سازمان تأمین اجتماعی با اجرای طرح‌های تحول‌محور و هوشمند می‌تواند ضمن کاهش صف‌های طولانی به سمت «مغز نرم‌افزاری هوشمند» حرکت کند، موضوعی که چندی پیش دامون خدابنده، رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی در این باره گفت: تأمین اجتماعی می‌تواند با حرکت در مسیر کاهش بهره‌گیری از نیروهای پشتیبانی با استفاده از توسعه فناوری اطلاعات، به مغز نرم‌افزاری هوشمند تبدیل شود.
خدابنده در همین زمینه اضافه کرد: این نهاد بیمه‌گر در قالب مدیریت این جریانات، می‌تواند کاهش هزینه‌های جاری را حتی به صورت مقایسه روزانه در بخش‌های مختلف داشته باشد.
تأمین اجتماعی که بیش از نیمی از جمعیت کشور با جمعیتی حدود ۵۶ درصد را تحت پوشش دارد، طی سال‌های اخیر مسیر تحولی عمیقی را آغاز کرده است که هدف آن تبدیل این نهاد بزرگ بیمه‌ای به یک «مغز نرم‌افزاری هوشمند» است. این تحول که ریشه در طرح ۳۰۷۰ دارد، امروز با توسعه گسترده خدمات غیرحضوری و هوشمندسازی فرآیندها به مرحله اجرایی رسیده است.
طرح ۳۰۷۰ یعنی تبدیل ۳۰ خدمت حضوری به غیرحضوری با هدف کاهش ۷۰ میلیون مراجعه سالانه به شعب از سال ۱۳۹۹ به طور جدی در دستور کار سازمان تأمین اجتماعی قرار گرفت. مدیریت تأمین اجتماعی، با تأکید بر اینکه هدف نهایی این سازمان کاهش ۷۰ درصدی مراجعه مردم به واحدهای اجرایی و شعب تحت پوشش این نهاد بزرگ بیمه‌ای است، بر این موضوع تأکید داشته و دارد که الکترونیکی شدن هر خدمت همراه با اصلاح فرآیند به صورت همزمان انجام شده است.
این طرح با برگزاری جلسات هفتگی مدیریت پروژه و رصد مستمر پیشرفت، به یکی از موفق‌ترین پروژه‌های تحول دیجیتال در دستگاه‌های اجرایی کشور تبدیل شد. در همین ارتباط حتی عملکرد سازمان تأمین اجتماعی در این حوزه از سوی نهادهای مختلف، موفقیت‌آمیز ارزیابی شد.
در همین رابطه، در حال حاضر ۸۴ خدمت غیرحضوری با آغاز انقلاب دیجیتال در بزرگترین سازمان بیمه‌ای کشور به شیوه‌ای دنبال شده است که بسیاری از مخاطبان و ذینفعان تأمین اجتماعی با استفاده از سامانه خدمات غیرحضوری به نشانی es.tamin.ir و برنامه کاربردی «تأمین من» دسترسی به این خدمات را در هر ساعت از شبانه‌روز دارند.
«تأمین من» به عنوان یک برنامه کاربردی موثر برای همه بیمه‌شدگان، مستمری‌بگیران و کارفرمایان پنجره خدمات تأمین اجتماعی را در تلفن همراه این افراد در دسترس قرار داده است تا امروز تأمین اجتماعی در مسیر تحول دیجیتال به گونه‌ای گام بردارد که بتواند تا جایی که ممکن است همه خدمات خود را به صورت غیرحضوری ارائه دهد.
رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی گفت: با توجه به اینکه در سازمان‌ها ۲ دسته کارمند در بخش‌های عملیاتی و پشتیبانی مشغول به فعالیت هستند، امکان کاهش نیروی کار بخش عملیاتی به دنبال توسعه فناوری اطلاعات وجود ندارد، اما بخش دیگری از فعالیت نیروی کار مانند سازمان‌هایی همچون تأمین اجتماعی در حوزه پشتیبانی، امکان توسعه فناوری اطلاعات وجود دارد.
وی ادامه د اد: در بسیاری از کشورهای جهان حرکت در این جهت است که استفاده از نیروی کار بخش پشتیبانی با توسعه استفاده از فناوری سیر کاهشی دارد و به حداقل می رسد. این موضوع جزء با توسعه خدمات هوشمند امکانپذیر نخواهد بود که در این راستا سازمان تأمین اجتماعی نیز با اصلاح فرایندهای موازی، امکان حرکت در این مسیر را خواهد داشت.
آنچه سازمان تأمین اجتماعی را به «مغز نرم‌افزاری هوشمند» نزدیک می‌کند، نه صرفاً خرید فناوری از بیرون، بلکه تکیه بر توان داخلی و توسعه درون‌زا است. مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات این سازمان، مسئولیت طراحی، توسعه و پایداری سامانه‌های غیرحضوری را بر عهده دارد. در سال‌های اخیر نیز تحول دیجیتال‌محور و هوشمندسازی خدمات و در نهایت تأمین اجتماعی به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی سازمان تأمین اجتماعی بوده و هست.
