به نقل از فارس؛ بازار سرمایه معاملات شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ را با موج تازه‌ای از عرضه آغاز کرد؛ موجی که نه‌تنها رشد محدود پایان هفته گذشته را تحت‌الشعاع قرار داد، بلکه شاخص کل بورس تهران را به محدوده ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار واحدی نزدیک‌تر کرد.
افت همزمان شاخص کل، شاخص هم‌وزن و فرابورس نشان داد فشار فروش همچنان در بخش‌های مختلف بازار وجود دارد.
با این حال، مهم‌ترین ویژگی معاملات امروز را باید در ترکیب سه متغیر جست‌وجو کرد؛ سقوط سنگین شاخص کل، خروج نزدیک به پنج همت پول حقیقی و کاهش قابل‌توجه ارزش معاملات خرد.
این ترکیب نشان می‌دهد بازار علاوه بر فشار عرضه، با کاهش تمایل خریداران به مشارکت در معاملات نیز مواجه شده است.
در شرایطی که شاخص کل طی جلسات اخیر چندین بار برای بازگشت به محدوده ۸ میلیون واحدی تلاش کرده، ناتوانی در تثبیت بالای این مرز روانی بر رفتار کوتاه‌مدت معامله‌گران اثر گذاشته است.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا کاهش قیمت‌ها می‌تواند تقاضای تازه‌ای ایجاد کند یا خروج نقدینگی همچنان مانع بازگشت تعادل به بورس خواهد شد.
بورس تهران؛ سقوط ۱۲۹ هزار واحدی و عقب‌نشینی از مرز ۸ میلیون
شاخص کل بورس تهران در معاملات امروز با کاهش ۱۲۸ هزار و ۷۴۵ واحدی معادل ۱.۶۲ درصد به سطح ۷ میلیون و ۸۳۸ هزار و ۸۰۵ واحد رسید. این افت نشان داد بازگشت محدود شاخص در پایان هفته گذشته نتوانسته مسیر کوتاه‌مدت بازار را تغییر دهد.
شاخص هم‌وزن نیز با کاهش ۱۲ هزار و ۸۷۲ واحدی در سطح ۲ میلیون و ۱۹۶ هزار و ۸۷۴ واحد ایستاد. افت حدود ۰.۵۸ درصدی این شاخص در برابر کاهش ۱.۶۲ درصدی شاخص کل نشان می‌دهد فشار فروش بر شرکت‌های بزرگ شدیدتر بوده است؛ هرچند شرکت‌های کوچک و متوسط نیز از روند نزولی در امان نماندند.
در میان نمادهای اثرگذار، «فملی» با ۳۴ هزار و ۸۰۰ واحد اثر منفی بیشترین نقش را در کاهش شاخص کل داشت. پس از آن، «فارس» با ۱۹ هزار و ۴۲۰ واحد و «شپنا» با ۸ هزار و ۲۲۹ واحد اثر منفی قرار گرفتند.
مجموع اثر منفی این سه نماد به بیش از ۶۲ هزار واحد رسید؛ یعنی حدود ۴۸ درصد افت خالص شاخص کل تنها به این سه شرکت مربوط بود. این تمرکز بالا نشان می‌دهد وضعیت شرکت‌های بزرگ همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت حرکت نماگر اصلی بورس دارد.
ارزش بازار بورس تهران نیز به حدود ۲۲ هزار و ۷۰۵ همت رسید. ارزش معاملات بورس ۲۹ هزار و ۱۹۲ میلیارد تومان ثبت شد که نسبت به آخرین جلسه معاملاتی هفته گذشته حدود ۸ درصد کاهش نشان می‌دهد.
فرابورس؛ تداوم فشار عرضه در بازار دوم سهام
فرابورس ایران نیز معاملات امروز را با کاهش شاخص‌ها پشت سر گذاشت. شاخص کل فرابورس با افت ۲۵۶ واحدی معادل ۰.۳۹ درصد به سطح ۶۶ هزار و ۱۲۸ واحد رسید و شاخص هم‌وزن این بازار نیز ۵۹۱ واحد کاهش یافت.
