وزارت راه و شهرسازی پس از حدود سه دهه بلاتکلیفی قانون مسکن استیجاری، اجرای این طرح را رسماً آغاز کرده است. در نخستین مرحله، ثبتنام برای ۶۰۰۰ واحد مسکن استیجاری ویژه زوجهای جوان واجد شرایط در دهکهای درآمدی یک تا شش شروع شده است و هدف نهایی دولت ساخت ۷۵ هزار واحد عنوان شده است.
اجرای قانون مسکن استیجاری پس از ۳۰ سال
قانون مسکن استیجاری که به نام «قانون استیجار» از سال ۱۳۷۷ تصویب شده بود، طی نزدیک به سه دهه گذشته عملاً به مرحله اجرای گسترده نرسیده بود. با آغاز فعالیت دولت چهاردهم، وزارت راه و شهرسازی اجرای مسکن استیجاری عمومی را تحت عنوان «طرح آشیان» به عنوان یکی از برنامههای مهم خود در دستور کار قرار داد.
هدف این طرح تأمین واحدهای اجارهای برای گروههایی است که به دلیل افزایش قیمت مسکن و اجارهبها، توان خرید خانه برای آنها کاهش یافته است.
ثبتنام ۶۰۰۰ واحد مسکن استیجاری ویژه زوجهای جوان
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، درباره روند اجرای این برنامه اعلام کرده است که دولت در سال گذشته وعده ساخت ۱۰ هزار واحد مسکن استیجاری داده بود. اما به دلیل محدودیتها و مشکلات موجود، در مرحله نخست ثبتنام حدود ۶۰۰۰ واحد در هفته دولت آغاز شده است.
این واحدها در مرحله فعلی برای زوجهای جوان در نظر گرفته شدهاند؛ به طوری که تاریخ ازدواج رسمی متقاضیان نباید بیش از پنج سال گذشته باشد.
هدفگذاری ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری
برنامه وزارت راه و شهرسازی محدود به ساخت ۶۰۰۰ واحد اولیه نیست. وزیر راه اعلام کرده است که هدف نهایی دولت ساخت ۷۵ هزار واحد مسکن استیجاری است.
ساخت این واحدها قرار نیست به صورت مستقیم و کامل توسط دولت انجام شود. وزارت راه و شهرسازی قصد دارد از ظرفیتهای بخش خصوصی، انبوهسازان، پیمانکاران و توسعهدهندگان بهره ببرد.
علاوه بر این، واگذاری زمین و استفاده از ظرفیت بافتهای فرسوده از جمله راهکارهایی است که به منظور تسریع در اجرای طرح در نظر گرفته شده است.
شرایط ثبتنام متقاضیان مسکن استیجاری
ثبتنام متقاضیان تاکنون در پنج مرحله و در ۱۵ منطقه کشور از طریق سامانه وزارت راه و شهرسازی انجام شده است. بر اساس شرایط اعلام شده، متقاضیان باید الزامات زیر را داشته باشند:
- تاریخ ازدواج رسمی متقاضی بیش از پنج سال نگذشته باشد.
- متقاضی، همسر و افراد تحت تکفل وی طی پنج سال گذشته فاقد واحد مسکونی یا زمین با کاربری مسکونی باشند.
- متقاضی بر اساس اطلاعات پایگاه رفاه ایرانیان در دهکهای درآمدی یک تا شش قرار داشته باشد.
- متقاضی مطابق سامانه استحقاقسنجی سازمان برنامه و بودجه، واجد شرایط شناخته شود.
- متقاضی یا همسر او حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر مرکزی مجموعه شهری محل تقاضا داشته باشند.
- برای ثبتنام در شهرهای جدید، سابقه سکونت در کل مجموعه شهری ملاک است.
- متقاضی و همسر او دارای فرم «ج» سبز باشند.
مسکن استیجاری؛ گزینهای برای کاهش فشار هزینهای خانوارهای جوان
با توجه به افزایش شدید قیمت مسکن، سیاستهای حمایتی تنها به تسهیلات خرید یا ساخت محدود نمیشود. مسکن استیجاری میتواند بخشی از فشار هزینهای برای خانوارهای جوان را کاهش دهد. البته تاثیرگذاری این طرح به تعداد واحدهای ساختهشده، محل احداث و میزان اجاره تعیینشده بستگی دارد.
با وجود اینکه ثبتنام ۶۰۰۰ واحد آغاز شده و هدف نهایی ساخت ۷۵ هزار واحد است، چالشهای اصلی این طرح در ادامه، تأمین زمین، منابع مالی و تبدیل وعدههای ساخت به واحدهای قابل اجاره خواهد بود.
خلاصه شرایط ثبتنام مسکن استیجاری
- جامعه هدف: زوجهای جوان
- حداکثر سابقه ازدواج: ۵ سال
- دهک درآمدی: یک تا شش
- سابقه مالکیت: نداشتن واحد مسکونی یا زمین مسکونی طی ۵ سال گذشته
- سابقه سکونت: حداقل ۵ سال
- دارا بودن فرم «ج» سبز
- مرحله نخست ثبتنام: حدود ۶۰۰۰ واحد
- هدف نهایی دولت: ۷۵ هزار واحد