بررسی تطبیقی افزایش حقوق بازنشستگان در برابر تورم ۱۴۰۵؛ شکاف ۳۰ درصدی و کاهش قدرت خرید – خبرکده
اقتصاد

بررسی تطبیقی افزایش حقوق بازنشستگان در برابر تورم ۱۴۰۵؛ شکاف ۳۰ درصدی و کاهش قدرت خرید

تاریخ انتشار: کد خبر: ۶۴۸۱۸
هزینه های زندگی برای بازنشستگان و مستمریبگیران، در حالی با شتابی سرسامآور در حال افزایش است که حقوق و مستمری آنها، با گامهایی کندتر و در برخی موارد ناکافی، بهروزرسانی میشود.

مقایسه میزان افزایش حقوق بازنشستگان با نرخ تورم و برآوردهای خط فقر نشان میدهد بخش قابل توجهی از بازنشستگان همچنان با کاهش قدرت خرید و مشکلات معیشتی روبه رو هستند . در این گزارش، به تحلیل تطبیقی افزایش حقوق و تورم، بررسی وضعیت صندوقهای مختلف و تأثیر آن بر قدرت خرید بازنشستگان میپردازیم.

بر اساس گزارشهای رسمی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران، نرخ تورم در ماههای ابتدایی سال ۱۴۰۵ با روندی صعودی همراه بوده است. جدول زیر خلاص های از آخرین آمارهای تورمی را نشان میدهد:

دوره تورم ماهانه تورم نقطهبهنقطه تورم سالانه
فروردین ۱۴۰۵ ۷.۰٪ ۶۷.۰٪ ۵۰.۶٪ 
اردیبهشت ۱۴۰۵ ۸.۸٪ ۸۳.۹٪ ۵۷.۷٪ 
خرداد ۱۴۰۵ ۵.۹٪ ۸۸.۶٪ ۶۲.۰٪ 
تیر ۱۴۰۵ ۳.۱٪ ۸۷.۹٪ ۶۶.۰٪ 

این ارقام نشان میدهد که اگرچه شتاب تورم ماهانه در تیرماه نسبت به ماههای قبل کاهش یافته است، اما تورم نقطه به نقطه همچنان بالای ۸۷ درصد باقی مانده و فشار انباشته هزینه های زندگی بسیار بالاست . تورم بالای خوراکیها که سهم بیشتری از سبد مصرفی خانوارهای کمدرآمد را تشکیل میدهد، فشار مضاعفی بر بازنشستگان وارد میکند .

افزایش حقوق بازنشستگان؛ سه گروه، سه روایت متفاوت
افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ برای سه صندوق اصلی به شکل متفاوتی اعمال شده است. در جدول زیر، جزئیات افزایشها به تفکیک ارائه شده است:

جدول افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵

صندوق بازنشستگی گروه مستمریبگیران درصد افزایش توضیحات / مبلغ نهایی
تأمین اجتماعی حداقلبگیران ۶۰ درصد مبلغ مستمری: ۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ ریال 
تأمین اجتماعی سایر سطوح ۴۵ درصد + مبلغ ثابت مبلغ ثابت: ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال 
کشوری و لشکری کلیه سطوح ۲۰ درصد پایه + متناسبسازی حداقل مستمری: ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان 

نکته مهم: میانگین افزایش مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی حدود ۵۰ درصد بوده که نسبت به سایر صندوقهای بازنشستگی کشوری و لشکری، حدود ۲۵ درصد بیشتر است .

شکاف عمیق میان افزایش حقوق و نرخ تورم
مقایسه نرخهای افزایش حقوق با ارقام تورم، شکاف قابل توجهی را نشان میدهد:

حداقل بگیران تأمین اجتماعی (۶۰ درصد): این نرخ در مقابل تورم سالانه ۵۷.۷ درصد، روی کاغذ اندکی بالاتر است و میتواند بخشی از کاهش قدرت خرید را جبران کند .

سایر سطوح تأمین اجتماعی (۴۵ درصد + مبلغ ثابت): رشد دریافتی این گروه، به طور مشخص از تورم سالانه (۵۷.۷ درصد) عقبتر است و قدرت خرید آنها کاهش مییابد .

بازنشستگان کشوری و لشکری: مجموع افزایش از ۳۰ درصد فراتر نرفته که این رقم نیز به مراتب کمتر از نرخ تورم است .

تأکید بر یک واقعیت تلخ: مقایسه صرفِ درصد افزایش حقوق با یک نرخ تورم، تصویر کاملی از قدرت خرید بازنشستگان ارائه نمیکند. تورم نقطهبهنقطه بالای ۸۸ درصد نشان میدهد که هزینه خرید بسیاری از کالاها و خدمات نسبت به سال قبل با سرعت بسیار بیشتری افزایش یافته است . این بدان معناست که بسیاری از بازنشستگان، به ویژه آنهایی که در سطوح حقوقی بالاتر هستند، با وجود دریافت افزایش، همچنان قدرت خرید کمتری نسبت به سال گذشته دارند.

یکی از موضوعاتی که در تحلیل وضعیت معیشتی بازنشستگان نباید نادیده گرفته شود، وضعیت مزایای جانبی است. بررسی احکام جدید بازنشستگان تأمین اجتماعی نشان میدهد که مزایای جانبی مانند کمک هزینه مسکن، کمک معیشت (بن)، حق عائله مندی و حق اولاد در سال ۱۴۰۵ هیچگونه افزایشی نداشته و مبالغ آن نسبت به سال ۱۴۰۴ ثابت نگه داشته شده است .

قدرت خرید کاهشی: به جز حداقلبگیران تأمین اجتماعی، سایر بازنشستگان با کاهش قدرت خرید مواجه شدهاند .

تورم نقطه به نقطه: این شاخص که سنجه دقیق تری از افزایش هزینه های جاری است، بسیار بالاتر از نرخ های افزایش حقوق است و فشار معیشتی را تشدید میکند .

مزایای ثابت: ثابت ماندن مزایای جانبی، تأثیر منفی بر توان مالی بازنشستگان داشته است .

معوقات پرداختن شده: بخش قابل توجهی از افزایش حقوق (معوقات فروردین و اردیبهشت) هنوز به حساب بازنشستگان تأمین اجتماعی واریز نشده است که خود بر فشار مالی افزوده است .