به نقل از گروه اقتصادی برنا، طرح جایگزینی تاکسی‌های فرسوده قرار است با سازوکاری متفاوت از دوره‌های قبل اجرا شود. تاکسیرانی تهران قصد دارد با همکاری یک شرکت واردکننده، سه مدل خودرو با پلاک منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی را وارد ناوگان کند. در توضیحات این طرح، امکان تردد سراسری خودرو‌ها هم مطرح شده که جزئیات قانونی‌اش به شفاف‌سازی نیاز دارد.
بی وای دی چین پلاس DM-i، تویوتا کرولا هیبرید ۱.۸ لیتری و تویوتا bZ۳X سه خودرویی هستند که برای طرح جایگزینی تاکسی‌های فرسوده معرفی‌شده‌اند و قرار است مسیر واردات و شماره‌گذاری هر خودرو از منطقه آزاد فرودگاه امام بگذرد. البته هنوز شرایط ثبت‌نام تاکسیرانان، قیمت خودرو‌ها و نحوه تامین مالی مشخص نشده است.
مسیر پلاک‌گذاری تاکسی‌های جدید تهران
ماجرای پلاک منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی از ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ وارد فاز اجرایی شد. بدین ترتیب، تفاهم‌نامه شماره‌گذاری خودرو در این منطقه به امضا رسید تا مقدمات ترخیص، شماره‌گذاری و کنترل تردد خودرو‌های وارداتی فراهم شود. رامین کاشف‌آذر، مدیرعامل شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی، آن زمان از دشواری‌های اولیه اجرای طرح گفت و تحقق آن را نتیجه همکاری دستگاه‌های مختلف دانست. چند هفته بعد، در ۲۵ خرداد، آیین آغاز شماره‌گذاری و رونمایی از پلاک اختصاصی این منطقه برگزار شد.
از آنجا که منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی در استان تهران قرار دارد، می‌تواند مسیری برای واردات خودرو‌های مورد نیاز ناوگان حمل‌ونقل عمومی باشد. هرچند واردات از این مسیر نیز تابع ضوابط مشخصی است و شرکت‌های متقاضی باید تعهداتی مثل تامین ارز با منشا خارجی، ارائه خدمات پس از فروش و اسقاط خودرو‌های فرسوده را رعایت کنند.
اسقاط خودرو در ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو هم پیش‌بینی شده ولی تا امروز جزئیات اجرای این الزام در طرح جدید نوسازی تاکسی‌ها اعلام نشده است. به بیان دیگر، صرف اشاره به اسقاط خودرو به این معنا نیست که مالکان تاکسی‌های فرسوده با تحویل خودروی خود، یکی از سه مدل معرفی‌شده را دریافت کنند و همچنان باید منتظر اعلام رسمی درباره شرایط واگذاری و نحوه مشارکت تاکسیرانان در این طرح بمانیم.
مهدی ذوقی، مدیرکل منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی نیز ۲۶ خرداد از سفارش‌گذاری برای ورود ۱۰ هزار دستگاه خودروی حمل‌ونقل عمومی خبر داد که البته سایر وسایل نقلیه عمومی و خدماتی را هم شامل می‌شد.
نکته قابل تامل دیگر، درباره محدوده مجاز تردد تاکسی‌ها با پلاک منطقه آزاد است. در خبر‌های مربوط به خرداد و تیر امسال، تردد تاکسی‌ها، ون‌ها و مینی‌بوس‌های دارای پلاک منطقه آزاد در محدوده استان تهران مجاز بود و اتوبوس‌ها امکان تردد خارج از استان را هم داشتند؛ حالا در خبر‌های مربوط به طرح جدید جایگزینی تاکسی‌های فرسوده، از امکان تردد سراسری خودرو‌ها در قالب فعالیت تاکسیرانی صحبت شده است.
اگر واقعا امکان تردد سراسری تاکسی‌ها فراهم شود، تفاوت مهمی با ضوابط پیشین خواهد داشت ولی برای مشخص شدن شرایط دقیق باید منتظر بخشنامه یا اعلام رسمی جزئیات اجرایی ماند.
سه خودروی پیشنهادی به‌عنوان تاکسی جدید تهرانی‌ها
یک شرکت واردکننده برای تامین خودرو‌های این طرح، سه مدل را برای ورود به ناوگان تاکسیرانی معرفی کرد که یکی از برند بی‌وای‌دی و دو مدل دیگر تویوتا هستند. ارزش فعلی هر خودرو در بازار می‌تواند تصویری اولیه ارائه دهد، اما از آنجا که جزئیات طرح جایگزینی خودرو‌های فرسوده مشخص نشده، نمی‌توان گفت قیمت واگذاری به تاکسیرانان چقدر خواهد بود و چه تسهیلات یا شرایط پرداخت ویژه‌ای برایشان در نظر گرفته می‌شود.
بی‌وای‌دی چین پلاس DM-i یک سدان پلاگین هیبرید، یکی از این خودروهاست که در کنار موتور بنزینی از سامانه برقی استفاده می‌کند و امکان شارژ باتری از منبع برق خارجی را دارد. قیمت بازار این خودرو در نسخه تیپ ۱۲۸ حدود ۷ میلیارد تومان و در نسخه تیپ ۵۵ تقریبا ۶.۱ میلیارد تومان است.
تویوتا کرولا هیبرید ۱.۸ لیتری، دیگر خودروی معرفی شده است کخه از ترکیب موتور بنزینی و موتور برقی استفاده می‌کند و برای شارژ باتری در شرایط معمول نیازی به اتصال به شارژر خارجی ندارد. قیمت بازار نسخه الیت این خودرو حدود ۷.۸ میلیارد تومان است.
تویوتا bZ۳X، خودروی تمام‌برقی این مجموعه است که برای حرکت به موتور بنزینی متکی نیست. قیمت بازار نسخه ۵۲۰ پرو آن حدود ۹.۴ میلیارد تومان است. استفاده از این خودرو در ناوگان تاکسیرانی، علاوه بر قیمت خرید، به دسترسی به ایستگاه‌های شارژ و تناسب زمان شارژ با برنامه کاری رانندگان نیز بستگی دارد.
به هر صورت، این ارقام مربوط به قیمت بازار سه خودرو است و هنوز درباره قیمت واگذاری، میزان پیش‌پرداخت، تسهیلات احتمالی، تعداد هر مدل و زمان تحویل اطلاعات رسمی منتشر نشده. پس تا زمان اعلام شرایط فروش، نمی‌توان هزینه نهایی خرید را برای تاکسیرانان برآورد کرد.
نوسازی تاکسی‌های تهران با خودرو‌های برقی از سال گذشته شروع شد. سازمان تاکسیرانی در سال ۱۴۰۴ برای جایگزینی بخشی از تاکسی‌های فرسوده با تاکسی‌های برقی فراخوان منتشر کرد و شرایطی مانند پروانه معتبر تاکسیرانی و فعالیت در خطوط تعیین‌شده را در نظر گرفت.