مهمترین نتیجه صدور این احکام آن است که حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ بسته به اینکه فرد حداقلبگیر باشد یا در گروه سایر سطوح قرار بگیرد، با فرمول متفاوتی افزایش پیدا میکند.
حداقلبگیران مشمول افزایش ۶۰ درصدی شدهاند. حقوق سایر سطوح نیز ۴۵ درصد افزایش یافته و مبلغ ثابت یک میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان به اصل مستمری آنان اضافه شده است.
علاوه بر این افزایش سالانه، مرحله سوم و نهایی متناسبسازی نیز برای بازنشستگان غیرحداقلبگیر مشمول محاسبه شده است. به همین دلیل، میزان افزایش نهایی حقوق همه بازنشستگان یکسان نیست و نمیتوان یک رقم ثابت را برای تمام افراد اعلام کرد.
حقوق حداقلبگیران چقدر شده است؟
طبق اعلام رسمی سازمان تأمین اجتماعی، اصل مستمری حداقلبگیران نسبت به سال قبل ۶۰ درصد افزایش یافته و در سال ۱۴۰۵ به مبلغ ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان رسیده است.
این رقم مربوط به اصل مستمری است. مبلغ نهایی واریزی ممکن است با توجه به کمکهزینه عائلهمندی، حق اولاد، کمکهزینه مسکن، کمک معیشت و همچنین کسوراتی مانند بیمه تکمیلی یا اقساط وام متفاوت باشد.
بنابراین همه حداقلبگیران الزاماً مبلغ یکسانی در حساب خود مشاهده نمیکنند؛ زیرا وضعیت خانوادگی، تعداد فرزندان و میزان کسورات هر فرد با دیگری تفاوت دارد.
نکته مهم این است که حداقلبگیران مشمول فرمول مرحله سوم متناسبسازی نیستند. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده متناسبسازی براساس قانون برنامه هفتم برای بازنشستگان غیرحداقلبگیر اجرا میشود.
حقوق سایر سطوح چگونه محاسبه میشود؟
برای بازنشستگانی که مستمری آنان بیشتر از حداقل مستمری است، ابتدا مبلغ مستمری سال ۱۴۰۴ در عدد ۱.۴۵ ضرب میشود و سپس یک میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان به آن اضافه خواهد شد.
فرمول ساده افزایش حقوق سایر سطوح به این شکل است:
مستمری جدید = مستمری سال ۱۴۰۴ × ۱.۴۵ + ۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان
پس از اجرای این فرمول، اگر بازنشسته مشمول مرحله سوم متناسبسازی باشد، مبلغ متناسبسازی نیز به مستمری او اضافه میشود.
برای مثال، اگر اصل مستمری فردی در سال گذشته ۱۲ میلیون تومان بوده باشد، مستمری جدید او پیش از اضافه شدن متناسبسازی حدود ۱۸ میلیون و ۹۵۸ هزار تومان خواهد بود.
اگر مستمری سال قبل ۱۵ میلیون تومان بوده باشد، رقم جدید پیش از متناسبسازی به حدود ۲۳ میلیون و ۳۰۸ هزار تومان میرسد.
همچنین فردی که در سال گذشته ۲۰ میلیون تومان مستمری داشته است، براساس افزایش سالانه، پیش از محاسبه متناسبسازی حدود ۳۰ میلیون و ۵۵۸ هزار تومان مستمری خواهد داشت.
این ارقام نمونه محاسباتی هستند و مبلغ نهایی هر فرد باید از روی حکم رسمی او بررسی شود.
جدول نمونه افزایش حقوق سایر سطوح
مستمری ۱۰ میلیون تومانی سال گذشته:
حدود ۱۶ میلیون و ۵۸ هزار تومان پیش از متناسبسازی
مستمری ۱۲ میلیون تومانی سال گذشته:
حدود ۱۸ میلیون و ۹۵۸ هزار تومان پیش از متناسبسازی
مستمری ۱۵ میلیون تومانی سال گذشته:
حدود ۲۳ میلیون و ۳۰۸ هزار تومان پیش از متناسبسازی
مستمری ۲۰ میلیون تومانی سال گذشته:
حدود ۳۰ میلیون و ۵۵۸ هزار تومان پیش از متناسبسازی
مستمری ۲۵ میلیون تومانی سال گذشته:
حدود ۳۷ میلیون و ۸۰۸ هزار تومان پیش از متناسبسازی
در تمام این نمونهها، مزایای جانبی، متناسبسازی و کسورات محاسبه نشدهاند. به همین دلیل مبلغ واریزی حساب میتواند کمتر یا بیشتر از ارقام نمونه باشد.