به گفته خدابنده، در حال حاضر سازمان تأمین اجتماعی با جمعیت بالای تحت پوشش خود، با اجرای طرح هوشمندسازی به سمت این مسیرهای تحول‌آفرین و دیجیتال‌محور حرکت کرده و با ادامه این روند امکان اجرای هوشمندسازی بهتر فراهم می‌شود.
رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی گفت: البته با اجرای طرح ۳۰۷۰ و ارائه ۳۰ سرویس غیرحضوری و کاهش ۷۰ میلیون بار مراجعه افراد به مراکز درمانی و بیمه‌ای سازمان تأمین اجتماعی، راه‌اندازی از برنامه کاربردی «تأمین من» و حرکت به سمت هوشمندسازی، گام‌های اساسی برای توسعه فعالیت‌های مرتبط با فناوری اطلاعات برداشته است.
خدابنده افزود: با همه این اقدامات اثربخش در راستای توسعه فناوری اطلاعات، ارائه خدمات غیرحضوری و برنامه‌های هوشمندسازی تأمین اجتماعی، نگاه به ارائه همه سرویس‌های خدمات در بخش‌های مختلف به شکل غیرحضوری است.
مهم‌ترین مزیت‌های هوشمندسازی برای بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران، شاید دسترسی راحت و شبانه‌روزی به خدمات گسترده سازمان تأمین اجتماعی باشد اما به نوعی مهم‌ترین دستاورد، حذف رفت‌وآمدهای غیرضروری و صرفه‌جویی در زمان و هزینه است. کارشناسان تأکید می‌کنند که این تحول «سرعت و شفافیت خدمات‌رسانی به ویژه برای سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی را بهبود می‌بخشد». دسترسی لحظه‌ای به اطلاعات پرونده بدون واسطه انسانی، احتمال خطا و فساد اداری را کاهش می‌دهد.
همچنین مزیت‌های اصلی هوشمندسازی برای سازمان تأمین اجتماعی نیز برای همه روشن است. البته یکی از مهم‌ترین آنها این است که کاهش بار مراجعات حضوری به معنای آزادسازی ظرفیت شعب و نیروی انسانی برای تمرکز بر خدمات تخصصی‌تر است. در این مسیر، کاهش هزینه‌های عملیاتی و افزایش شفافیت از دستاوردهای مستقیم این تحول به شمار می‌رود.
حوزه کارفرمایان نیز از این مزیت‌های گسترده در حوزه هوشمندسازی بی‌بهره نیست. در این مسیر سامانه «لیست هوشمند» حق بیمه، فرآیند ارسال لیست و پرداخت حق بیمه را تسهیل کرده و امکان شناسایی سریع مغایرت‌ها را فراهم می‌سازد.
خدابنده بیان کرد: تقویت برنامه‌های هوشمندسازی تأمین اجتماعی علاوه بر اینکه موجب ارائه خدمات غیرحضوری به بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران و رضایتمندی آنان را به دنبال خواهد داشت، در راستای کاهش برنامه‌ها و استفاده از نیروهای بخش پشتیبانی در سازمان‌های بیمه‌گر و دیگر نهادها نیز تأثیرگذار خواهد بود.
رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی گفت: هوشمندی سازمان تأمین اجتماعی را باید در زمینه مدیریت منابع و نیروی انسانی، نحوه ارتباط با جامعه هدف، روش ارائه سرویس‌های مختلف بیمه‌ای و درمانی، نوع نگاه به سرمایه‌گذاری و طرز نگاه به بهره‌مندی از داده‌های مرتبط با فعالیت سازمان جستجو، تعریف و دنبال کرد.
وی ادامه داد: براساس داده‌های آماری موجود اکنون تأمین اجتماعی بیش از صدها سرویس مختلف در بخش‌های بیمه‌ای، درمانی، بازنشستگی را به جامعه تحت پوشش ارائه می‌دهد.
سازمان تأمین اجتماعی هدف‌گذاری کرده است که بخش عمده‌ای از خدمات گسترده خود در حوزه بیمه‌ای، درمانی و کارفرمایی را به صورت غیرحضوری ارائه دهد. با تکمیل پروژه «بیمه متمرکز» و توسعه سامانه‌های الکترونیکی، پیش‌بینی می‌شود نیاز مردم به مراجعه حضوری به شعب به حداقل برسد.
ناگفته نماند که به دلیل گسترش خدمات غیرحضوری و توسعه هوشمندسازی، سازمان تأمین اجتماعی در ارزیابی کیفیت خدمات الکترونیکی میان ۱۶۶ دستگاه اجرایی کشور، رتبه دهم را کسب کرده است. با این حال، چالش‌هایی نظیر ناآشنایی سالمندان با فناوری و ضعف زیرساخت‌های فنی برخی مناطق همچنان وجود دارد که ترکیب خدمات الکترونیک با مراکز راهنمای تلفنی و تقویت سواد دیجیتال می‌تواند این شکاف را کاهش دهد.