به نقل از همشهری آنلاین، بررسی قیمتهای جهانی نشان میدهد نفت برنت از زمان آغاز جنگ تحمیلی سوم حدود ۵/۴۴درصد گران شده و متوسط قیمت جهانی گازوئیل و بنزین نیز بهترتیب ۳۵و ۲۳درصد رشد کرده است. این تحولات نشان میدهد آثار جنگ از بازار نفت فراتر رفته و هزینه تامین سوخت در اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار داده است.
نفت برنت که در ۲۷فوریه با قیمت ۴۸/۷۲دلار برای هر بشکه معامله میشد، در ۹اکتبر به ۱۰۴دلارو ۷۲سنت رسید. اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، نگرانی درباره عرضه نفت و فرآوردههای پالایشی و افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک از عوامل اثرگذار بر بازار بودند. تنگه هرمز بهدلیل نقش مهم خود در انتقال نفت و سوخت در این تحولات اهمیت ویژهای داشته است.
در بازار فرآوردههای نفتی نیز افزایش قیمت محسوس بوده است. متوسط قیمت جهانی گازوئیل از حدود ۲۰/۱دلار به ۶۲/۱دلار برای هر لیتر رسیده و متوسط قیمت بنزین نیز از ۲۰/۱به ۴۸/۱دلار افزایش یافته است.
افزایش قیمت گازوئیل اهمیت ویژهای دارد، زیرا این سوخت در حملونقل جادهای، کشاورزی و بخش بزرگی از فعالیتهای صنعتی مصرف میشود و گرانی آن میتواند هزینه انتقال کالا و تولید را بالا ببرد. البته میزان انتقال این افزایش به قیمت نهایی کالاها در کشورها به مالیات، یارانه و سیاستهای تنظیم بازار بستگی دارد.
در بازار فلزات صنعتی اما روند قیمتها یکسان نبود. قیمت نقدی مس در بورس فلزات لندن از ۱۳هزار و ۴۳۹دلار به حدود ۱۴هزارو ۶۸۹دلار برای هر تن رسیده، در مقابل قیمت سرب از هزارو ۹۲۸دلار به هزارو ۸۴۷دلار کاهش یافته است. این تفاوت نشان میدهد علاوه بر جنگ و هزینه انرژی، عواملی مانند تقاضای صنعتی، وضعیت تولید و موجودی انبار نیز بر قیمت فلزات اثر میگذارد.
در بازار کودهای شیمیایی و گاز طبیعی نیز اختلال عرضه و افزایش هزینه انرژی میتواند بر هزینه تولیدو حملونقل اثر بگذارد. اوره بهعنوان یکی از مهمترین کودهای نیتروژنی به گاز طبیعی وابستگی زیادی دارد، بنابراین افزایش قیمت گاز میتواند هزینه تولید آن را بالا ببرد.
در مجموع افزایش قیمت انرژی یکی از مهمترین مسیرهای انتقال آثار جنگ به اقتصاد جهانی است. تداوم اختلال در عرضه و حملونقل میتواند هزینه تولید، کشاورزی و جابهجایی کالاها را افزایش دهد و فشار تورمی را در کشورهای واردکننده انرژی تشدید کند. هر چند شدت این اثر بهمدت بحران و واکنش عرضهکنندهها بستگی دارد.