مرحله سوم متناسبسازی چقدر به حقوق اضافه میکند؟
مرحله سوم متناسبسازی مبلغ ثابت و یکسانی ندارد. مقدار آن براساس سابقه بیمهپردازی، مستمری زمان بازنشستگی، حداقل دستمزد سال بازنشستگی و نسبت مستمری فرد به حداقل دستمزد محاسبه میشود.
برنامه متناسبسازی تأمین اجتماعی در سه مرحله اجرا شده است: ۴۰ درصد در سال ۱۴۰۳، ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۴ و ۳۰ درصد باقیمانده در سال ۱۴۰۵.
هدف این فرمول آن است که پس از تکمیل طرح، نسبت مستمری فعلی بازنشسته به حداقل دستمزد سال جاری، کمتر از ۹۰ درصد نسبت نخستین مستمری او به حداقل دستمزد سال بازنشستگی نباشد.
بنابراین عبارت «اجرای ۳۰ درصد متناسبسازی» به این معنا نیست که ۳۰ درصد به کل حقوق همه بازنشستگان اضافه میشود. این برداشت نادرست است.
۳۰ درصد امسال، بخش باقیمانده از مبلغ محاسبهشده متناسبسازی است و رقم آن برای هر بازنشسته متفاوت خواهد بود. ممکن است دو بازنشسته با مستمری نزدیک به هم، به دلیل تفاوت در سال بازنشستگی و سوابق بیمهای، مبالغ متفاوتی بابت متناسبسازی دریافت کنند.
آیا حقوق خرداد بازنشستگان با افزایش جدید پرداخت میشود؟
احکام جدید افزایش سالانه و متناسبسازی صادر شده و مبلغ جدید حقوق هر بازنشسته در سامانه تأمین اجتماعی قابل مشاهده است. با توجه به صدور احکام پیش از موعد پرداخت حقوق خرداد، مبنای حقوق این ماه باید حکم جدید سال ۱۴۰۵ باشد.
سازمان تأمین اجتماعی هنوز اطلاعیه نهایی مربوط به تاریخ آغاز و جزئیات پرداخت حقوق خرداد را منتشر نکرده است.
به همین دلیل، اصل افزایشها قطعی است؛ اما درباره زمان دقیق شروع واریز حقوق خرداد و اینکه مابهالتفاوت فروردین و اردیبهشت همزمان پرداخت میشود یا در پرداختی جداگانه، باید منتظر اطلاعیه رسمی سازمان ماند.
حقوق فروردین و اردیبهشت بازنشستگان تأمین اجتماعی بهصورت علیالحساب و براساس حکم سال ۱۴۰۴ پرداخت شده بود. بنابراین اختلاف میان حکم جدید و مبالغ پرداختی این دو ماه، بهعنوان معوقه برای بازنشستگان باقی مانده است.
آیا مابهالتفاوت فروردین و اردیبهشت با حقوق خرداد واریز میشود؟
هنوز تاریخ رسمی و قطعی برای پرداخت مابهالتفاوت دو ماه نخست سال اعلام نشده است.
سازمان تأمین اجتماعی پیشتر اعلام کرده بود زمانبندی پرداخت مابهالتفاوت افزایش سالانه و متناسبسازی پس از انجام محاسبات، صحتسنجی اطلاعات و تأمین منابع اعلام خواهد شد.
بنابراین صدور حکم جدید به معنای آن نیست که معوقات حتماً همراه حقوق خرداد پرداخت میشود. ممکن است حقوق خرداد با رقم جدید واریز شود و مابهالتفاوت فروردین و اردیبهشت در مرحلهای جداگانه به حساب بازنشستگان برسد.
هر خبری که بدون اطلاعیه رسمی سازمان تأمین اجتماعی، روز مشخصی را برای پرداخت معوقات اعلام کند، نباید قطعی تلقی شود.
مبلغ معوقات هر بازنشسته چقدر است؟
مبلغ معوقات تقریباً برابر با اختلاف مستمری جدید و مستمری قبلی برای ماههای فروردین و اردیبهشت است؛ اما رقم دقیق باید پس از محاسبه مزایا، متناسبسازی و کسورات مشخص شود.