افت فرابورس در کنار کاهش شاخص هم‌وزن بورس نشان می‌دهد فشار فروش تنها به چند شرکت بزرگ محدود نبوده است. با این حال، شدت کمتر افت فرابورس نسبت به شاخص کل بورس تهران، از تفاوت رفتار معامله‌گران در بخش‌های مختلف بازار حکایت دارد.
این تفاوت را می‌توان در ترکیب شرکت‌ها، وزن نمادهای بزرگ و میزان عرضه و تقاضا جست‌وجو کرد. در شرایطی که بخش قابل‌توجهی از فشار فروش متوجه شرکت‌های شاخص‌ساز است، طبیعی است که نماگرهای مختلف بازار کاهش یکسانی را تجربه نکنند.
معاملات خرد؛ سقوط ۳۷ درصدی ارزش دادوستدها
ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی امروز به ۳۰ هزار و ۲۰۷ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که در جلسه معاملاتی قبلی این رقم ۴۸ هزار و ۵۲۰ میلیارد تومان بود.
به این ترتیب، ارزش معاملات خرد در فاصله دو جلسه حدود ۳۷.۷ درصد کاهش یافته است. افت بیش از ۱۸ هزار میلیارد تومانی این متغیر نشان می‌دهد گردش معاملات سهام با کاهش محسوسی مواجه شده است.
ارزش کل معاملات بازار نیز ۶۴ هزار و ۲۷۸ میلیارد تومان ثبت شد که ۴۷ درصد آن به معاملات خرد اختصاص داشت. این نسبت در جلسه گذشته ۵۹ درصد بود؛ بنابراین سهم معاملات خرد از گردش مالی کل بازار نیز ۱۲ واحد درصد کاهش یافته است.
میانگین ارزش معاملات خرد در آغاز هفته دوم آبان به ۳۰ هزار و ۲۰۷ میلیارد تومان، معادل حدود ۱۱۱ میلیون دلار رسید. البته این میانگین فعلاً بر اساس نخستین جلسه هفته محاسبه شده و برای قضاوت درباره روند هفتگی باید معاملات روزهای بعد نیز بررسی شود.
کاهش ارزش معاملات خرد در کنار افت شدید شاخص‌ها و خروج پول حقیقی، نشانه‌ای از ضعف تقاضای مؤثر است. در چنین وضعیتی، حتی اگر بخشی از فروشندگان حاضر به عرضه سهام در قیمت‌های پایین‌تر باشند، محدود شدن تقاضا می‌تواند مانع بازگشت سریع تعادل به معاملات شود.
خروج پول حقیقی؛ نزدیک به ۵ همت نقدینگی از بازار خارج شد
بررسی جریان نقدینگی نشان می‌دهد امروز ۴ هزار و ۹۱۹ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های قابل معامله سهامی خارج شده است.
این رقم در مقایسه با خروج ۷ هزار و ۴۳۲ میلیارد تومانی جلسه معاملاتی قبلی حدود ۳۴ درصد کاهش یافته، اما همچنان از تداوم خروج قابل‌توجه سرمایه حقیقی حکایت دارد.
از مجموع پول خارج‌شده، ۳ هزار و ۴۰۷ میلیارد تومان مربوط به شرکت‌های دارای ارزش بازار بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان و یک هزار و ۵۱۲ میلیارد تومان مربوط به شرکت‌های کوچک‌تر بوده است.
بنابراین حدود ۶۹ درصد خروج پول حقیقی از شرکت‌های بزرگ اتفاق افتاده است. این ترکیب با افت بیشتر شاخص کل نسبت به شاخص هم‌وزن همخوانی دارد و نشان می‌دهد نمادهای بزرگ همچنان با فشار فروش بیشتری مواجه هستند.
سهم سرمایه‌گذاران حقیقی از خریدها ۶۲ درصد و از فروش‌ها ۷۸ درصد ثبت شد. اختلاف ۱۶ واحد درصدی این دو متغیر، برتری محسوس حقیقی‌ها در سمت فروش را نشان می‌دهد.
در چنین شرایطی، حتی کاهش شدت خروج پول نسبت به جلسه گذشته نیز به معنای بازگشت تقاضا نیست؛ زیرا تراز نقدینگی همچنان منفی است و فروشندگان حقیقی سهم بیشتری از معاملات را به خود اختصاص داده‌اند.
