به نقل از خبرکده، نظامهای کمونیستی در اروپای شرقی (شوروی سابق) شاید شبیهترین کشورها به اقتصاد حال حاضر ما باشند. برخی از آن کشورها عبارتند از لهستان، جمهوری چک، رومانی، روسیه کرواسی و گرجستان.
انحرافات ساختاری در آن کشورها بیداد میکرد؛ انحرافاتی که در طول سالها و در نتیجه انحصارهای گسترده، سیاستهای خودکفایی، قیمتگذاریهای دستوری و تصمیمگیریهای متمرکز در حوزه سرمایهگذاری شکل گرفتهاند.
در چنین ساختاری، منابع نه بر اساس کارایی، بلکه بر اساس تصمیمات اداری تخصیص داده میشوند و همین موضوع، بهرهوری را بهشدت کاهش داده بود.
از سوی دیگر، تکیه بیش از حد بر بازار داخلی و فاصله گرفتن از اقتصاد جهانی، یکی دیگر از گرههای اساسی است.
محدودیت در تبادل ارز، کنترل قیمتها، محدودیتهای تجاری و نقش پررنگ دولت در تجارت خارجی، باعث شده اقتصاد ایران نیز تا حد زیادی از جریان رقابت و تعامل جهانی دور بماند؛ مسیری که در تجربه اقتصادهای مشابه، نهایتاً به کاهش رشد و فرسایش ظرفیتهای تولیدی منجر شده است.
این پایان کار نیست و دولت در کشورهای اروپای شرقی سطح بالایی از هزینههای اجتماعی را نسبت به سطح توسعه اقتصادی بر عهده داشت.
این اتفاق را نیز عینا در ایران مشاهده میکنیم؛ به طوری که نسبت ۷۷ درصدی هزینهها، که عمدتا حقوق و دستمزد است، به کل بودجهی عمومی دولت گویای همه چیز هست.
آن کشورها برای رسیدن به شککوفایی اقتصادی مسیرهای مختلفی را طی کردند که خروجیهای آنها نیز متفاوت بود.
اما بهترین مسیر کدام است؟
منبع: خبرکده