به نقل از همشهری آنلاین، آیین رونمایی از نخستین تمبر یادبود هوش مصنوعی در حوزه سلامت با حضور مسئولان وزارت بهداشت، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات و مدیران بیمارستان سینا برگزار شد. در این مراسم، مسئولان با اشاره به سرعت گسترش هوش مصنوعی در جهان، استفاده از این فناوری را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای نظام سلامت دانستند؛ ضرورتی که البته باید با نظارت انسانی، شفافیت و رعایت محرمانگی اطلاعات بیماران همراه باشد.
رقابت دشوار ایران با سرمایه‌گذاری کشورهای منطقه
شاهین آخوندزاده، معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، در این مراسم با اشاره به گسترش سریع هوش مصنوعی در جهان گفت: موج هوش مصنوعی به‌شدت فراگیر شده و اگر برای مواجهه با آن تدبیر نکنیم، ممکن است در این موج غرق شویم. گستره خدمات پزشکی بسیار متنوع است و ضروری است که به‌عنوان کاربران این فناوری، با چارچوب‌ها و مقررات آن آشنا باشیم و آنها را رعایت کنیم.
او با اشاره به حجم بالای سرمایه‌گذاری کشورهای منطقه در این حوزه افزود: براساس آنچه وزیر بهداشت از برنامه‌ای در عربستان سعودی نقل کرده، این کشور متعهد به سرمایه‌گذاری ۱۵۰ میلیارد دلاری در حوزه هوش مصنوعی شده است. مقایسه چنین سرمایه‌گذاری‌هایی با منابعی که در ایران در اختیار داریم، نگران‌کننده است و این پرسش را ایجاد می‌کند که چگونه می‌توانیم با کشورهای منطقه رقابت کنیم.
به گفته آخوندزاده، هوش مصنوعی وارد حوزه پزشکی شده و مسئله امروز، استفاده صحیح و مسئولانه از ظرفیت‌های آن است.
دو شرط مهم برای استفاده از هوش مصنوعی در پژوهش‌های پزشکی
معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به کاربردهای گسترده هوش مصنوعی در فعالیت‌های پژوهشی بیان کرد: امروز می‌توان از این فناوری در طراحی مطالعات، تحلیل داده‌ها، ویرایش مقالات علمی و تدوین پروپوزال‌های پژوهشی استفاده کرد، اما پذیرش این کاربردها دو شرط اساسی دارد؛ نخست اینکه پژوهشگر باید نظارت دقیق بر خروجی هوش مصنوعی داشته باشد و دوم اینکه استفاده از این ابزار را به‌صورت شفاف اعلام کند.
او ادامه داد: هوش مصنوعی می‌تواند در حوزه پزشکی کمک‌های قابل‌توجهی داشته باشد. از جمله در فرایند کشف و توسعه داروهای جدید که همواره هزینه‌های سنگینی برای شرکت‌های دارویی داشته است، این فناوری ظرفیت کاهش هزینه‌ها و تسریع فرایندها را فراهم کرده است.
آخوندزاده همچنین مدل‌سازی شیوع بیماری‌ها، تحلیل داده‌های سلامت عمومی و بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت را از دیگر زمینه‌های کاربرد هوش مصنوعی عنوان کرد.
هشدار درباره اطلاعات محرمانه بیماران
این مقام مسئول در ادامه نسبت به خطرات استفاده نادرست از هوش مصنوعی هشدار داد و گفت: هوش مصنوعی ممکن است اطلاعات نادرست یا ساختگی تولید کند و پژوهشگر را دچار خطا کند. اگر محقق بدون بررسی و راستی‌آزمایی به چنین اطلاعاتی اعتماد کند، ممکن است مسیر پژوهش او منحرف شود.
او یکی دیگر از نگرانی‌های جدی را ورود اطلاعات محرمانه بیماران به سامانه‌های هوش مصنوعی دانست و تأکید کرد: در اختیار قرار دادن اطلاعات محرمانه بیماران به این سامانه‌ها اقدامی اشتباه است که متأسفانه در حال وقوع است. استفاده از هوش مصنوعی باید همراه با شفافیت و پذیرش مسئولیت کامل از سوی کاربران باشد.
آخوندزاده با بیان اینکه وزارت بهداشت استفاده از هوش مصنوعی را در چارچوب قوانین و ضوابط بین‌المللی پذیرفته است، افزود: اگر این چارچوب‌ها رعایت شوند، استفاده از هوش مصنوعی در فعالیت‌های علمی و پزشکی مانعی ندارد.
او ابراز امیدواری کرد که بیمارستان سینا با توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در خدمات درمانی، به یکی از مراکز پیشرو در این حوزه در نظام سلامت کشور تبدیل شود.
از نخستین خدمات پزشکی نوین تا هوش مصنوعی
محمدتقی طالبیان، رئیس بیمارستان سینا هم در این مراسم با اشاره به پیشینه تاریخی این مرکز درمانی گفت: بیمارستان سینا با ۱۵۶ سال سابقه خدمت‌رسانی به بیماران، قدیمی‌ترین بیمارستان کشور و نخستین بیمارستان نوین ایران شناخته می‌شود. بسیاری از خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی پزشکی برای نخستین بار در این مرکز ارائه شده‌اند.
