به نقل از ایرنا، جامعه دوستدار سالمند جامعه یا شهری است که شرایط زندگی، امکانات و خدمات خود را به گونهای فراهم میکند که سالمندان بتوانند با احساس امنیت، استقلال، مشارکت و کرامت در آن محیط زندگی کرده و از درکنار هم بودن با سایر اقشار لذت ببرند.
افزایش جمعیت سالمندان طی دهه های اخیر در بسیاری از کشورها باعث شده است توجه به نیازهای این گروه به یکی از موضوعات مهم اجتماعی، فرهنگی و شهری تبدیل شود که اگر در این خصوص غفلت صورت گرفته و بی توجهی شود، آینده ای تاریک در انتظار ارکان مختلف جامعه خواهد بود.
در یک جامعه دوستدار سالمند، محیط شهری باید برای رفتوآمد سالمندان مناسب باشد؛ وجود پیادهروهای استاندارد، صندلیهای استراحت، آسانسور و رمپ، حملونقل عمومی مناسب و دسترسی آسان به مراکز درمانی و خدماتی و همچنین بوستان ها و تفرجگاهها از اهمیت زیادی برخوردار است که بر همین مبنا ساختمانهای مسکونی و عمومی نیز باید به گونهای طراحی شوند که سالمندان بتوانند بدون وابستگی زیاد به دیگران از آنها استفاده کنند.
مشارکت اجتماعی یکی دیگر از ویژگیهای مهم جامعه دوستدار سالمند است و در چنین جامعه ای سالمندان نباید از فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی حذف و کنار گذاشته شوند.
ایجاد و فراهم کردن مراکز مناسب رفاهی، فرهنگی و ورزشی، اجرای برنامههای آموزشی و فرصتهای داوطلبانه میتواند به حفظ نشاط و سلامت روانی سالمندان در شهرهای دوستدار این قشر کمک کند.
باید توجه داشت که شهر دوستدار سالمند تنها به معنای مناسبسازی خیابانها و ساختمانها نیست، بلکه به معنای ایجاد فرهنگ تکریم و احترامآمیز نسبت به سالمندان است، چون سالمندان بخشی ارزشمند از جامعه هستند و تجربه، دانش و خاطرات آنان میتواند برای نسلهای جوان بسیار مفید باشد.
نشست شورای سالمندان شهرستان مراغه در همین پیوند در آستانه هفته ملی تکریم و منزلت سالمندان (۴ تا ۱۰ مهر) با حضور تعدادی از مدیران نهادهای دولتی، عمومی، خصوصی و رسانه ای برگزار و پیرامون اجرای برنامه های این هفته بحث و تبادل نظر شد که محور اصلی این مباحث توجه به تحقق شهر دوستدار سالمند و موضوع تکریم و احترام به سالمندان بود.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرماندار مراغه در این نشست با تاکید بر اینکه تکریم سالمندان نباید به برگزاری برنامههای مناسبتی و فرصت های محدود خلاصه شود، گفت: این موضوع مهم فرهنگی و اجتماعی باید به یک فرهنگ عمومی و رویکرد مستمر در مدیریت های اجرایی، شهری و اجتماعی تبدیل شود.
حکیمه انتظاری تلاش برای ایجاد احساس تکریم در بین سالمندان را از رسالت ها و وظایف مهم خانواده ها، مدیران اجرایی و نهادهای خدماتی عنوان و اظهار کرد: شاید در طول سال نتوان نسبت به اجرای برنامه های گرامیداشت سالمنددان اقدام کرد، اما حداقل در هفته ملی باید در این خصوص برنامه های مختلف، متنوع و متعدد در سطح شهر برگزار کرد.
وی خواستار تهیه و تدوین برنامهای منسجم برای سالمندان، خانوادهها و نسلهای آینده شد و ادامه داد: شهرداری، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش و سایر دستگاههای شهرستان با همکاری رسانه ها باید برنامههایی را طراحی و اجرا کنند که علاوه بر تکریم سالمندان، موجب تقویت ارتباط میان نسلها و انتقال تجربه و ارزشهای اجتماعی شود.
