همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: بیستم مهرماه، در تقویم رسمی روز بزرگداشت حافظ است؛ فرصتی برای فراتر رفتن از خوانش‌های مرسوم غزل و نگریستن به کالبد مکانی که قرن‌ها، بار این حافظه ادبی را به دوش کشیده است.
عکاسی در ایران از اواخر عصر قاجار، شاهدی خاموش بر دگردیسی مزار شمس‌الدین محمد بود. پیش از آنکه آندره گدار فرانسوی در میانه دهه۱۳۱۰خورشیدی نقشه آرامگاه کنونی را بر ویرانه‌های بنای پیشین استوار کند، حافظیه خاک‌آلودتر، بی‌پیرایه‌تر و به زندگی روزمره مردم شیراز نزدیک‌تر بود؛ چهارطاقی کوچک، نرده‌های چوبی، سنگ‌مزار عریان دوره زندیه زیر آفتاب تند فارس و زائرانی با عبا و کلاه‌های نمدی که تفأل زدن را با طمانینه‌ای دیگر تجربه می‌کردند.
تصاویر تاریخی پیش‌رو، بازخوانی تصویری همین مسیرند؛ از نخستین شیشه‌های عکاسان فرنگی و دوره‌گردان اواخر قاجار تا بنای یادبود مدرن در دوره پهلوی. در این گزارش تصویری، فریم‌هایی کمتر دیده‌شده از مزار حافظ در دهه‌های دور گردآوری شده است؛ قاب‌هایی تماشایی که حال‌وهوای حافظیه را پیش از رسیدن به شکل و شمایل امروزی‌اش پیش چشم می‌گذارند.
