بانکهای مرکزی جهان در ادامه روند چند سال اخیر، بار دیگر به سمت افزایش ذخایر طلای خود حرکت کردهاند. این روند نشاندهنده اهمیت بیشتر طلا در مدیریت ریسکهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی است.
در ماه ژوئیه، بانکهای مرکزی مجموعاً ۲۳ تن طلای خالص خریداری کردهاند. چین و لهستان با ثبت خریدهای قابل توجه، در صدر خریداران قرار گرفتهاند، در حالی که روسیه بزرگترین فروشنده خالص طلا بود.
روند خرید طلا توسط بانکهای مرکزی
در سالهای اخیر، طلا از یک دارایی صرفاً سرمایهگذاری به یکی از ابزارهای کلیدی مدیریت ذخایر کشورها تبدیل شده است. افزایش نااطمینانیهای اقتصاد جهانی، نگرانی از تورم، نوسانات نرخ بهره و تشدید ریسکهای ژئوپلیتیکی باعث شده بانکهای مرکزی توجه ویژهای به فلز زرد داشته باشند.
طبق گزارش جدید شورای جهانی طلا (WGC)، بانکهای مرکزی در ماه ژوئیه نیز به افزایش ذخایر طلای خود ادامه دادند و خرید خالص ۲۳ تن طلا را ثبت کردند. ماریسا سلیم، مدیر ارشد تحقیقات شورای جهانی طلا در منطقه آسیا-اقیانوسیه، اعلام کرد که بانکهای مرکزی اقتصادهای نوظهور نیز در این ماه خریدهای قابل توجهی انجام دادند.
چین با خرید ۲۰ تن و لهستان با خرید ۸ تن در صدر خریداران قرار گرفتند. همچنین بانک ملی جمهوری چک برای ۴۱ ماه متوالی خرید خالص طلا داشته و در ماه ژوئیه ۲ تن به ذخایر خود افزوده است. بانکهای مرکزی قزاقستان، مالزی و بولیوی نیز هر کدام یک تن به ذخائر خود اضافه کردند. ذخایر طلای قزاقستان اکنون معادل ۷۵ درصد کل ذخایر این کشور است.
فروش طلا توسط برخی کشورها
در سمت فروشندگان، روسیه با فروش خالص ۶ تن طلا در ماه ژوئیه بزرگترین فروشنده بود. پس از آن، ترکیه، اردن و ازبکستان هر کدام یک تن طلا به فروش رساندند.
لهستان و چین در صدر جدول خریدهای سال جاری
از شروع سال تاکنون، لهستان بار دیگر در صدر فهرست خرید طلا قرار دارد و تاکنون ۹۰ تن به ذخایر خود افزوده است. این کشور تاکنون مجموعاً ۶۴۰ تن طلا انباشته کرده و هدفش رسیدن به ۷۰۰ تن است. طلای لهستان حدود ۲۸ درصد از کل ذخایر این کشور را تشکیل میدهد.
چین نیز در سال جاری تاکنون ۶۰ تن به ذخایر طلایش افزوده و پس از لهستان دومین خریدار بزرگ بانکهای مرکزی است. خرید طلای چین در ماه ژوئیه بیستویکمین ماه متوالی بوده است. ذخایر رسمی طلای چین اکنون حدود ۸ درصد کل ذخایر این کشور را تشکیل میدهد و به حدود ۲۳۶۶ تن رسیده است. این حجم، چین را به ششمین دارنده بزرگ طلای گزارششده در جهان تبدیل میکند.
بانک مرکزی چین در ماههای اخیر با شتاب بیشتری خریدهای خود را افزایش داده و از ماه مه ۲۰۲۶، هر ماه خریدهای دورقمی تن ثبت کرده است.
