یک اقتصاددان با انتقاد از تحلیل‌های حدی و تک‌متغیره درباره وضعیت اقتصاد ایران گفت: مشکلات امروز ریشه تاریخی دارد، جنگ و تحریم آن را پیچیده‌تر کرده و راه خروج، اصلاح حکمرانی، مدیریت انتظارات و حمایت از تولید است. این تحلیل در نشستی اقتصادی مطرح شد.
دکتر مهدی طغیانی، در تشریع وضعیت فعلی اقتصاد ایران اظهار داشت: در برخی از تحلیل‌ها، همه مشکلات را به جنگ تحمیلی و تحریم گره می‌زنند و در مقابل، گروهی می‌گویند جنگ و تحریم حتی یک درصد تاثیر نداشته و همه خرابی‌ها ناشی از ندانم‌کاری یا خیانت مدیران است.
وی افزود: هر دو نگاه حدی و ناقص است و نمی‌تواند تصویر درستی از واقعیت اقتصاد ایران ارائه دهد.
نماینده مردم اصفهان، با تاکید بر لزوم نگاه سیستمی و چندمتغیره به اقتصاد، افزود: اگر همه مسائل را تنها به یک عامل مانند نرخ ارز، نرخ بهره یا تحریم فرو بکاهیم، به راه‌حل‌های ساده‌انگارانه می‌رسیم. نمونه این نگاه، طرحی است که در آن پیشنهاد می‌شود نرخ ارز ۵ سال تثبیت شود، نرخ بهره صفر شود و بانک تنها کارمزد بگیرد.
به گفته این اقتصاددان، اگر حل اقتصاد با یک خط قانون و یک فرمان ممکن بود، امروز هیچ کشوری با بحران اقتصادی روبه‌رو نبود.
دکتر مهدی طغیانی، ریشه بسیاری از مشکلات امروز را در تاریخ اقتصاد ایران جست‌وجو کرد و گفت: برای فهم بحران‌هایی مانند کشاورزی، انرژی، بانک‌ها و صندوق‌های بازنشستگی باید به چند دهه قبل برگردیم.
وی اصلاحات ارضی در دهه چهل را مثال زد و توضیح داد: در نظام ارباب‌رعیتی، ارباب تنها مالک زمین نبود؛ آب، بذر، تامین مالی، بیمه محصول و فروش را نیز مدیریت می‌کرد. با برهم زدن یک‌باره این زنجیره و جایگزین نشدن نهادهای کارآمد، کشاورزی آسیب دید، بسیاری به شهرها مهاجرت کردند و کشور به واردات محصولات کشاورزی وابسته شد.
این نماینده مجلس همچنین به حکمرانی غلط در حوزه انرژی اشاره کرد و گفت: در دوره‌ای تصور می‌شد با تثبیت قیمت‌ها می‌توان جلوی تورم را گرفت، اما نتیجه آن کاهش سرمایه‌گذاری، افزایش مصرف و امروز ناترازی انرژی و قطعی برق و گاز در بخش تولید و زندگی مردم است.
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی، پنج ناترازی مهم برنامه هفتم را انرژی، آب، بانک‌ها، صندوق‌های بازنشستگی و بودجه دانست و تاکید کرد: این بحران‌ها یک‌شبه ایجاد نشده‌اند و با تصمیم‌های مقطعی نیز حل نمی‌شوند.
طغیانی در بخش دیگری از سخنانش، تحریم را یک جنگ اقتصادی تمام‌عیار توصیف کرد و گفت: جنگ امروز از اسفند یا خرداد پارسال شروع نشده؛ تحریم از سال‌های ۸۹ و ۹۰ آغاز شد و ۱۶ سال اقتصاد ایران را تحت فشار گذاشت.
به گفته او، اگر در این سال‌ها چرخ تولید از حرکت می‌ایستاد، کشور بدون ورود به جنگ نظامی تسلیم شده بود. او فعالان اقتصادی و صاحبان کسب‌وکار را قهرمانان این دوره تاریخ ایران خواند که با وجود همه مشکلات نگذاشتند تولید متوقف شود.
این اقتصاددان با اشاره به وضعیت کوتاه‌مدت تولیدکنندگان گفت: امروز اولویت نخست، تامین نیازهای ضروری واحدهای تولیدی است. سرمایه در گردش و ارز، دو نیاز فوری بخش تولید است.
طغیانی همچنین بر اهمیت مدیریت انتظارات تاکید کرد و گفت: وقتی وزیر خزانه‌داری آمریکا درباره نرخ ارز ایران عدد اعلام می‌کند، در حال مدیریت و تحریک انتظارات است. متاسفانه ابزار مدیریت انتظارات در بازارها و اقتصاد ما بسیار ضعیف است.
او تامین مالی خارجی و استقراض را یکی از واقعیت‌های امروز کشور دانست و افزود: با وضعیت درآمدی موجود، دولت ناچار به تامین مالی از مسیرهایی مانند چین و دیگر منابع است.
به گفته او، بار صندوق‌های بازنشستگی به‌شدت سنگین شده و اگر اصلاح نشود، روزی می‌رسد که پرداخت‌ها برای دو روز زندگی بازنشسته هم کافی نباشد. اما هر تلاشی برای اصلاح این صندوق‌ها با تجمع و مقاومت روبه‌رو می‌شود و سیاست‌گذاری را پیچیده‌تر می‌کند.
مهدی طغیانی در جمع‌بندی سخنانش گفت: راه برون‌رفت بلندمدت اقتصاد ایران، نه انکار تحریم و جنگ است و نه تسلیم در برابر آن. باید همزمان فشار خارجی را مدیریت کرد، ناترازی‌های ساختاری را اصلاح کرد، به تولیدکننده نفس داد و انتظارات بازار را کنترل کرد.
به باور او، بدون اصلاح حکمرانی و نگاه سیستمی، هیچ راه‌حل تک‌متغیره‌ای نمی‌تواند اقتصاد ایران را از وضعیت کنونی خارج کند.