علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در نشست تبیینی که امروز در مشهد برگزار شد، به بررسی موضوع افزایش قیمت بنزین و تأثیرات آن بر زندگی مردم و فعالیتهای اقتصادی پرداخت. او با اشاره به نگرانیهای موجود در جامعه، تأکید کرد که مسئله انرژی به عنوان یکی از بزرگترین ظرفیتها برای اصلاحات، تاکنون به درستی مورد توجه قرار نگرفته است.
زاکانی با بیان اینکه شدت مصرف انرژی در کشور بسیار بالا است، گفت: «ما به صورت بیمحابا انرژی مصرف میکنیم و توزیع آن نیز عادلانه نیست. افرادی که امکانات بیشتری دارند، از انرژی بیشتری بهرهمند میشوند.»
او انتقاد کرد که نگاه صرفاً قیمتی به مسئله بنزین ممکن است اثر اقتصادی مورد انتظار را نداشته باشد، اما میتواند آثار روانی و تورمی قابل توجهی در جامعه ایجاد کند. به عنوان مثال، افزایش قیمت بنزین از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان ممکن است به عنوان نقطه آغاز افزایش تدریجی قیمتها در آینده تلقی شود.

دو سناریوی جدید برای مدیریت مصرف بنزین
زاکانی به تشریح دو سناریو برای مدیریت مصرف بنزین پرداخت. سناریوی اول شامل افزایش تدریجی قیمت بنزین است، به گونهای که سهمیه پایه حفظ شود و مصرف مازاد با نرخهای بالاتر محاسبه شود. در این مدل، پیشنهاد شده که قیمت بنزین به ۱۰ هزار تومان افزایش یابد.
در سناریوی دوم، از مجموع ۱۲۲ میلیون لیتر بنزین، ۸۷ میلیون لیتر به خانوارها اختصاص یابد و سهمیه هر فرد روزانه یک لیتر باشد. به عنوان مثال، یک خانوار پنجنفره روزانه پنج لیتر و ماهانه ۱۵۰ لیتر سهمیه دریافت میکند. همچنین ۳۰ میلیون لیتر برای خودروهای عمومی در نظر گرفته شده است.
امکان مبادله سهمیه بنزین
زاکانی همچنین از امکان مبادله سهمیه بنزین در یک سامانه خبر داد. در این طرح، حدود ۴۷ درصد خانوارهایی که خودرو ندارند نیز سهمیه بنزین دریافت میکنند و میتوانند سهمیه خود را در سامانه عرضه کنند. قیمت مبادله سهمیه در حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است.
او تأکید کرد که هیچیک از دو ایده هنوز به تصمیم نهایی تبدیل نشده و در حال حاضر نه طرح افزایش تدریجی قیمت و نه طرح اختصاص سهمیه به خانوارها به مرحله اجرا نرسیده است. زاکانی همچنین به التهاب بازار بنزین اشاره کرد و گفت که این وضعیت نیازمند تدبیر و جبران است.
تجربه تهران در اختصاص سهمیه بنزین به کارت ملی
زاکانی به تجربهای که در تهران برای توزیع سهمیه بنزین به جای کارت سوخت خودرو روی کارت ملی افراد انجام شده، اشاره کرد و گفت که این تجربه میتواند شفافیت بیشتری در نحوه توزیع و مصرف سوخت ایجاد کند. او در پایان تأکید کرد که وضعیت کنونی ناشی از التهاب، سردرگمی و نبود تصمیم روشن در توزیع بنزین است.