تحولات دیگر در بازار طلای بانکهای مرکزی
ازبکستان نیز به خرید طلا ادامه میدهد و مجموع خرید بانک مرکزی این کشور از ابتدای سال تاکنون به ۴۰ تن رسیده است. رئیس بانک مرکزی ازبکستان اعلام کرده که با شرکتهای مدیریت سرمایه آمریکایی در تعامل است ولی فروش احتمالی طلا در قیمتهای مطلوب نیز بررسی میشود. ذخایر طلای ازبکستان حدود ۸۷ درصد کل ذخایر این کشور را تشکیل میدهد و به ۴۳۱ تن رسیده است.
بانک ملی قزاقستان از آغاز سال ۲۹ تن طلا انباشته کرده و در میان پنج بانک مرکزی بزرگ از نظر میزان انباشت طلا قرار دارد. بانک نگارا مالزی و بانک مرکزی بولیوی نیز تازهوارد بازار طلا هستند که ذخایر طلای آنها به ترتیب به ۶ تن و ۲ تن رسیده است.
بانک ملی جمهوری چک نیز تاکنون ۱۲ تن طلا خریداری کرده و مجموع ذخایر طلای خود را به حدود ۸۴ تن یعنی ۶ درصد کل ذخایر کشور رسانده است.
بر اساس گزارش شورای جهانی طلا، مجموع خریدهای بانکهای مرکزی از ابتدای سال تاکنون به حدود ۱۳۰ تن رسیده که نسبت به حدود ۱۶۰ تن در مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است.
نکات تکمیلی و رویدادهای ویژه
در سمت فروش، روسیه در سال ۲۰۲۶ تاکنون ۵۰ تن طلا فروخته و ذخایر طلای آن به ۲۲۷۷ تن کاهش یافته است. ترکیه نیز از آغاز سال تاکنون ۸۵ تن طلا به فروش رسانده است.
انتقال ۲ تن طلا از بانک ملی بلغارستان به بانک مرکزی اروپا در چارچوب پذیرش یورو در نمودارها لحاظ نشده است. همچنین ذخایر طلای جمهوری آذربایجان مربوط به صندوق دولتی نفت این کشور (SOFAZ) است.
بانک کره جنوبی پس از ۱۳ سال بار دیگر به خرید طلا روی آورده و از طریق صندوق ETF با پشتوانه طلا، حدود ۲ تن طلا به ارزش معادل ۲۵۰ میلیون دلار اختصاص داده است. این بانک همچنین برنامه دارد طلای تصفیهشده داخلی خریداری کند تا ذخایر خود را متنوع سازد و ریسکهای تورمی و ژئوپلیتیکی را پوشش دهد.
دولت ونزوئلا درخواست بازگرداندن حدود ۴ میلیارد دلار از ذخایر طلای خود را از بانک انگلستان مطرح کرده است. این اقدام در شرایطی صورت میگیرد که ونزوئلا به دنبال بازسازی زیرساختهای خود پس از زلزله سال ۲۰۲۶ است. دسترسی ونزوئلا به ذخایر طلای خود از سال ۲۰۱۸ به دلیل بهرسمیت نشناختن دولت آن توسط بریتانیا ممکن نبوده است.
بانک نامیبیا نیز برنامه افزایش ذخایر طلا را سرعت بخشیده است و قصد دارد سهم طلا از ذخایر خود را تا پایان مارس ۲۰۲۷ از ۱ درصد به ۳ درصد برساند. این بانک در ماه مارس قرارداد خرید طلا با شرکت معدنی محلی QKR Namibia Navachab امضا کرده است.
در مجموع، روند خرید طلا توسط بانکهای مرکزی همچنان یکی از متغیرهای مهم بازار جهانی طلا به شمار میرود. اگرچه حجم خرید خالص در سال جاری نسبت به سال گذشته کاهش داشته اما ادامه خریدهای مستمر توسط کشورهایی مانند چین، لهستان، قزاقستان و جمهوری چک و بازگشت کره جنوبی به بازار نشان میدهد که تنوعبخشی ذخایر، مدیریت ریسک تورمی و ژئوپلیتیکی همچنان از انگیزههای اصلی برای نگهداری طلا است.