نان سنگک که یکی از اصیلترین جلوههای فرهنگ غذایی ایران به شمار میرود، به ثبت ملی در فهرست میراث ناملموس کشور دست یافت. این نان با قدمتی تاریخی به دوره ساسانی بازمیگردد و کهنترین سند مکتوب آن در فرهنگ لغات «برهان قاطع» آمده است.
علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار ملی و جهانی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، اعلام کرد که نان سنگک پس از طی مراحل کارشناسی در شورای ملی ثبت آثار ناملموس، به عنوان یکی از اصیلترین و مردمیترین جلوههای فرهنگ غذایی ایران به ثبت رسید.
وی در ارتباط با مستندات تاریخی این نان، توضیح داد که کهنترین سند مکتوب شناختهشده برای نان سنگک، فرهنگ لغات «برهان قاطع» تألیف خلف تبریزی در سال ۱۰۶۲ هجری قمری است که در آن ذیل واژه «سنگک» اینگونه آمده است: «نوعی از نان است که روی سنگریزههای گرم پخته میشود.»
ایزدی همچنین بیان کرد که مجموعهای از روایتهای شفاهی و اشارههای تاریخی، قدمت نان سنگک را به دوره ساسانی و حتی پیش از اسلام نسبت میدهند. برخی منابع تاریخی نیز به ناآشنایی سپاهیان عرب هنگام ورود به مدائن با این نوع نان اشاره کردهاند.
از سوی دیگر، شواهد باستانشناختی مانند بقایای یک نانوایی سنگکی در یکی از قلعههای مخروبه ورامین، شامل تنوری سالم و ریگهای ویژه پخت، بر استمرار شیوه پخت نان سنگک در ایران تأکید میکند. ایزدی اضافه کرد که ثبت ملی این نان، شروعی برای حفاظت از این میراث زنده و هویت غذایی ایرانیان خواهد بود.
او درباره اهمیت ثبت این میراث گفت که این اقدام در راستای حفاظت از بخشی از حافظه تاریخی، فرهنگ زیست روزمره، دانش بومی و هویت غذایی ایرانیان است؛ میراثی که نسلها در زندگی مردم حضور داشته و همچنان بخشی از فرهنگ عمومی جامعه ایرانی را شکل میدهد.