تحلیل رفتاری؛ خریداران عقب نشستند، فروشندگان دست بالا را گرفتند
سرانه خرید هر نماد در معاملات امروز ۶۰.۸ میلیون تومان و سرانه فروش ۸۴.۴ میلیون تومان ثبت شد. بنابراین نسبت قدرت فروش به خرید در این معیار به حدود ۱.۳۹ برابر رسید.
این اختلاف نشان می‌دهد در سطح نمادها، میانگین ارزش فروش از خرید بیشتر بوده است. کاهش سرانه خرید نسبت به جلسه گذشته نیز می‌تواند نشانه محتاط‌تر شدن خریداران در ورود به معاملات باشد.
در محاسبه سرانه به ازای هر کد حقیقی، میانگین خرید ۴۹.۴ میلیون تومان و میانگین فروش ۲۰ میلیون تومان ثبت شد؛ یعنی سرانه خرید در این معیار حدود ۲.۴۷ برابر فروش بوده است.
تفاوت این دو شاخص نشان می‌دهد توزیع معاملات میان کدها و نمادها یکسان نیست. برتری سرانه خرید در معیار کدهای حقیقی الزاماً به معنای ورود خالص پول نیست؛ زیرا تعداد خریداران و فروشندگان و مجموع ارزش معاملات نیز در نتیجه نهایی اثرگذار است.
در مجموع، خروج نزدیک به پنج همت پول حقیقی، سهم ۷۸ درصدی حقیقی‌ها از فروش‌ها و افت شاخص‌ها نشان می‌دهد فشار عرضه همچنان بر رفتار عمومی بازار غلبه دارد.
تحلیل تکنیکال؛ مرز ۸ میلیون به مانع بازگشت شاخص تبدیل می‌شود؟
تمرکز نزدیک به ۷۰ درصد خروج پول حقیقی در شرکت‌های بزرگ، بار دیگر توجه‌ها را به وضعیت صنایع شاخص‌ساز معطوف کرده است. شرکت‌های فلزی، پالایشی و پتروشیمی بخش مهمی از ارزش بازار بورس تهران را تشکیل می‌دهند و عملکرد آنها به متغیرهای اقتصادی متعددی وابسته است.
نرخ ارز، قیمت‌های جهانی محصولات، هزینه انرژی، وضعیت صادرات و هزینه تأمین مالی از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر سودآوری و ارزش‌گذاری این شرکت‌ها اثر بگذارند. با این حال، آمار معاملات امروز به‌تنهایی مشخص نمی‌کند کدام‌یک از این عوامل نقش اصلی را در افزایش عرضه داشته است.
در شرکت‌های کوچک و متوسط نیز وضعیت سودآوری، نقدشوندگی و گزارش‌های عملیاتی اهمیت دارد. خروج بیش از ۱.۵ همت پول حقیقی از این گروه نشان می‌دهد فشار فروش به نمادهای بزرگ محدود نیست.
از این منظر، بازگشت پایدار بازار نیازمند بهبود انتظارات نسبت به سودآوری شرکت‌ها و کاهش نااطمینانی سرمایه‌گذاران است. افزایش تقاضا بدون پشتوانه بنیادی ممکن است به رشدهای کوتاه‌مدت منجر شود، اما برای شکل‌گیری روند باثبات کافی نخواهد بود.
تحلیل بنیادی؛ چرا بزرگان بورس همچنان زیر فشارند؟
تمرکز نزدیک به ۷۰ درصد خروج پول حقیقی در شرکت‌های بزرگ، بار دیگر توجه‌ها را به وضعیت صنایع شاخص‌ساز معطوف کرده است.
شرکت‌های فلزی، پالایشی و پتروشیمی بخش مهمی از ارزش بازار بورس تهران را تشکیل می‌دهند و عملکرد آنها به متغیرهای اقتصادی متعددی وابسته است.
نرخ ارز، قیمت‌های جهانی محصولات، هزینه انرژی، وضعیت صادرات و هزینه تأمین مالی از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر سودآوری و ارزش‌گذاری این شرکت‌ها اثر بگذارند. با این حال، آمار معاملات امروز به‌تنهایی مشخص نمی‌کند کدام‌یک از این عوامل نقش اصلی را در افزایش عرضه داشته است.
