در شرق اصفهان، یک پروژه سه‌کیلومتری حالا به مرحله بهره‌برداری رسیده که قرار است بخشی از یکی از گره‌های قدیمی ترافیکی شهر را سامان دهد؛ مجموعه‌ای شامل هزار‌و ۸۰۰ متر زیرگذر و هفت پل سواره و پیاده که در محدوده حصه شمالی و جنوبی اجرا شده است. پروژه‌ای با هزینه حدود هزار‌و ۵۰۰ میلیارد تومان که علاوه بر مسئله ترافیک، با موضوع ایمنی مسیر و ارتباط میان دو بخش حصه نیز گره خورده است. شهرداری اصفهان می‌گوید این طرح با ساماندهی یکی از ورودی‌های مهم شرق شهر، امکان اتصال مناسب‌تر به شبکه بزرگراهی پیرامون اصفهان را فراهم می‌کند.
فراتر از چند زیرگذر و روگذر
مجموعه پل‌ها و زیرگذر بزرگراه شهید آیت‌الله رئیسی در محدوده‌ای اجرا شده است که پیش از این، زیرگذرهای قدیمی و محدودیت‌های دسترسی، بخشی از مسائل ترافیکی و ایمنی آن را شکل می‌دادند. به گفته معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری اصفهان، پروژه جدید با هدف ترمیم گسست کالبدی میان حصه شمالی و جنوبی و ایجاد دسترسی ایمن‌تر اجرا شده؛ محدوده‌ای که در سال‌های گذشته با مشکلاتی از‌جمله ناایمنی مسیر و آب‌گرفتگی زیرگذرهای قدیمی مواجه بوده است. از سوی دیگر، موقعیت این پروژه در یکی از ورودی‌های شرقی شهر، آن را از یک پروژه صرفا محلی فراتر می‌برد. شهرداری اصفهان اعلام کرده است بهره‌برداری از این مسیر می‌تواند به روان‌تر‌شدن ترافیک، کاهش زمان سفر و مصرف سوخت و همچنین کاهش ورود خودروهای سنگین به معابر شهری کمک کند. اتصال این محور به رینگ چهارم و مسیرهای پیرامونی نیز در همین چارچوب تعریف شده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده در زمان بهره‌برداری، این پروژه در مساحتی حدود ۳۰۰ هزار مترمربع اجرا شده و عرض مسیر اصلی آن حدود ۵۰ متر است. مجموعه نهایی شامل شش پل سواره‌رو، یک پل عابر پیاده و شش تقاطع است.
روایت عددی یک پروژه ۳کیلومتری
برای درک مقیاس واقعی پروژه، شاید طول سه کیلومتر به‌تنهایی چندان گویا نباشد. اعداد عملیات اجرائی اما تصویر متفاوتی ارائه می‌کنند. اصغر کشاورزراد، معاون عمران شهری شهردار اصفهان، در گفت‌وگویی اختصاصی با خبرنگار «شرق» در اصفهان، درباره ابعاد اجرائی مجموعه پل‌ها و زیرگذر بزرگراه شهید آیت‌الله رئیسی می‌گوید: «این مجموعه در مجموع حدود سه کیلومتر طول دارد که حدود هزار‌و ۸۰۰ متر آن را زیرگذر تشکیل می‌دهد. در این پروژه هفت پل سواره و پیاده احداث شده و برای اجرای آن حدود ۵۰۴ هزار مترمکعب خاک‌برداری و ۱۰۲ هزار مترمکعب خاک‌ریزی انجام شده است. همچنین حدود ۵۰ هزار مترمکعب بتن در بخش‌های مختلف پروژه به کار رفته است». این حجم عملیات خاکی به معنای جابه‌جایی صدها هزار مترمکعب خاک در محدوده پروژه است. اما مصالح مصرف‌شده نیز ابعاد دیگری از این طرح را نشان می‌دهد. کشاورزراد در تشریح حجم عملیات و مصالح به‌کاررفته در این پروژه اضافه می‌کند: «حدود چهار هزار‌و ۵۰۰ تن میلگرد و ۴۰ هزار تن آسفالت در اجرای پروژه استفاده شده است. همچنین ۲۵ هزار قطعه پیش‌ساخته در بخش‌های مختلف پروژه به کار رفته و وزن سازه‌ها و تجهیزات مربوط به حصارکشی نیز حدود ۱۳۰ هزار کیلوگرم بوده است. برای مقایسه، حجم ۵۰۴ هزار مترمکعب خاک‌برداری انجام‌شده، معادل حدود صد هزار کامیون و حجم ۱۰۲ هزار مترمکعب خاک‌ریزی نیز معادل حدود ۲۰ هزار کامیون است». در کنار این اعداد، گزارش‌های منتشرشده از پروژه از اجرای تجهیزات ایمنی جدید نیز خبر می‌دهند. از‌جمله، برای نخستین بار در کشور، حفاظ‌های غلتکی در این طرح نصب شده که به گفته معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری اصفهان، با هدف افزایش ایمنی کاربران ترافیکی و کاهش پیامد خطاهای رانندگی مورد استفاده قرار گرفته است.
