به نقل از دوشنبه شب ایرنا از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، ظهرابی در نشست سازمان‌های مردم نهاد استان سمنان با نمایندگان دستگاه‌های اجرایی به میزبانی مرکز مرکز ارتباطات مردمی نهاد ریاست جمهوری در ساختمان کوثر برگزار شد، با اشاره به سابقه پیگیری‌های سازمان حفاظت محیط زیست درباره فعالیت معدن اکسید تاش اظهار کرد: موضوع فعالیت این معدن از سال ۱۳۸۹ مطرح شد و سازمان حفاظت محیط زیست از همان ابتدا نسبت به پیامدها و آثار احتمالی آن هشدار داد و مخالفت خود را اعلام کرد؛ با این حال، مجوزهای اکتشاف و متعاقب آن بهره‌برداری صادر شد.
وی افزود: در جریان این موضوع، اصلاح قانون معادن در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و بر اساس مقررات جدید، در مرحله صدور پروانه بهره‌برداری، استعلام از سازمان حفاظت محیط زیست در شمار الزامات قانونی قرار نداشت؛ زیرا این سازمان در زمره مراجع تعیین‌شده در قانون برای استعلام در این مرحله قرار نگرفته بود.
ظهرابی با بیان اینکه فعالیت معدن با وجود مخالفت‌های مردمی تا سال ۱۳۹۸ ادامه داشت، گفت: در نهایت، با تصویب شورای تأمین استان، فعالیت این معدن متوقف شد.
وی با اشاره به بازدید میدانی انجام‌شده از منطقه در شهریور سال گذشته به همراه رئیس سازمان حفاظت محیط زیست اظهار کرد: در جریان این بازدید، اعتراض‌ها و نگرانی‌های مردم منطقه مطرح شد و بررسی‌های میدانی و کارشناسی درباره وضعیت معدن و پیامدهای فعالیت آن در دستور کار قرار گرفت.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: یکی از موضوعات قابل توجه، شیوه بهره‌برداری از معدن بود که به نظر می‌رسید با اصول فنی و زیست‌محیطی فاصله دارد. پراکندگی فعالیت‌های معدنی و نحوه برداشت، آثار تخریبی قابل توجهی بر منطقه برجای گذاشته بود و همین موضوع ضرورت بررسی دقیق‌تر پیامدهای فعالیت معدن را افزایش می‌داد.
وی با اشاره به نتایج بررسی‌های انجام‌شده درباره آلودگی‌های احتمالی منطقه گفت: نمونه‌برداری‌هایی که در گذشته از سوی وزارت نیرو انجام شده بود، در دوره فعالیت معدن شواهدی از آلودگی را نشان می‌داد. بر همین اساس، سازمان حفاظت محیط زیست مخالفت خود را با ادامه فعالیت معدن به مراجع ذی‌ربط اعلام کرده است.
ظهرابی با تأکید بر ضرورت توجه هم‌زمان به ابعاد مختلف توسعه افزود: هر فعالیت توسعه‌ای باید از سه منظر اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی بررسی شود. فعالیتی که صرفاً از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر باشد، اما با مخالفت مردم همراه شود و پیامدهای زیست‌محیطی قابل توجهی داشته باشد، نمی‌تواند به‌تنهایی مصداق توسعه پایدار تلقی شود.
وی با اشاره به بررسی‌های حقوقی انجام‌شده درباره این پرونده اظهار کرد: معاونت حقوقی در جریان رسیدگی به موضوع، از دستگاه‌های مرتبط از جمله وزارت نیرو استعلام کرده است. وزارت نیرو نیز در پاسخ خود، با اشاره به وجود چند رشته قنات و چاه‌های تأمین‌کننده آب شرب شهرهای شاهرود و بسطام و همچنین محدودیت منابع آبی منطقه، بر اهمیت بررسی آثار بهره‌برداری از معدن تأکید کرده است.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: وزارت بهداشت نیز بازگشایی معدن را از منظر سلامت منطقه مورد توجه قرار داده است. دیدگاه‌های تخصصی دستگاه‌های مسئول در حوزه آب و سلامت، از جمله ملاحظاتی است که باید در تصمیم‌گیری نهایی درباره این موضوع مورد توجه قرار گیرد.
