یک وکیل پایه یک دادگستری با رد برداشتهای رایج درباره «۱۴ سکه شدن مهریه» تأکید کرد که مهریه همچنان همان مبلغ مندرج در عقدنامه است و تغییر عدد ۱۱۰ به ۱۴ سکه، مربوط به ضمانت اجرای حبس است، نه کاهش حق زن برای مطالبه مهریه. همچنین، استفاده از پابند الکترونیکی بهعنوان جایگزینی برای حبس مطرح شده است.
عاطفه حاذق، وکیل پایه یک دادگستری، درباره مصوبه جدید مهریه و کاهش عدد ۱۱۰ به ۱۴ سکه توضیح داد که این تغییر به معنای محدود شدن اصل مهریه به ۱۴ سکه نیست. مهریه همان مقدار تعیینشده در عقدنامه است و زن میتواند تمام آن را مطالبه کند. عدد ۱۴ سکه صرفاً به موضوع ضمانت اجرای قانونی و شرایط اعمال حبس مربوط میشود.
تفاوت قانون ۱۱۰ سکه با ۱۴ سکه
بر اساس توضیحات این وکیل، در مقررات قبلی، ضمانت اجرای حبس برای مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه اعمال میشد، اما در مصوبه جدید این سقف به ۱۴ سکه کاهش یافته است. بنابراین، اگر مهریه فردی بیش از ۱۴ سکه باشد، اصل بدهی پابرجاست و زن میتواند کل مهریه خود را مطالبه کند.
در این شرایط، برای وصول مهریه مازاد بر ۱۴ سکه، مسیر اصلی شناسایی و توقیف اموال و پیگیری مالی خواهد بود و ضمانت اجرای حبس صرفاً برای بخش تا سقف ۱۴ سکه کاربرد دارد.
آیا حبس مهریه حذف شده است؟
حاذق تأکید کرد که این تغییر به معنای حذف کامل زندان برای بدهکاران مهریه نیست، بلکه سیاست جدید بر استفاده بیشتر از مجازاتها و راهکارهای جایگزین حبس استوار است. یکی از این راهکارها، پابند الکترونیکی است که به فرد اجازه میدهد به جای حضور در زندان، تحت نظارت الکترونیکی خارج از زندان باشد.
پابند الکترونیکی چگونه اجرا میشود؟
استفاده از پابند الکترونیکی الزامی نیست و قاضی با توجه به شرایط پرونده، وضعیت مالی فرد و مقررات قانونی تصمیمگیری میکند. فردی که مشمول پابند میشود، آزادی رفتوآمد کامل ندارد و ممکن است محدود به محدودههای مشخصی شود، اما هدف این است که او بتواند خارج از زندان کار کند، درآمد کسب کند و بدهی خود را پرداخت نماید.
تأثیر پابند الکترونیکی بر اصل مهریه
پابند الکترونیکی فقط جایگزین حبس است و به هیچ وجه باعث بخشش مهریه یا از بین رفتن اصل بدهی نمیشود. برای مثال، اگر مهریه ۱۰۰ سکه باشد، پابند الکترونیکی از بین بردن ۸۶ سکه مازاد بر ۱۴ سکه را در پی نخواهد داشت. زن همچنان حق مطالبه کل مهریه را دارد و وصول آن از طریق شناسایی و توقیف اموال انجام میشود.
توقیف اموال و اعسار
اگر مشخص شود که مرد توانایی مالی برای پرداخت مهریه دارد اما عمداً از پرداخت آن خودداری میکند، امکان توقیف اموال او وجود دارد. همچنین در صورت اثبات سوءنیت، مثلاً انتقال یا پنهان کردن اموال، موضوع فرار از دین میتواند مطرح شود.
در مقابل، فردی که واقعاً توان مالی ندارد، میتواند از طریق مسیر قانونی اقدام به اعسار کند.
جمعبندی
عبارت «مهریه ۱۴ سکه شد» نادرست است؛ اصل مهریه تغییر نکرده و زن همچنان میتواند کل مهریه مندرج در عقدنامه را مطالبه کند. تغییر مهم در نحوه ضمانت اجرای پرداخت است و شرایط حبس محدود شده است.
پابند الکترونیکی میتواند در شرایط قانونی جایگزین حبس شود، اما بخشیدن مهریه یا از بین بردن بدهی را به همراه ندارد.