نیلوفر مولایی: اخیرا، محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهوری، در نشست خبری خود با جمعی از اصحاب رسانه، با اشاره به حل و فصل پرونده فیلترینگ گفته: «رئیسجمهوری تصمیم گرفتهاند که پرونده فیلترینگ بسته شود، ولی به دلیل وجود نهادها و شوراهای قانونی، این روند کمی زمان میبرد. اما بهتدریج مسئله فیلترینگ حل خواهد شد. البته ارتقای کیفیت اینترنت نیز برای دولت اهمیت دارد.» اما آنچه سوال ایجاد میشود این است که پزشکیان چگونه میتواند قفل پرونده فیلترینگ را بشکند؟
من مخالف فیلترینگ هستم اما باز کردن دسترسی به فضای مجازی باید از مسیر قانونی انجام شود
در همین راستا، رمضانعلی سبحانیفر، نماینده پیشین مجلس، درباره امکان رفع فیلترینگ و تلاشهای دولت چهاردهم، به سازوکار قانونی تصمیمگیری درباره فیلترینگ اشاره کرد و گفت: من مخالف فیلترینگ هستم اما باز کردن دسترسی به فضای مجازی، از جمله تلگرام، اینستاگرام و سایر پلتفرمها، باید از مسیر قانونی انجام شود و نمیتوان خارج از چارچوبهای قانونی در این زمینه اقدام کرد.
وی گفت: شرایط قانونی در این زمینه مشخص است. یکی از مسیرها شورای عالی فضای مجازی است که رئیسجمهور ریاست آن را بر عهده دارد و اعضای حقیقی و حقوقی دارد. مسیر دیگر نیز کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه رایانهای است و موضوع میتواند از این دو مسیر دنبال شود.
سبحانیفر افزود: ممکن است در مقطعی کار کارشناسی و بررسیهای لازم در یک کارگروه یا ستاد انجام شود و پس از آن، موضوع برای طی مراحل قانونی به یکی از این دو نهاد ارجاع شود. این مسئله بحث دیگری است، اما از آنجا که مسیر قانونی باید در جایی تعریف شده باشد، ستاد راهبری فضای مجازی از نظر قانونی چنین جایگاهی ندارد.
عضو شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه ادامه داد: بنابراین، به نظر میرسد آقای رئیسجمهور، افراد دستاندرکار و مجموعههایی که قرار است این کار را انجام دهند، باید به این نکته توجه داشته باشند که از یک سو دغدغه افرادی که طرفدار ادامه فیلترینگ هستند، تا حد امکان از نظر فنی و با فراهم کردن زیرساختهای لازم برطرف شود و از سوی دیگر، موضوع در مسیر قانونی قرار گیرد.
اگر فیلترینگ از مسیر قانونی باز نشود، با چالش مواجه خواهند شد
نماینده پیشین مجلس تصریح کرد: برای این منظور باید از شورای عالی فضای مجازی یا از مسیر کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه مصوبه گرفته شود و یا در نهایت موضوع در ستاد هماهنگی قوا مطرح شود؛ چراکه این مجموعه از اختیارات بالاتری برخوردار است. مجموعههای قانونی باید مسیر را برای انجام این کار باز کنند و در غیر این صورت، با چالش مواجه خواهند شد.
سبحانیفر با اشاره به تشکیل نشدن جلسات شورای عالی فضای مجازی در یک سال گذشته، درباره اینکه اگر رئیسجمهور از طریق این ستاد دستور رفع فیلترینگ را صادر کند، آیا این اقدام میتواند قفل فیلترینگ را بشکند یا بار دیگر از اجرای آن جلوگیری خواهد شد، گفت: طبیعی است که در این زمینه باید دستگاههای مختلف نیز نقش خود را ایفا کنند. یک بخش موضوع به دستگاههای مرتبط برمیگردد که باید زیرساختهای لازم را فراهم کنند تا دغدغههای موجود کاهش پیدا کند.
عضو شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه ادامه داد: از سوی دیگر، اگر به هر دلیلی قرار است فضا باز شود، باید اعضای شورا را اقناع کرد. اگر با همین شرایط قرار باشد درخواست رفع فیلترینگ مطرح شود، باید معایب و مزایای آن در کنار یکدیگر قرار گیرد و موضوع به شکلی اقناعکننده مطرح شود تا اعضای شورا قانع شوند.
مسائل اقتصادی امروز در فضای مجازی اهمیت بسیار زیادی دارد
وی با تأکید بر اینکه فضای مجازی صرفاً موضوعی اجتماعی نیست، گفت: مسائل اقتصادی امروز در فضای مجازی اهمیت بسیار زیادی دارد. بسیاری از کسبوکارها دچار مشکل، خسران و زیان شدهاند و برخی افراد نیز بیکار شده و آسیب دیدهاند. این مسئله هم از نظر اقتصادی و هم از نظر اجتماعی آسیبهایی ایجاد کرده است.
