حداقل حقوق بازنشستگان در مهر ۱۴۰۵ برای سه گروه تأمین اجتماعی، کشوری و لشکری یکسان نیست. رقم پایه مستمری حداقل‌بگیران تأمین اجتماعی ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان است، در حالی که حداقل حکم حقوقی بازنشستگان کشوری و لشکری با احتساب ۳۰ سال سابقه خدمت به ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان می‌رسد. این اختلاف عددی ۱۷۴ هزار و ۴۵۰ تومان است، اما برای مقایسه واقعی باید مزایای جانبی، سابقه پرداخت بیمه و خدمت، متناسب‌سازی و کسورات نیز مورد توجه قرار گیرند.
برای پاسخ به سؤال حداقل حقوق بازنشستگان، ابتدا باید رقم پایه هر صندوق را از مبلغ نهایی دریافتی تفکیک کرد. مستمری تأمین اجتماعی براساس سازوکار بیمه‌ای محاسبه می‌شود، در حالی که حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری تابع ضوابط حقوقی صندوق‌های وابسته به دستگاه‌های دولتی و نظامی است.
جدول مقایسه حداقل حقوق بازنشستگان در مهر ۱۴۰۵
- تأمین اجتماعی: رقم پایه ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان، حداقل مستمری ماهانه، افزایش ۶۰ درصد برای حداقل‌بگیران، افزایش سایر سطوح ۴۵ درصد به‌علاوه مبلغ ثابت ۱ میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان، و کمک‌هزینه‌های مشمولان، عائله‌مندی و اولاد در صورت احراز شرایط.
- کشوری: رقم پایه ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، حداقل حکم حقوقی متناسب با ۳۰ سال خدمت، افزایش حقوق و مزایا طبق ضوابط سال ۱۴۰۵، مزایای مندرج در حکم و ضوابط مربوط.
- لشکری: رقم پایه ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، حداقل حکم حقوقی متناسب با ۳۰ سال خدمت، افزایش حقوق و مزایا طبق ضوابط سال ۱۴۰۵، مزایای مندرج در حکم و ضوابط مربوط.
عامل مهم در اختلاف دریافتی میان این گروه‌ها سابقه بیمه، دستمزد مبنای بیمه، متناسب‌سازی در تأمین اجتماعی و سنوات خدمت و مزایای فرد در کشوری و لشکری است. همچنین رقم پایه تعیین شده برای بازنشستگان کشوری و لشکری بر مبنای ۳۰ سال خدمت است و نباید آن را برای همه بازنشستگان به یک میزان فرض کرد. رقم پایه تأمین اجتماعی نیز به‌تنهایی مبلغ نهایی پرداختی همه مستمری‌بگیران را نشان نمی‌دهد.
حداقل مستمری تأمین اجتماعی در مهر ۱۴۰۵
حداقل مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ با افزایش ۶۰ درصدی به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان ماهانه رسیده است. این رقم فقط مربوط به اصل مستمری حداقل‌بگیران است و نباید آن را با مجموع همه مزایا و مبلغ نهایی پرداختی اشتباه گرفت.
افزایش مستمری بر اساس وضعیت بیمه‌ای بازنشسته و ضوابط حداقل مستمری و سایر سطوح تعیین می‌شود؛ بنابراین دو بازنشسته تحت پوشش تأمین اجتماعی ممکن است حقوق متفاوتی دریافت کنند.
محاسبه افزایش حقوق حداقل‌بگیران و سایر سطوح
در سال ۱۴۰۵، دو گروه اصلی برای افزایش مستمری تأمین اجتماعی وجود دارند:
- حداقل‌بگیران: افزایش ۶۰ درصدی اصل مستمری نسبت به سال ۱۴۰۴.
- سایر سطوح: افزایش ۴۵ درصدی نسبت به مبلغ پایان سال گذشته به علاوه مبلغ ثابت ۱ میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان در ماه.
بنابراین، برای محاسبه افزایش نهایی، فقط ضرب ۴۵ درصد کافی نیست و باید مبلغ ثابت و وضعیت متناسب‌سازی نیز لحاظ شود. اطلاع از میزان افزایش واقعی مستمری نیازمند بررسی حکم جدید و مبلغ قبلی است.
مزایای جانبی تأمین اجتماعی
تفاوت اصلی میان اصل مستمری و مزایای جانبی اهمیت دارد، چون برخی کمک‌هزینه‌ها بستگی به شرایط دریافت‌کننده دارند و برخی در صورت برقرار بودن ضوابط مربوط در مبلغ پرداختی لحاظ می‌شوند.
