سازمان بسیج فرهنگیان در نامه‌ای سرگشاده به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، خواستار ارائه برنامه‌ای مشخص و زمان‌بندی‌شده برای اصلاح نظام پرداخت معلمان شد و تأکید کرد ادامه تفاوت میان حقوق، مزایا و امکانات رفاهی کارکنان آموزش‌وپرورش با برخی دستگاه‌های دولتی، با شعار عدالت در نظام اداری سازگار نیست.
در این نامه، علاوه بر وضعیت حقوق و مزایای معلمان، چهار مطالبه مشخص درباره آینده نظام پرداخت آموزش‌وپرورش، نحوه افزایش حقوق در سال ۱۴۰۶، تسهیلات رفاهی و مسکن و پوشش بیمه تکمیلی مطرح شده است.
محور اصلی این مطالبه آن است که دولت به جای پاسخ‌های کلی، مشخص کند چه تصمیم اجرایی برای کاهش فاصله دریافتی معلمان با کارکنان دستگاه‌هایی دارد که از قوانین و نظام‌های پرداخت متفاوت برخوردارند.
انتقاد از تفاوت نظام پرداخت در دستگاه‌های دولتی
سازمان بسیج فرهنگیان در این نامه نوشته است نظام پرداخت کارکنان دولت طی سال‌های گذشته به شکلی توسعه یافته که دستگاه‌های مختلف از قواعد یکسانی برای پرداخت حقوق و مزایا برخوردار نیستند.
بر همین اساس، بخشی از دستگاه‌های اجرایی همچنان تابع قانون مدیریت خدمات کشوری هستند، در حالی که شماری از سازمان‌ها و نهادها براساس قوانین خاص یا سازوکارهای متفاوت حقوق و مزایا پرداخت می‌کنند.
نویسندگان نامه معتقدند نتیجه این وضعیت، ایجاد شکاف میان کارکنان دولت در حقوق، فوق‌العاده‌ها، مزایای رفاهی و تسهیلات است و آموزش‌وپرورش یکی از دستگاه‌هایی است که بیش از بسیاری از بخش‌های دیگر تحت تأثیر این اختلاف قرار گرفته است.
در این نامه حتی تأکید شده است آموزش‌وپرورش از معدود دستگاه‌هایی است که دریافتی برخی کارکنان آن از رقم درج‌شده در حکم کارگزینی کمتر است.
معیشت معلم فقط مسئله حقوق نیست
بخش دیگری از نامه به آثار اجتماعی وضعیت اقتصادی معلمان اختصاص دارد.
سازمان بسیج فرهنگیان هشدار داده است که تضعیف امنیت معیشتی معلمان می‌تواند تنها یک مسئله شخصی یا خانوادگی باقی نماند و در بلندمدت بر کیفیت آموزش، انگیزه شغلی و عملکرد نظام تعلیم‌وتربیت اثر بگذارد.
از نگاه این تشکل، هزینه اصلاح وضعیت حقوق و رفاه معلمان باید در کنار هزینه‌هایی سنجیده شود که کاهش انگیزه و رضایت شغلی در نظام آموزشی می‌تواند برای کشور ایجاد کند.
در این نامه همچنین به سخنان اخیر رهبر انقلاب درباره وضعیت معلمان استناد شده و تأکید شده است که قناعت و مناعت معلمان نباید به دلیلی برای کم‌توجهی به مطالبات اقتصادی آنان تبدیل شود.
سؤال اول؛ آموزش‌وپرورش در قانون مدیریت خدمات کشوری باقی می‌ماند؟
نخستین پرسش مطرح‌شده خطاب به دولت به ساختار قانونی پرداخت حقوق معلمان مربوط است.
سازمان بسیج فرهنگیان از رئیس‌جمهور خواسته است مشخص کند آیا وزارت آموزش‌وپرورش همچنان در چهارچوب فعلی قانون مدیریت خدمات کشوری باقی خواهد ماند یا دولت برنامه‌ای برای اصلاح ساختار و ایجاد نظام پرداخت عادلانه‌تر در نظر گرفته است.
این مطالبه از آن جهت اهمیت دارد که بخش قابل توجهی از تفاوت‌های پرداختی میان دستگاه‌ها، ناشی از تفاوت قوانین استخدامی و فوق‌العاده‌هایی است که در برخی مجموعه‌ها برقرار شده اما در آموزش‌وپرورش وجود ندارد یا با دامنه محدودتری اجرا می‌شود.
افزایش حقوق معلمان در سال ۱۴۰۶ چگونه تعیین می‌شود؟
دومین مطالبه مهم این نامه مستقیماً به بودجه سال آینده مربوط است.
