کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) روز چهارشنبه از دادگاه فدرال خواست تا شکایت گروه CME علیه تأیید قراردادهای پرپچوال فیوچرز رمزارزی توسط این نهاد نظارتی را رد کند. این پرونده که از ماه ژوئن جریان دارد، به یکی از مهمترین مناقشات حقوقی در بازار مشتقات کریپتو تبدیل شده است. در این گزارش به تحلیل ابعاد این پرونده و پیامدهای آن برای رقابت در بازارهای مالی میپردازیم.
پیشینهٔ پرونده: از تأیید کالشی تا شکایت CME
در ۲۹ می سال جاری، CFTC به کالشی (Kalshi) اجازه داد تا قراردادهای پرپچوال فیوچرز بیتکوین را به عنوان قرارداد آتی (futures) عرضه کند. همچنین بیانیهای صادر کرد که سایر بازارهای قرارداد مشخص (DCM) نیز میتوانند چنین محصولاتی را لیست کنند. این تصمیم با واکنش شدید CME روبرو شد. CME در ۱۸ ژوئن شکایتی علیه CFTC تنظیم کرد و مدعی شد که این محصولات باید به عنوان سوآپ (swap) تحت قانون مبادلات کالا (CEA) و قانون داد-فرانک طبقهبندی شوند و CFTC با دور زدن مقررات، راه را برای رقبای جدید باز کرده است.
به گزارش The Block، CME در شکایت خود نوشت: «به طور خلاصه، با مجوز دادن به کالشی و دیگران برای ورود به بازار مشتقات با لیست کردن پرپچوالهای رمزارزی مشابه به عنوان قرارداد آتی، CFTP ورود تازهواردهایی به بازار خردهفروشی CME را تسهیل کرد که به دنبال رقابت با CME برای جذب مشتریان خردهفروش هستند.»
دفاع CFTC: ‘هیاهوی بسیار بر هیچ’
CFTC در درخواست رد دعوای خود که در دادگاه ناحیهٔ کلمبیا ثبت شده، استدلال کرده است که پروندهٔ CME «هیاهوی بسیار بر هیچ» است و ادعاهای مربوط به آسیب رقابتی فاقد وجاهت قانونی و ماهیت هستند.
فقدان حق دادخواهی (Standing)
CFTC میگوید CME نتوانسته است به طور قابل قبولی آسیب رقابتی را اثبات کند، زیرا خود این صرافی آزاد است که همان پرپچوال فیوچرزهایی را که کالشی عرضه کرده، لیست کند. همچنین آژانس اشاره کرده که CME به طور عمومی گفته مشتریانش درخواست این محصولات را ندارند. نکته جالبتر اینکه ارقام حجم معاملات ماهانه CME نشان میدهد که حجم معاملات آتی بیتکوین و اتریوم این صرافی در ژوئن و آگوست (پس از صدور دستور) نسبت به ماه می (ماه صدور دستور) افزایش یافته است.
CFTC در این باره مینویسد: «بنابراین، حتی اگر ادعاهای مبهم CME دربارهٔ آسیب رقابتی ماهیت داشتند، این آسیبها کاملاً خودساخته و مبتنی بر امتناع CME از لیست کردن پرپچوال فیوچرز برای معامله است.»
راهحل جایگزین: طبقهبندی به عنوان سوآپ نیز کمکی نمیکند
به گفته CFTC، حتی اگر دادگاه پرپچوال فیوچرزها را به عنوان سوآپ طبقهبندی کند، کالشی و سایر DCMها به سادگی همان قراردادها را تحت عنوان جدید ارائه خواهند داد، بنابراین CME از «هر نوع آسیب ادعایی» بهبود نخواهد یافت. تفاوتهای نظارتی و مالیاتی بین سوآپ و آتی به اندازهای نیست که ادعاهای CME را قابل قبول کند.
تحلیل: رقابت یا نوآوری؟
این پرونده تقابل دو دیدگاه را نشان میدهد: از یک سو CME به عنوان نهاد سنتی بازار مشتقات که از انحصار خود محافظت میکند، و از سوی دیگر CFTC با رویکرد حمایت از نوآوری و رقابت. CFTC در دفاعیه خود به کنگره اشاره کرده که قانون مبادلات کالا بر اساس خودتنظیمگری، یکپارچگی بازار و «نوآوری مسئولانه و رقابت عادلانه در میان هیئتهای تجاری» طراحی شده است. آژانس معتقد است شکایت CME برای خفه کردن نوآوری و رقابت، هدف قانون را زیر پا میگذارد.
اهمیت پرپچوال فیوچرز در بازار کریپتو
پرپچوال فیوچرز (قراردادهای آتی دائمی) یکی از محبوبترین ابزارهای معاملاتی در صرافیهای رمزارزی مانند بایننس و بایبیت هستند. این قراردادها بر خلاف آتی سنتی تاریخ انقضا ندارند و با استفاده از مکانیسم نرخ تأمین (Funding Rate) قیمت خود را به قیمت لحظهای نزدیک نگه میدارند. ورود یک DCM رگولهشده مانند کالشی به این بازار میتواند تحولی بزرگ ایجاد کند، زیرا اعتماد سرمایهگذاران نهادی را جلب میکند.
جمعبندی و چشمانداز
CFTC از دادگاه درخواست جلسه استماع شفاهی کرده است. پاسخ CME به این درخواست تا ۲ اکتبر مهلت دارد. اگر دادگاه با CFTC موافقت کند، راه برای ورود رقبای جدید به بازار پرپچوال فیوچرزهای رگولهشده هموار میشود و CME مجبور خواهد شد یا محصول خود را عرضه کند یا سهم بازار خود را از دست بدهد. از سوی دیگر، این پرونده میتواند به شفافسازی مرزهای نظارتی بین آتی و سوآپ در حوزه رمزارزها کمک کند. برای سرمایهگذاران، نتیجه این پرونده میتواند بر نقدشوندگی و تنوع ابزارهای مشتقه در بازار کریپتو تأثیر بگذارد. این نبرد حقوقی نه تنها برای فعالان بازار بلکه برای کل صنعت داراییهای دیجیتال حائز اهمیت است.