در شرکت‌های کوچک و متوسط نیز وضعیت سودآوری، نقدشوندگی و گزارش‌های عملیاتی اهمیت دارد. خروج بیش از ۱.۵ همت پول حقیقی از این گروه نشان می‌دهد فشار فروش به نمادهای بزرگ محدود نیست.
از این منظر، بازگشت پایدار بازار نیازمند بهبود انتظارات نسبت به سودآوری شرکت‌ها و کاهش نااطمینانی سرمایه‌گذاران است. افزایش تقاضا بدون پشتوانه بنیادی ممکن است به رشدهای کوتاه‌مدت منجر شود، اما برای شکل‌گیری روند باثبات کافی نخواهد بود.
چرا بازار با وجود کاهش خروج پول همچنان سقوط کرد؟
علی مومنی، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: نخستین نکته معاملات امروز، تفاوت میان شدت خروج نقدینگی و میزان افت شاخص‌هاست. اگرچه خروج پول حقیقی نسبت به جلسه گذشته کاهش یافته، اما همزمان ارزش معاملات خرد نیز افت شدیدی داشته است. این ترکیب نشان می‌دهد کاهش خروج پول الزاماً به معنای تقویت خریداران نیست و ممکن است با کاهش کلی فعالیت معاملاتی همراه باشد.
این مارشناس ادامه داد: تمرکز فشار فروش بر شرکت‌های بزرگ است. سه نماد فملی، فارس و شپنا نزدیک به نیمی از افت خالص شاخص کل را رقم زده‌اند و حدود ۶۹ درصد خروج نقدینگی نیز مربوط به شرکت‌های بزرگ بوده است. این وضعیت نشان می‌دهد بازگشت تعادل به نمادهای شاخص‌ساز برای تغییر مسیر شاخص کل اهمیت زیادی دارد.
وی افزود: رفتار نقدینگی در ابزارهای کم‌ریسک‌تر است. بر اساس آمار پارسیس، امروز ۷۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوق‌های درآمد ثابت شده است. گزارش دیگری نیز ورود یک هزار و ۹۳۳ میلیارد تومان را برای این گروه اعلام کرده است. این اختلاف می‌تواند ناشی از تفاوت زمان ثبت یا دامنه محاسبه باشد و پیش از انتشار رقم قطعی باید بررسی شود. با وجود این، هر دو گزارش از مثبت بودن جریان نقدینگی این صندوق‌ها حکایت دارند.
بورس برای بازپس‌گیری ۸ میلیون چه می‌خواهد؟
بورس تهران هفته دوم آبان را با مجموعه‌ای از نشانه‌های منفی آغاز کرد. سقوط نزدیک به ۱۲۹ هزار واحدی شاخص کل، خروج ۴.۹ همت پول حقیقی و کاهش حدود ۳۸ درصدی ارزش معاملات خرد مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات امروز بودند.
فاصله گرفتن شاخص کل از مرز ۸ میلیون واحدی، فشار فروش شرکت‌های بزرگ و افت همزمان شاخص‌های بورس و فرابورس نشان می‌دهد بازار همچنان در مرحله‌ای از اصلاح و احتیاط قرار دارد. کاهش خروج نقدینگی نسبت به جلسه گذشته نیز هنوز نتوانسته این تصویر را تغییر دهد.
با این حال، تداوم گردش معاملات در سطح ۳۰ همت نشان می‌دهد فعالیت بازار متوقف نشده است. آنچه برای بازگشت تعادل اهمیت دارد، افزایش تقاضای مؤثر، کاهش فشار فروش حقیقی‌ها و بهبود مشارکت خریداران در گروه‌های مختلف است.
بازپس‌گیری مرز ۸ میلیون واحدی می‌تواند نخستین نشانه تغییر رفتار کوتاه‌مدت بورس باشد؛ اما اعتبار این بازگشت زمانی بیشتر خواهد شد که با رشد ارزش معاملات خرد و توقف خروج پول حقیقی همراه باشد.
اقتصاد
بورس تهران با خروج ۴۹۱۹ میلیارد تومان پول، ۱۲۹ هزار واحد سقوط کرد
بورس تهران در نخستین روز معاملاتی هفته دوم آبان با سقوط نزدیک به ۱۲۹ هزار واحدی شاخص کل و خروج ۴ هزار و ۹۱۹ میلیارد تومان پول حقیقی مواجه شد.
آنچه دیگران می‌خوانند