در ماههای اخیر، پدیدهای کمسابقه در فضای مجازی و برخی بسترهای فروش آنلاین در حال گسترش است؛ پدیدهای که از مرز کالاهای بادوام عبور کرده و حالا به اقلام اساسی سبد غذایی رسیده است. گزارشها و آگهیهای منتشرشده نشان میدهد فروش اقساطی گوشت قرمز، مرغ، برنج و حتی روغن جامد نیز بهتدریج در حال رواج است؛ روندی که توجه بسیاری از کاربران و ناظران اقتصادی را جلب کرده است.
ورود خوراکیهای اساسی به چرخه اقساط
تا پیش از این، خرید قسطی عمدتاً به کالاهایی مانند لوازم خانگی، گوشی موبایل یا کالاهای سرمایهای محدود میشد. اما اکنون در برخی صفحات مجازی و فروشگاههای آنلاین، اقلامی مانند گوشت و مرغ نیز با شرایط پرداخت چندمرحلهای عرضه میشوند. نکته قابل توجه اینجاست که این روند تنها به پروتئینها محدود نمانده و حتی برنج و روغن جامد بهعنوان پایهایترین اقلام مصرفی نیز وارد این چرخه شدهاند.
آگهیهایی که عادی شدهاند؛ مرغ قسطی موجود است!
بررسی محتوای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد عباراتی مانند گوشت قسطی، مرغ اقساطی یا برنج در ۳ تا ۶ قسط به شکل فزایندهای در حال تکرار است؛ عباراتی که در گذشته بیشتر شبیه شوخی یا اغراق به نظر میرسیدند، اما اکنون به یک مدل فروش واقعی تبدیل شدهاند.
فشار معیشتی و تغییر الگوی خرید خانوارها
کارشناسان اقتصادی این روند را نشانهای از افزایش فشار بر قدرت خرید خانوارها میدانند. به باور آنان، زمانی که خانوارها حتی برای تأمین اقلام روزمره ناچار به استفاده از روشهای اعتباری میشوند، این موضوع میتواند بازتابی از فاصله فزاینده میان درآمد و هزینههای زندگی باشد.
در چنین شرایطی، خرید اقساطی دیگر صرفاً یک انتخاب مالی نیست، بلکه به یک ابزار برای مدیریت حداقلی معیشت تبدیل شده است.
از نوآوری فروش تا نشانه بحران
برخی فعالان بازار خردهفروشی این مدل را پاسخی به شرایط جدید تقاضا میدانند؛ اما در سوی دیگر، منتقدان آن را نشانهای از تغییر نگرانکننده در ساختار مصرف جامعه ارزیابی میکنند. به اعتقاد این گروه، زمانی که غذا نیز وارد چرخه اعتباری میشود، مرز میان رفاه و بقا در حال کمرنگ شدن است.
اقتصاد اعتباری زندگی روزمره
گسترش فروش اقساطی اقلام اساسی، از نگاه برخی تحلیلگران، نشانهای از اعتباری شدن زندگی روزمره است؛ وضعیتی که در آن نهفقط کالاهای سرمایهای، بلکه نیازهای اولیه خانوار نیز به صورت قسطی تأمین میشود. این روند در صورت تداوم، میتواند پیامدهایی در الگوی مصرف، بدهی خانوارها و ساختار بازار خردهفروشی ایجاد کند.
پایان باز یک روند نگرانکننده
در حالی که فروش اقساطی گوشت، مرغ، برنج و روغن در فضای مجازی رو به گسترش است، هنوز چارچوب مشخص و یکپارچهای برای نظارت بر این نوع فروش وجود ندارد. همین مسئله پرسشهایی درباره شفافیت شرایط پرداخت، نرخهای واقعی تسویه و ریسکهای احتمالی برای مصرفکنندگان ایجاد کرده است.
منبع: خبرکده