مسئله‌ای که فقط ترافیکی نیست
یکی از تفاوت‌های این پروژه با یک تقاطع غیرهمسطح معمولی، قرارگرفتن آن در میان دو بخش از محله حصه است. در سال‌های گذشته، زیرگذرهای قدیمی این محدوده عملا بخشی از ارتباط میان حصه شمالی و جنوبی را تحت تأثیر قرار داده بودند. در روایت مدیریت شهری، طرح جدید قرار است این ارتباط را با مسیرهایی ایمن‌تر برقرار کند و هم‌زمان بخشی از فضای پیرامون معابر را سامان دهد. از این منظر، ارزیابی پروژه فقط به تعداد خودروهایی که از زیرگذر عبور خواهند کرد محدود نمی‌شود. ایمنی تردد، دسترسی محلی، ارتباط دو بخش حصه و تأثیر پروژه بر کیفیت زندگی ساکنان نیز بخشی از نتیجه‌ای است که باید در ادامه بهره‌برداری سنجیده شود. شورای شهر اصفهان نیز در زمان افتتاح پروژه، بر آثار اجتماعی و ایمنی آن در محدوده حصه تأکید کرده است. شهردار اصفهان پیش از این گفته بود محور شهید آیت‌الله رئیسی یکی از ورودی‌های مهم شرق اصفهان است و بهره‌برداری از پروژه می‌تواند با روان‌سازی ترافیک، کاهش زمان سفر و مصرف سوخت همراه شود. همچنین اتصال این محور به رینگ چهارم، امکان انتقال بخشی از ترافیک عبوری و به‌ویژه خودروهای سنگین به مسیرهای پیرامونی شهر را فراهم می‌کند.
۱۵۰۰ میلیارد تومان برای سه کیلومتر
مقیاس پروژه در نهایت خود را در هزینه اجرا نیز نشان می‌دهد. کشاورزراد درباره هزینه اجرای این مجموعه به «شرق» می‌گوید: «مجموع هزینه اجرای مجموعه پل‌ها و زیرگذر بزرگراه شهید آیت‌الله رئیسی حدود هزار‌و ۵۰۰ میلیارد تومان بوده است». رقم هزار‌و ۵۰۰ میلیارد تومان، در گزارش‌های منتشرشده از سوی مدیریت شهری نیز به عنوان اعتبار یا هزینه اجرای پروژه اعلام شده است. اما اهمیت این رقم زمانی روشن‌تر می‌شود که در کنار ابعاد فیزیکی پروژه قرار گیرد: سه کیلومتر طول، هزار‌و ۸۰۰ متر زیرگذر، هفت پل، شش تقاطع، صدها هزار مترمکعب عملیات خاکی، حدود ۵۰ هزار مترمکعب بتن، چهار‌هزار‌و ۵۰۰ تن میلگرد و ۴۰ هزار تن آسفالت. پروژه شهید آیت‌الله رئیسی در نهایت قرار نیست صرفا یک مسیر جدید برای عبور خودروها باشد؛ ادعای اصلی درباره آن، حل هم‌زمان چند مسئله در شرق اصفهان است؛ از گره ترافیکی و ایمنی گرفته تا دسترسی میان حصه شمالی و جنوبی و ارتباط با شبکه بزرگراهی شهر. به همین دلیل، کارنامه واقعی این پروژه را نه در روز افتتاح، بلکه در ماه‌ها و سال‌های پس از بهره‌برداری می‌توان سنجید؛ جایی که باید مشخص شود این سه کیلومتر تا چه اندازه توانسته است زمان سفر، ایمنی و کیفیت دسترسی در این بخش از شهر را تغییر دهد. گفتنی است مجموعه پل‌ها و زیرگذر بزرگراه شهید آیت‌الله رئیسی در شمال شرق اصفهان، هفتم شهریور سال جاری با دستور برخط مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، به بهره‌برداری رسید. این طرح با طولی حدود سه کیلومتر، شامل هفت پل و هزار‌و ۸۰۰ متر زیرگذر است و در مساحتی حدود ۳۰۰ هزار مترمربع اجرا شده است. این پروژه با هدف ساماندهی یکی از گره‌های ترافیکی شمال شرق اصفهان، افزایش ایمنی تردد و تکمیل ارتباط این محدوده با شبکه معابر اصلی شهر به بهره‌برداری رسید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.