برای نمونه، اگر اصل مستمری فردی در سال ۱۴۰۴ ماهانه ۱۲ میلیون تومان بوده و مستمری جدید او پیش از متناسبسازی حدود ۱۸ میلیون و ۹۵۸ هزار تومان شده باشد، تفاوت ماهانه حدود ۶ میلیون و ۹۵۸ هزار تومان خواهد بود.
در این مثال، مابهالتفاوت دو ماه حدود ۱۳ میلیون و ۹۱۷ هزار تومان میشود. اگر فرد مشمول متناسبسازی نیز باشد، مبلغ مربوط به متناسبسازی دو ماه به این رقم افزوده خواهد شد.
این فقط یک مثال محاسباتی است و نباید بهعنوان مبلغ قطعی معوقات همه بازنشستگان در نظر گرفته شود.
مزایای جانبی بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده برخی مزایای جانبی بازنشستگان غیردولتی در سطح سال گذشته پرداخت میشود.
کمکهزینه مسکن ماهانه ۲۷۰ هزار تومان و کمک به تأمین معیشت یا بن معیشتی ۶۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
کمکهزینه عائلهمندی برای مشمولان حدود دو میلیون و ۱۰۰ هزار تومان است. کمکهزینه اولاد بازنشستگان غیردولتی نیز برای هر فرزند حدود یک میلیون و ۷۱۹ هزار تومان تعیین شده است.
مبالغ مزایا برای برخی مستمریبگیران دولتی تحت پوشش تأمین اجتماعی ممکن است متفاوت باشد. همچنین همه بازنشستگان مشمول تمام مزایا نیستند.
ثابت ماندن برخی مزایای جانبی باعث میشود درصد رشد کل مبلغ واریزی حساب دقیقاً با درصد افزایش اصل مستمری برابر نباشد. برای مثال، اگر اصل مستمری فردی ۶۰ درصد بالا برود اما برخی مزایای او ثابت بماند، رشد کل دریافتی ممکن است کمی کمتر از ۶۰ درصد دیده شود.
چرا مبلغ واریزی با افزایش اعلامشده تفاوت دارد؟
درصدهای ۶۰ و ۴۵ درصد مربوط به اصل مستمری هستند، نه لزوماً کل مبلغی که به حساب بازنشسته واریز میشود.
مبلغ نهایی حقوق از چند جزء تشکیل میشود: اصل مستمری، متناسبسازی، عائلهمندی، حق اولاد، کمکهزینه معیشت و مسکن. در مقابل، مبالغی مانند بیمه تکمیلی، اقساط وام، بدهی یا سایر کسورات از حقوق کم میشوند.
به همین دلیل ممکن است بازنشسته پس از مشاهده مبلغ واریزی تصور کند درصد افزایش کمتر از میزان اعلامشده بوده است. برای بررسی دقیق باید حکم سال ۱۴۰۵ و فیش حقوقی را با حکم و فیش سال قبل مقایسه کرد، نه فقط مبلغ نهایی واریزشده به حساب را.
همچنین مبلغی با عنوان «حفظ قدرت خرید» که در سالهای قبل به برخی مستمریبگیران پرداخت میشد، در سال ۱۴۰۵ ادامه پیدا نکرده است. سازمان تأمین اجتماعی دلیل آن را نبود مجوز قانونی جدید اعلام کرده است.
چگونه حکم جدید حقوق را مشاهده کنیم؟
بازنشستگان و مستمریبگیران میتوانند وارد سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی شوند و از بخش «مستمریبگیران» گزینه «حکم مستمریبگیران» و سپس «مشاهده حکم افزایش سالیانه» را انتخاب کنند.
حکم جدید در اپلیکیشن «تأمین من» نیز قابل مشاهده است. کاربر باید نوع کاربری مستمریبگیر را انتخاب و وارد بخش مشاهده حکم شود.
همچنین ابزار محاسبه متناسبسازی در سامانه خدمات غیرحضوری فعال شده است. بازنشسته میتواند از مسیر «مستمریبگیران»، «خدمات تکمیلی مستمریبگیران» و «محاسبه مبلغ متناسبسازی برنامه هفتم» جزئیات محاسبات خود را مشاهده کند.
برای مشاهده حکم نیازی به مراجعه حضوری به شعب تأمین اجتماعی نیست. در صورت وجود اعتراض یا مغایرت، امکان ثبت درخواست از طریق سامانه ۱۴۲۰ تأمین اجتماعی وجود دارد.