نگرش حمایتی به سالمندان باید تغییر کند
انتظاری به ضرورت تجلیل از بازنشستگان و مدیران پیشکسوت اشاره و اضافه کرد: تجربه و دانش این قشر سرمایهای بزرگ برای نسلهای امروز و آینده است و دستگاههای اجرایی باید در برنامههای هفته سالمندان، زمینه دیدار، تجلیل و بهرهگیری از تجربیات پیشکسوتان را فراهم کنند.
وی برگزاری مسابقات فرهنگی، هنری و ورزشی با مشارکت سالمندان، دورههای آموزشی مجازی برای سالمندان و خانوادهها، ارائه خدمات رایگان مشاوره سلامت، توانبخشی و دارویی و همچنین فضاسازی شهری و اطلاع رسانی گسترده را از برنامههای پیش بینی شده برای هفته ملی تکریم و منزلت سالمندان در مراغه اعلام کرد.
انتظاری با بیان اینکه سالمندی فعال به معنای حضور مؤثر سالمندان در عرصههای اجتماعی است، گفت: باید از نگاه صرف حمایتی به سالمندان عبور کرده و زمینه مشارکت آنان را در فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و حتی اقتصادی فراهم کنیم، چون سالمندان میتوانند از خدمت گیرنده به سرمایه اجتماعی تبدیل شوند.
وی فضاسازی محیطی و شهری با محوریت تکریم سالمندان برای هفته ملی سالمندان را مورد تأکید قرار داد و یادآور شد: شهرستان مراغه باید برای زندگی همه گروههای سنی به ویژه سالمندان مناسب و دسترسپذیر باشد.
جامعه دوستدار سالمند یعنی فراهم سازی محیط برای بهتر زندگی کردن
رییس بهزیستی مراغه نیز در این نشست با اشاره به تدارکات این مجموعه برای برگزاری متفاوت هفته ملی سالمندان، توجه به تحقق جامعه دوستدار سالمند را از مهمترین رئوس این برنامه ها برشمرد و گفت: جامعه و شهر دوستدار سالمند یعنی فراهم ساختن شهر، محله و خانه برای بهتر زندگی کردن این قشر.
مریم رسولی اظهار کرد: شهرستان مراغه به عنوان دومین شهر بزرگ آذربایجان شرقی با بیش از ۳۰۰ هزار نفر جمعیت، طبق آمارهای موجود به شدت به سمت سالمندی در حال حرکت است که این امر مدیران این شهرستان را ناگزیر میکند برای چند سال آینده، امکانات و تمهیدات لازم برای نگهداری و مراقبت از این طیف جمعیتی را فراهم کنند.
وی تعداد سالمندان تحت پوشش بهزیستی مراغه را چهار هزار و ۷۰۰ نفر اعلام کرد که ۱۲۰ نفر از آنان در مراکز شبانهروزی نگهداری می شوند و ۶ هزار و ۵۱ سالمند نیز به صورت تنها زندگی میکنند که توجه جدی به وضعیت اجتماعی، رفاهی و سلامت آنان ضروری است.
رسولی با بیان اینکه توجه به سالمندان تنها وظیفه یک دستگاه خاص نیست و خانوادهها، دستگاههای اجرایی، شهرداری، خیران، سازمانهای مردمنهاد و مجموعههای فرهنگی و اجتماعی باید در این زمینه نقشآفرینی کنند، ادامه داد: بدون هماهنگی های لازم در این زمینه دست یابی به شهر دوستدار سالمند میسر نمی شود.
وی اضافه کرد: ساختن جامعهای دوستدار سالمند، در حقیقت سرمایهگذاری برای آینده همه نسلهاست و امروز باید شرایطی فراهم کنیم که سالمندان در کنار خانواده و جامعه، زندگی سالم، بانشاط، عزتمند و همراه با مشارکت اجتماعی داشته باشند.