سازمان بسیج فرهنگیان از دولت پرسیده است افزایش حقوق کارکنان در سال ۱۴۰۶ براساس چه شاخصی تعیین خواهد شد و چه نسبتی میان درصد افزایش حقوق با تورم و هزینه واقعی زندگی خانوار برقرار می‌شود.
این موضوع در شرایطی مطرح شده که طی سال‌های اخیر افزایش هزینه‌های مسکن، خوراک، درمان و سایر مخارج خانوار، بحث قدرت خرید حقوق‌بگیران دولت را به یکی از موضوعات اصلی بودجه‌های سالانه تبدیل کرده است.
در نامه تأکید شده است که عدالت در پرداخت نباید صرفاً در قالب یک درصد افزایش عمومی حقوق تعریف شود و فاصله میان دریافتی گروه‌های مختلف کارکنان دولت نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
معلمان از مزایای سایر دستگاه‌ها چه سهمی خواهند داشت؟
سومین پرسش به اختلاف سطح برخورداری‌های رفاهی مربوط است.
سازمان بسیج فرهنگیان از دولت خواسته است برنامه خود را برای نزدیک کردن حقوق و مزایای معلمان به کارکنان دستگاه‌هایی که از نظام‌های پرداخت و فوق‌العاده‌های متفاوت استفاده می‌کنند، اعلام کند.
این مطالبه فقط به رقم حقوق ماهانه محدود نشده و شامل امکانات رفاهی، مزایای جانبی و سایر پرداخت‌هایی است که در برخی دستگاه‌ها سهم قابل توجهی از دریافتی کارکنان را تشکیل می‌دهد.
مسکن، وام و بیمه تکمیلی در فهرست مطالبات
چهارمین محور نامه به خدمات رفاهی معلمان اختصاص یافته است.
سازمان بسیج فرهنگیان خواستار تعیین سهم مشخص معلمان از تسهیلات مسکن، وام‌های رفاهی و پوشش بیمه تکمیلی شده و از دولت خواسته است زمان اجرای این حمایت‌ها را نیز به‌طور شفاف اعلام کند.
از نگاه تنظیم‌کنندگان نامه، اعلام سیاست بدون تعیین زمان اجرا و منابع مالی نمی‌تواند پاسخگوی مطالبات جامعه فرهنگیان باشد.
بر همین اساس تأکید شده است که هر برنامه جدید باید در قالب ارقام مشخص، اعتبار بودجه‌ای و احکام اجرایی قابل ارزیابی باشد.
مطالبه برای برنامه، نه وعده کلی
یکی از صریح‌ترین بخش‌های نامه جایی است که سازمان بسیج فرهنگیان اعلام می‌کند جامعه فرهنگیان دیگر صرفاً منتظر پاسخ‌های عمومی درباره بهبود معیشت نیست و دولت باید یک برنامه عملیاتی ارائه دهد.
در این نامه آمده است سیاست‌های مربوط به عدالت پرداخت زمانی قابل سنجش خواهند بود که مشخص شود چه میزان اعتبار برای آنها پیش‌بینی شده، چه دستگاهی مسئول اجراست و هر مرحله در چه زمانی عملیاتی می‌شود.
این تشکل در عین اشاره به اقداماتی که طی سال‌های گذشته برای بهبود شرایط معلمان انجام شده، تأکید کرده است بخشی از این اقدامات در چارچوب وظایف قانونی دولت قرار داشته و همچنان مطالبات مهمی باقی مانده است.
درخواست از پزشکیان برای ورود مستقیم به پرونده معیشت معلمان
سازمان بسیج فرهنگیان در پایان از رئیس‌جمهور خواسته است همان‌گونه که دولت در حوزه‌هایی مانند مدرسه‌سازی برنامه‌هایی را دنبال کرده، پرونده معیشت و رفاه معلمان نیز با تصمیمی مشخص در سطح دولت پیگیری شود.
به اعتقاد این تشکل، مدرسه بدون معلمی که از امنیت شغلی و معیشتی کافی برخوردار باشد، نمی‌تواند به تنهایی اهداف نظام آموزشی را محقق کند.
مطالبه نهایی نامه روشن است: دولت باید برای کاهش تبعیض پرداختی معلمان، افزایش حقوق سال ۱۴۰۶، تسهیلات مسکن و رفاه و پوشش بیمه‌ای، برنامه‌ای دارای عدد، اعتبار، مسئول اجرا و زمان‌بندی مشخص ارائه کند.
به این ترتیب، محور این نامه صرفاً افزایش یک ردیف حقوقی نیست؛ بلکه درخواست برای بازنگری در جایگاه آموزش‌وپرورش در نظام پرداخت کارکنان دولت و کاهش فاصله‌ای است که فرهنگیان معتقدند میان حقوق و مزایای آنان و برخی دیگر از کارکنان دستگاه‌های اجرایی شکل گرفته است.