- اصل حداقل مستمری: ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان
- کمک‌هزینه مسکن: ۲۷۰ هزار تومان
- کمک به تأمین معیشت: ۶۰۰ هزار تومان
- کمک‌هزینه عائله‌مندی: حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار و ۶۸۸ تومان
- کمک‌هزینه هر فرزند مشمول: حدود ۱ میلیون و ۷۱۹ هزار و ۳۷۷ تومان
این مبالغ به شرایط فرد بستگی دارد و نباید بدون بررسی وضعیت خانوادگی به حقوق همه بازنشستگان اضافه شود. برای نمونه، اگر دو کمک‌هزینه مسکن و تأمین معیشت برقرار باشند، مجموع این دو به ۸۷۰ هزار تومان می‌رسد و جمع آن با اصل مستمری به ۱۷ میلیون و ۴۹۵ هزار و ۵۵۰ تومان خواهد بود.
حداقل حقوق بازنشستگان کشوری در مهر ۱۴۰۵
حداقل حکم حقوقی بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵ با احتساب ۳۰ سال سابقه خدمت ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است. این رقم براساس ضوابط حقوقی سال جاری و با لحاظ فوق‌العاده خاص مربوط به بازنشستگان صندوق‌های مشمول تعیین شده است.
حقوق این گروه محدود به یک درصد افزایش سالانه نیست و مبلغ حکم سال قبل، افزایش‌های مصوب، فوق‌العاده‌ها و سنوات خدمت قابل قبول در تعیین حکم جدید دخیل است.
بنابراین، بازنشسته‌ای با سابقه خدمت کامل حکم متفاوتی نسبت به فردی با سنوات کمتر دریافت خواهد کرد.
آیا تمام بازنشستگان کشوری ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان دریافت می‌کنند؟
خیر، این مبلغ کف حکم حقوقی برای ۳۰ سال خدمت است و مبلغ نهایی دریافتی همه بازنشستگان کشوری یکسان نیست. پرداختی‌ها با توجه به موارد زیر متفاوت خواهد بود:
- سنوات خدمت قابل قبول در محاسبه
- اجزای اختصاصی حکم و مزایای قانونی فرد
- عائله‌مندی و حق اولاد در صورت تعلق
- کسورات قانونی و اقساطی
- وضعیت متناسب‌سازی و اجزای دیگر حکم
افزایش ۲۰ درصدی اعلام‌شده به‌تنهایی توضیح‌دهنده همه موارد نیست، چرا که فوق‌العاده خاص و تضمین حداقل حکم نیز در ساختار حقوق نقش دارند.
حداقل حقوق بازنشستگان لشکری در مهر ۱۴۰۵
در صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح، حداقل حکم حقوقی با مبنای ۳۰ سال خدمت ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان تعیین شده است. این کف حقوقی مطابق ضوابط صندوق‌های کشوری و لشکری اعمال می‌شود.
یکسان بودن کف حکم این دو صندوق به معنای برابر بودن تمام اجزای حقوق نیست و سوابق خدمت، وضعیت حقوقی فرد و مزایای مربوط سبب تفاوت در مبلغ نهایی پرداخت شده می‌شوند.
برای بازنشستگان لشکری، نوع حکم و ردیف‌های فیش حقوقی اهمیت دارد چون کف حقوق تعیین شده در حکم لزوماً با مبلغ خالص واریزی برابر نیست.
تفاوت افزایش حقوق کشوری و لشکری با تأمین اجتماعی
تفاوت اصلی در شیوه تعیین افزایش‌هاست. در تأمین اجتماعی، افزایش مستمری برای حداقل‌بگیران و سایر سطوح با فرمول‌های مشخص محاسبه می‌شود. اما در کشوری و لشکری، افزایش حکم، فوق‌العاده خاص و سنوات خدمت در محاسبه مؤثر است.
بنابراین، نمی‌توان صرفاً به علت برابر بودن حداقل حکم در کشوری و لشکری با رقم اعلام شده، نتیجه گرفت که افزایش حقوق همه بازنشستگان این دو گروه بیشتر از حداقل‌بگیران تأمین اجتماعی است.
برای بررسی دقیق باید شرایط هر فرد شامل سابقه خدمت، مبلغ پایه، مزایای خانوادگی و کسورات جداگانه مقایسه شود.
اختلاف حداقل حقوق تأمین اجتماعی با کشوری و لشکری
- حداقل مستمری تأمین اجتماعی: ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان
- حداقل حکم کشوری با ۳۰ سال خدمت: ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان
- حداقل حکم لشکری با ۳۰ سال خدمت: ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان
- اختلاف عددی کف حکم کشوری و لشکری با مستمری پایه تأمین اجتماعی: ۱۷۴ هزار و ۴۵۰ تومان
اگرچه اختلاف عددی حدود ۱۷۴ هزار تومان است، اما این تفاوت کوچک به معنای نزدیکی قطعی مبلغ خالص پرداختی همه افراد نیست چرا که تفاوت در مزایا، کسورات و سابقه در هر صندوق می‌تواند مبلغ دریافتی را به شکل قابل توجهی تغییر دهد