رسولی عنوان «عصر زندگی طولانی تر؛ بازاندیشی در نظام ها برای زندگی بهتر» برای هفته ملی سالمند امسال را نشانه دهنده توجه به کیفیت زندگی برای این قشر برشمرد و گفت: توسعه سالمندی فعال و مشارکت اجتماعی و ارتقای منزلت و کرامت سالمندان از رویکردهای مهم این برنامه ها است.
وی افزود: چهارم مهر با عنوان «زندگی طولانیتر، آیندهای متفاوت؛ بازاندیشی در سیاستهای سالمندی»، پنجم مهر «سالمندی فعال، شاد، توانمند و امیدوار»، ششم مهر «سالمند مشارکتکننده؛ از خدمتگیرنده تا سرمایه اجتماعی»، هفتم مهر «جامعه دوستدار سالمند؛ شهر، محله و خانه برای زندگی بهتر»، هشتم مهر «سالهای بیشتر، زندگی سالمتر؛ سلامت و کیفیت زندگی در سالمندی»، نهم مهر «اقتصاد نقرهای سالمندان؛ فرصت، نه هزینه» و دهم مهر، روز جهانی سالمندان، با عنوان «نسلها در کنار هم؛ خانواده، همدلی و جامعهای برای همه سنین» عناوین روزشمار هفته ملی سالمندان است.
«بنیاد فرزانگان آتاآنا» نمونه موفق تشکل حامی سالمندان
یکی از تشکل های مردمی فعال در حوزه مراقبت و حمایت از سالمندان مراغه، «بنیاد فرزانگان مهر آتاآنا» است که از حدود چهار سال قبل فعالیت خود را شروع کرده است و با اجرای برنامه های متنوع گام های موثر در راستای شهر دوستدار سالمند برداشته که قابل توجه و قدردانی است.
مدیرعامل این بنیاد با بیان اینکه تمام هدف و همت مدیران بنیاد، فرهنگ سازی برای تکریم و احترام سالمندان در بین اعضای خانواده، محله و شهر است، یادآور شد: برای رسیدن به این هدف مهم باید بنیاد از سوی نهادهای دولتی و عمومی مورد حمایت قرار بگیرد.
داوود مشتاق پور تعداد اعضای کنونی بنیاد فرزانگان مهر آتاآنا را حدود چهار هزار نفر اعلام کرد و افزود: ما برای هر روز اعضای خود در قالب موضوعات مختلف مثل بهداشت، درمان، مسایل فرهنگی، ورزشی، گردشگری و تفریحی برنامه داریم.
به گفته وی حفظ عزت و احترام سالمندان که تا دیروز به لحاظ جسمی و روحی شرایط خوبی داشتند و امروز به دلیل شرایط سنی نیازمند توجه فرزندان، اعضای خانواده و حتی همسایه ها و مردم شهر هستند.
مشتاق پور یادآور شد: سالمندان نیازمند برگزاری آیین های تشریفاتی و تکلیفی نیستند، آنها احترام و تکریم را طلب می کنند، تا احساس نکنند به دلیل سالمندی به حاشیه رانده شده و مورد بی توجهی قرار می گیرد.
وی با بیان اینکه تاکنون بنیاد فرزانگان مهر آتاآنا برنامه های خود را بدون ریالی کمک از سایر نهادها و ارگان ها اجرا کرده است، خواستار توجه و مساعدت دستگاه های اداری و خدماتی در همراهی با برنامه های ویژه سالمندان شد.
به نقل از ایرنا، در این نشست برپایی جنگ های شادی، حضور در منازل سالمندان و تجلیل از آنها از سوی دستگاه های مختلف اجرایی، برپایی تورهای گردشگری ویژه سالمندان، تخفیف هتل ها، پیاده روی سالمندان و برگزاری رویدادهای ورزشی و تفریحی و برنامه ریزی ادارات مختلف برای گرامیداشت مقام سالمندان با برنامه های ابتکاری موردد تاکید قرار گرفت.