سبحانیفر افزود: موضوعات دیگری نیز مطرح است؛ از جمله اینکه ما بخواهیم یک مرز را ببندیم تا دشمن نتواند وارد شود، در حالی که دروازههای دیگری نیز وجود دارد. یکی از این دروازهها، فیلترشکنهایی است که خریداری میشوند و مردم از طریق آنها از فضای فیلترشده استفاده میکنند.
وی با اشاره به تبعات استفاده از فیلترشکنها اظهار کرد: استفاده از فیلترشکن آفتهای بسیار زیادی دارد. افرادی که به دنبال دستیابی به اطلاعات کشور هستند تا آنها را برای خودشان به دست آورند و مورد بهرهبرداری قرار دهند، میتوانند از طریق فیلترشکنهایی که وارد میشوند به اطلاعات دسترسی پیدا کنند. این فیلترشکنها امنیت مناسبی ندارند و دارای بدافزارهایی هستند که وارد سیستم میشوند و اطلاعات کشور و اطلاعات افراد را منتقل میکنند. بنابراین، این مسئله نیز یکی از مضرات و معایب فیلترشکنهاست.
هزینهها به جیب افرادی میرود که سیستمهای فیلترشکن را میفروشند و بسیاری از آنها نیز در خارج از کشور هستند
نماینده پیشین مجلس ادامه داد: از سوی دیگر، استفاده از فیلترشکن هزینه زیادی را هم برای کاربران و هم برای کشور ایجاد میکند. این هزینهها به جیب افرادی میرود که سیستمهای فیلترشکن را میفروشند و بسیاری از آنها نیز در خارج از کشور هستند. بنابراین، هم هزینه به کشور تحمیل میشود و هم اطلاعات ما منتقل میشود. در عین حال، امنیت سیستمهای ما به مخاطره میافتد و مسئله بیکاری و تبعات اقتصادی نیز برای افراد، خانوادهها و جامعه ایجاد میشود.
سبحانیفر با بیان اینکه این مسائل در شرایط فعلی از جنبه امنیتی نیز اهمیت دارند، گفت: امروز این موضوعات بهخصوص در شرایط امنیتی موجود، نیازمند توجه به مسائل امنیتی هستند. یک بخش آن این است که در همین شرایطی که از فیلترشکنها استفاده میشود، باید به مسائل امنیتی توجه بیشتری داشته باشیم و امنیت سیستمهای خودمان را ارتقا دهیم تا بتوانیم در مقابل سوءاستفادهکنندگان خارجی مقابله کنیم.
عضو شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه اضافه کرد: اگر زمانی شرایط به گونهای ایجاد شود که در شرایط حساس، فیلترینگ یا حتی بسته شدن کامل اینترنت برای حفظ امنیت کشور ضروری باشد، چنین اقدامی اگر به صورت موقت انجام شود، مشکلی ندارد. مردم نیز این مسئله را میپذیرند و احساس خواهند کرد که در شرایط حساس چنین اقدامی لازم است.
سبحانیفر تأکید کرد: اما در شرایط عادی، به نظر میرسد باید از یک سو سطح امنیت را در داخل دستگاههای متولی افزایش دهند و از سوی دیگر، این سختگیریها کاهش پیدا کند تا مردم بتوانند از فضای مجازی که در اختیارشان قرار دارد، استفاده کنند.
ستاد راهبری فضای مجازی به لحاظ قانونی فکر نمیکنم بتواند مصوبهای بدهد که فیلترینگ را جمع کند
وی با اشاره به فعالیت مجموعههای تبلیغاتی از داخل و خارج کشور گفت: امروز مجموعههای تبلیغاتی مختلفی از داخل و خارج وارد کشور میشوند. افرادی که فیلترشکن ندارند و خطهای خاصی نیز ندارند، نمیتوانند به این موارد پاسخ دهند و با آنها مقابله کنند. این موضوع اکنون به نوعی مبارزه در فضای مجازی تبدیل شده است؛ به این معنا که یک طرف ابزار خود را از دست داده و طرف دیگر به فعالیت خود ادامه میدهد.
عضو شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه ادامه داد: بنابراین، به نظر میرسد باید همه این موارد در کنار یکدیگر قرار گیرد. اعضای شورا نیز طبیعتاً اگر دلایل متعددی ارائه شود و قانع شوند که در این شرایط رأی بدهند، میتوان این کار را انجام داد.
سبحانیفر گفت: اما اینکه بخواهیم خارج از چارچوب قانون عمل کنیم، به نظرم باعث ایجاد مشکل میشود. آن ستاد یک مجموعه کارشناسی است، اما به لحاظ قانونی فکر نمیکنم بتواند مصوبهای بدهد که این موضوع را جمع کند؛ مگر اینکه موضوع از طریق مجلس دنبال و به قانون تبدیل شود یا اقداماتی از این دست انجام گیرد که بعید میدانم این مسیرها بتواند در کوتاهمدت به نتیجه برسد.
۲۹۲۱۵