فریبا دباغزاده در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: گسترش پدیده سالمندی جمعیت به یکی از مهمترین معضلات کشورهای توسعهیافته در دهههای اخیر تبدیل شده که پایداری رشد اقتصادی و توسعه در این کشورها را با نگرانیهای جدی روبهرو کرده است.
وی افزود: این پدیده در کشورهای در حال توسعه نیز یکی از قدرتمندترین عوامل ایجاد تغییرات اجتماعی است. سالمندی جمعیت در ایران نیز هر چند دستاورد پیشرفت علوم پزشکی و توسعه نظام سلامت است اما با چالشهایی برای نظام رفاهی نیز همراه است.
دباغزاده گفت: سالمندی جمعیت بر نظامهای بهداشتی درمانی، خدمات رفاهی و مراقبتی بسیار تأثیرگذار است و میتواند هشداری برای کاهش نیروی کار، رشد هزینههای رفاهی، استفاده روزافزون از منابع پزشکی و رشد هزینههای بهداشتی درمانی باشد.
تاثیرات اقتصادی جمعیت
وی ادامه داد: بعد اقتصادی سالمندی عمدهترین مسالهای است که تقریباً در همه جوامع با تفاوتهایی که ناشی از شرایط خاص اقتصادی آنهاست، وجود دارد. همچنان که سالمندی جمعیت به عنوان یک بار اقتصادی بیسابقه شناخته می شود.
رئیس گروه سلامت میانسالان و سالمندان مدیریت جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس مرکز بهداشت خوزستان اضافه کرد: کشورهای توسعهیافته به همین دلیل و برای فرار از این معضل با توجه به اینکه سالمندان جمعیتی مصرفکننده تلقی میشوند، مفهومی به نام اقتصاد نقرهای را وارد اقتصاد سالمندی کردهاند که نشاندهنده یک فرصت اقتصادی مهم برای کسب وکارهای مرتبط با حوزه سالمندی است. اقتصاد نقرهای مفهومی است که به ویژه در دهههای اخیر در پاسخ به جمعیتشناسی کهولت سن ظهور کرده است.
وی بیان کرد: اقتصاد نقرهای با تمرکز بر فرصتهای ناشی از افزایش سن، از نظر بازارهای جدید و در حال رشد برای پاسخگویی به نیازهای تعداد فزاینده افراد مسن مشخص میشود. این اقتصاد با مزایای مستقیم برای خود افراد مسن، به عنوان مثال بهبود فرصتها و پشتیبانی برای فعال ماندن، یا پتانسیل برای کالاها و خدماتی که با آنها سازگارتر است، شناخته میشود.
دباغزاده گفت: اقتصاد نقرهای همچنین به دنبال گردآوری و ایجاد تفکر و گرایشهای کاری مانند تلاش برای ترویج سالمندی فعال و سالم است.
وی افزود: فرصتهای شغلی ناشی از نیاز مراقبت از سالمندان و کارکنان بهداشتی بیشتر، مصرف کالاها و خدمات اوقات فراغت، مراقبت و رفاه سالمندان یک بخش اقتصادی در حال گسترش و منبع جدیدی از ثروت است و کشورهای توسعهیافته در حال حرکت در این مسیر هستند.
رئیس گروه سلامت میانسالان و سالمندان مدیریت جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس مرکز بهداشت خوزستان تصریح کرد: در کشور ما نیز برنامهریزی برای مواجهه با سالمندی ضروری به نظر میرسد. دولت باید بتواند در کنار مدیریت هزینههای سالمندان، مانع از کاهش رشد اقتصادی شود. بدین منظور نیاز است با استفاده از تجارب کشورهای اروپایی با فراهم کردن شرایط مطلوب اجتماعی، بهداشتی و رفاه سالمندان بستر رشد اقتصادی با استفاده از شرایط موجود را فراهم کند. البته این رشد اقتصادی باید به نحوی باشد که همزمان با اشتغال جوانان برای بازنشستگان و سالمندان نیز بستر حضور فعال در جامعه فراهم شود.
وی ادامه داد: یکی از مسیرهای توسعه اقتصاد نقرهای، به کارگیری نوآوری اجتماعی و استفاده از توان نهادهای مردمی و محلی است که به دنبال به کارگیری خلاقیت و نوآوری و استفاده از ظرفیتهای مختلف برای کمک به سالمندان و بازنشستگان و توسعه اقتصادی اجتماعی این حوزه است.
دباغزاده اضافه کرد: نوآوری اجتماعی، راه حلهای جدید، محصولات، خدمات، مدلهای کسب و کار، فرآیندها و غیره است که همزمان نیازهای اجتماعی را مؤثرتر از راه حلهای فعلی برآورده میکند و منجر به بهبود و یا ایجاد قابلیتها و روابط جدید و استفاده بهتر از داراییها و منابع میشود.
وی افزود: نوآوری اجتماعی به دنبال بهبود رفاه افراد و جوامع از طریق اشتغال، مصرف و یا مشارکت است و هدفش فراهم کردن راه حلهای بهتر برای مشکلات افراد و جوامع است. بر این اساس نوآوری اجتماعی افراد سالمند را نه به عنوان باری بر دوش جامعه بلکه منبعی ارزشمند میداند.
رئیس گروه سلامت میانسالان و سالمندان مدیریت جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس مرکز بهداشت خوزستان گفت: نوآوری اجتماعی، مشارکت سالمندان در جامعه را امکانپذیر میکند و آنها را به عنوان مشارکتکنندگان فعال و نه مصرفکنندگان صرف میبیند. از طرفی کسب و کارهای مختلف در راستای رفع نیازهای متعدد سالمندان را توسعه خواهد داد.
وی افزود: زیربنای همه اینها، بهبود کیفیت زندگی سالمندان و تأکید بر جابهجایی توجه و تمرکز از درمان و مستمری به رویکردی کل گرایانه به رفاه افراد سالمند است.
