مشخص شود.
جمع‌بندی؛ اجرای کامل متناسب‌سازی همچنان در انتظار تکمیل مراحل قانونی و مالی
در آبان ۱۴۰۵، متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان با چند موضوع مهم روبه‌رو است؛ از صدور دستورالعمل مربوط به بازنشستگان کشوری و تأمین منابع مالی گرفته تا ایراد مجلس به مصوبه دولت و ضرورت اصلاح مقررات.
در حالی که مرحله سوم متناسب‌سازی بازنشستگان تأمین اجتماعی اجرا شده، روند مربوط به بازنشستگان کشوری همچنان به تکمیل احکام، تأییدهای قانونی و تأمین منابع وابسته است. در نتیجه، تا زمان اعلام رسمی جزئیات احکام و برنامه پرداخت، نمی‌توان رقم افزایش یا تاریخ قطعی واریز را برای همه بازنشستگان مشخص دانست.