وی درباره گزارش سازمان زمین‌شناسی نیز گفت: ارزیابی فنی این گزارش نیازمند توجه به شرایط زمانی و محیطی منطقه است. ممکن است نتایج نمونه‌برداری‌های انجام‌شده در شرایط فعلی، تصویر کاملی از وضعیت منطقه در دوره فعالیت معدن ارائه نکند؛ زیرا گذشت زمان و وقوع سیلاب‌ها می‌تواند بر وضعیت آلاینده‌های احتمالی و شواهد باقی‌مانده از آلودگی اثر بگذارد.
ظهرابی افزود: برای اظهارنظر دقیق درباره آلایندگی یک فعالیت معدنی، لازم است شرایط فعالیت در زمان بهره‌برداری و آثار مستقیم و غیرمستقیم آن بررسی شود. از این رو، نتایج مطالعات باید با در نظر گرفتن محدودیت‌های روش‌شناختی، شرایط محیطی و سابقه فعالیت معدن تفسیر شود.
وی با تأکید بر اینکه موضع سازمان حفاظت محیط زیست بر پایه ملاحظات کارشناسی و همچنین توجه به مطالبات مردم منطقه شکل گرفته است، اظهار کرد: در این پرونده، علاوه بر دیدگاه سازمان حفاظت محیط زیست، نظرات وزارت نیرو و وزارت بهداشت نیز اهمیت دارد و باید در فرایند تصمیم‌گیری مورد توجه قرار گیرد.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه با اشاره به اهمیت جایگاه نمادین برخی عوارض طبیعی در هویت فرهنگی و تاریخی مردم ایران گفت: برخی کوه‌ها و چشم‌اندازهای طبیعی، فراتر از ارزش‌های زیست‌محیطی و اقتصادی، به بخشی از هویت جمعی و حافظه تاریخی جامعه تبدیل می‌شوند.
وی افزود: همان‌طور که کوه دماوند برای مردم ایران نمادی از همبستگی، اسطوره‌های ملی و هویت تاریخی کشور است، برخی عوارض طبیعی نیز در زندگی فرهنگی و اجتماعی مردم مناطق مختلف جایگاهی ویژه دارند و زمینه پیوند میان گروه‌های مختلف جامعه را فراهم می‌کنند.
ظهرابی تأکید کرد: انتظار می‌رود در تصمیم‌گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای، علاوه بر ملاحظات اقتصادی، به ارزش‌های طبیعی، اجتماعی و فرهنگی مناطق نیز توجه بیشتری شود؛ چرا که توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که حفاظت از محیط زیست، حقوق و مطالبات مردم و صیانت از میراث طبیعی و فرهنگی به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.
تمدید پروانه فعالیت معدن باید با رعایت ملاحظات زیست‌محیطی و شروط دستگاه‌های مسئول انجام شود
همچنین سعید محمودی معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر ضرورت توجه به ملاحظات زیست‌محیطی در فرایند تمدید پروانه فعالیت معدن، گفت: با توجه به اهمیت موضوع و آثار احتمالی فعالیت معدن بر محیط زیست، لازم است این موضوع با حساسیت بیشتری بررسی شود.
وی با اشاره به فرایند تمدید پروانه فعالیت معدن افزود: به نظر می‌رسد در این فرایند، شروط و ملاحظات دستگاه‌های مختلف باید مورد توجه قرار گیرد، اما در جمع‌بندی انجام‌شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست، مخالفت با ادامه فعالیت معدن اعلام شده است.
محمودی تصریح کرد: در مکاتبات و جمع‌بندی‌های انجام‌شده و ارسال‌شده به دفتر ریاست سازمان، موضع سازمان حفاظت محیط زیست درباره این موضوع مشخص شده و شرطی از سوی این سازمان برای ادامه فعالیت معدن اعلام نشده است.
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: هرگونه تصمیم‌گیری درباره ادامه فعالیت معدن باید با در نظر گرفتن نظر رسمی سازمان و ملاحظات زیست‌محیطی انجام شود.