او ادامه داد: راه‌اندازی نخستین بخش اورژانس دولتی، نخستین آزمایشگاه کلاسیک، خدمات اولیه پاتولوژی و اورولوژی و انجام نخستین پیوند کلیه از فرد مرگ‌مغزی از جمله افتخارات این بیمارستان است. همچنین نخستین ترمیم آئورت شکمی در حوزه جراحی عروق در این مرکز انجام شده است.
طالبیان با اشاره به رونمایی از نخستین تمبر یادبود هوش مصنوعی در حوزه سلامت افزود: بیمارستان سینا در طول تاریخ خود همواره در بسیاری از تحولات پزشکی پیشگام بوده و امروز نیز تلاش می‌کنیم در مسیر توسعه فناوری‌های نوین، از جمله هوش مصنوعی، نقش مؤثری داشته باشیم.
رویدادی که قرار است ملی شود
رئیس بیمارستان سینا با اشاره به ابلاغ قانون ملی توسعه هوش مصنوعی از سوی رئیس‌جمهور گفت: براساس این قانون، دستگاه‌های مختلف موظف‌اند در چارچوب تعیین‌شده برای توسعه هوش مصنوعی و تحقق اهداف آن حرکت کنند.
او درباره اهداف برگزاری این مراسم توضیح داد: با حمایت دانشگاه علوم پزشکی و وزارت بهداشت، جلسات متعددی برای برنامه‌ریزی این رویداد برگزار شد. یکی از اهداف ما برگزاری همایش و رونمایی از تمبر یادبود هوش مصنوعی در سلامت بود. همچنین تلاش داریم با بررسی وضعیت گذشته و حال، چشم‌انداز آینده کاربرد این فناوری در نظام سلامت را ترسیم کنیم.
طالبیان از برنامه‌ریزی برای تبدیل این رویداد به یک برنامه ملی و سالانه خبر داد و افزود: هدف این است که بیمارستان‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور بتوانند مسائل و مشکلات خود را در حوزه سلامت و فناوری مطرح کنند. این مسائل در دبیرخانه رویداد طبقه‌بندی می‌شوند و تلاش خواهیم کرد با کمک شرکت‌های دانش‌بنیان، راهکارهایی برای برطرف کردن آنها ارائه دهیم.
هوش مصنوعی، بازوی کمکی پزشکان
محمدحسین شیخی، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز در این مراسم با اشاره به سرعت تحولات فناوری گفت: هوش مصنوعی با شتاب زیادی در حال پیشرفت است و ما عملاً انتخابی جز حرکت در این مسیر نداریم، اما باید در کنار استفاده از ظرفیت‌های آن، منافع ملی خود را نیز در نظر بگیریم.
او با اشاره به سرمایه‌گذاری گسترده کشورهای همسایه در حوزه هوش مصنوعی افزود: این سرمایه‌گذاری‌ها نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این فناوری است. هوش مصنوعی تقریباً در تمام حوزه‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشد و یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های آن، استفاده از حجم گسترده داده‌ها برای تصمیم‌سازی دقیق‌تر است.
شیخی با بیان اینکه حوزه پزشکی از ظرفیت بالایی برای بهره‌گیری از هوش مصنوعی برخوردار است، توضیح داد: تصاویر پزشکی، نتایج آزمایشگاهی و سایر داده‌های سلامت منابع ارزشمندی هستند که با آموزش صحیح سامانه‌های هوش مصنوعی می‌توان از آنها به‌عنوان بازوی کمکی پزشکان استفاده کرد؛ البته این موضوع به معنای اتکای صددرصدی به فناوری نیست.
پزشکی شخصی‌سازی‌شده با کمک هوش مصنوعی
رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، پزشکی شخصی‌سازی‌شده را یکی از حوزه‌های مهم کاربرد هوش مصنوعی عنوان کرد و گفت: امروز از این فناوری برای توسعه روش‌های تشخیصی و درمانی متناسب با شرایط هر بیمار استفاده می‌شود.
او با اشاره به توسعه محصولات پزشکی مبتنی بر هوش مصنوعی افزود: سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای حدود ۱۶۰۰ محصولی که هوش مصنوعی در آنها نقش دارد، مجوز صادر کرده است. این آمار نشان‌دهنده سرعت گسترش کاربرد این فناوری در حوزه سلامت است.
شیخی در عین حال بر ضرورت حفاظت از داده‌های سلامت تأکید کرد و گفت: نباید داده‌های حساس و اطلاعات بیماران بدون ضابطه در اختیار سامانه‌های خارج از کشور قرار گیرد. گمنام‌سازی داده‌ها و حفاظت از اطلاعات شخصی بیماران باید از اصول اساسی توسعه هوش مصنوعی در نظام سلامت باشد.
او با استقبال از آغاز این حرکت در بیمارستان سینا بیان کرد: خوشحالیم که چنین رویدادی در قدیمی‌ترین بیمارستان کشور برگزار می‌شود. پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات آمادگی دارد در مسیر توسعه فعالیت‌های ملی هوش مصنوعی در حوزه سلامت همکاری کند.
شیخی ابراز امیدواری کرد که حرکت آغازشده در بیمارستان سینا به جریانی ملی تبدیل شود و دستاوردهای آن به‌صورت ملموس در بهبود خدمات درمانی و ارتقای سلامت مردم و بیماران نمایان شود.
ادامه دارد…