به نقل از خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا، تشدید پیامد‌های تغییر اقلیم، تداوم خشکسالی‌های متوالی و افت ملموس ذخایر سد‌ها در سال‌های اخیر، نظام مدیریت منابع آب ایران را ناگزیر به بازنگری در الگو‌های سنتی تأمین آب کرده است. در این میان، توسعه تأسیسات شیرین‌سازی آب دریا به عنوان یکی از بازو‌های اصلی پایداری منابع آبی کشور، روند شتابنده‌ای به خود گرفته است؛ رویکردی که بر اساس آخرین داده‌های شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، ظرفیت تولید روزانه آب در آب‌شیرین‌کن‌های فعال را به بیش از ۶۵۸ هزار مترمکعب در شبانه‌روز رسانده و اجرای ده‌ها پروژه جدید را در دستور کار بخش آب قرار داده است.
داده‌های بخش آب حاکی از آن است که هم‌اکنون حدود ۳۵ طرح توسعه‌ای و احداث تأسیسات جدید شیرین‌سازی در نوار شمالی و به‌ویژه جنوبی کشور در دست اجراست تا استان‌های ساحلی و حاشیه‌ای با اتکا به این منابع پایدار، کمتر تحت تأثیر نوسانات نزولات جوی قرار گیرند. در این میان، برنامه‌ریزی فشرده‌ای برای اتمام عملیات اجرایی پنج پروژه کلیدی آب‌شیرین‌کن تا پایان سال جاری تدوین شده است؛ پروژه‌هایی که ورود آنها به مدار بهره‌برداری، ضمن تزریق حجم قابل‌توجهی از آب شرب به شبکه توزیع، سهم آب‌های شور دریا را در سبد مصرفی مناطق مستعد افزایش داده و بار فشار را از روی سفره‌های آب زیرزمینی و منابع متعارف برخواهد داشت.
نگاهی به نقشه توزیع این طرح‌ها نشان می‌دهد که تمرکز اصلی توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها روی استان‌های هرمزگان، بوشهر، خوزستان و سیستان و بلوچستان قرار دارد؛ مناطقی که به‌رغم همجواری با پهنه‌های آبی خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر، سال‌هاست با تنش‌های جدی در تأمین آب شرب و صنعتی مواجه‌اند. با وجود این، گسترش زیرساخت‌های شیرین‌سازی فراتر از یک طرح صرفاً عمرانی، ابعاد پیچیده فنی و اقتصادی به همراه دارد. هزینه‌های بالای سرمایه‌گذاری اولیه، لزوم تأمین انرژی پایدار برای پمپاژ و فرآیند نمک‌زدایی، و همچنین مدیریت زیست‌محیطی پساب‌های شور (برین) از جمله چالش‌های ساختاری است که متخصصان حوزه آب همواره بر نظام‌مند شدن آن تأکید می‌کنند.
از منظر کارشناسی، موفقیت استراتژی توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها در گروی رعایت چند اصل بنیادین است. نخست، تنوع‌بخشی به روش‌های تأمین انرژی این تأسیسات از طریق اتصال به انرژی‌های تجدیدپذیر (خورشیدی و بادی) به منظور کاهش وابستگی به شبکه سراسری برق و کاهش هزینه‌های عملیاتی. دوم، اعمال پروتکل‌های سخت‌گیرانه پایش زیست‌محیطی برای جلوگیری از تخریب اکوسیستم‌های دریایی در مناطق تخلیه پساب، و سوم، اصلاح مدل‌های سرمایه‌گذاری به‌گونه‌ای که جذابیت حضور بخش خصوصی با تضمین قرارداد‌های خرید تضمینی آب افزایش یابد.
در نهایت، عبور ظرفیت تولید آب از مرز ۶۵۸ هزار مترمکعب در شبانه‌روز و برنامه‌ریزی برای افتتاح طرح‌های جدید در ماه‌های آتی، نشانگر عزم جدی متولیان آب کشور برای تنوع‌بخشی به منابع تأمین است. تداوم این مسیر با پیوست‌های علمی، اقتصادی و زیست‌محیطی، می‌تواند ضمن کاهش شکنندگی مناطق ساحلی در برابر بحران‌های خشکسالی، الگویی پایدار برای خوداتکایی آبی در مناطق خشک و نیمه‌خشک فلات ایران فراهم کند.