به گزارش سایت طلا، قیمت نفت در پایان معاملات روز جمعه تحت تأثیر افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی و نگرانی از محدود شدن عرضه جهانی افزایش یافت. در شرایطی که حملات حوثی‌های یمن به عربستان سعودی بر نگرانی‌ها درباره امنیت زیرساخت‌های انرژی افزوده، اختلال در تولید نفت لیبی نیز به یکی دیگر از عوامل مؤثر بر رشد قیمت‌ها تبدیل شده است.
بر اساس داده‌های معاملاتی، نفت خام برنت با افزایش ۳.۱۴ درصدی به ۱۱۶ دلار و ۷۲ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با رشد ۳.۸۲ درصدی، معاملات را در سطح ۱۰۳ دلار و ۲۷ سنت به پایان رساند. به این ترتیب، قیمت هر دو شاخص اصلی نفت به بالاترین سطح خود در حدود پنج ماه گذشته رسید.
افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه نفت از خاورمیانه
تشدید حملات حوثی‌های یمن به عربستان سعودی، نگرانی‌ها درباره امنیت زیرساخت‌های انرژی و استمرار صادرات نفت از منطقه خلیج فارس را افزایش داده است. عربستان سعودی به‌عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت خام جهان، نقشی کلیدی در تأمین نیاز بازارهای بین‌المللی دارد و هرگونه تهدید علیه تأسیسات یا مسیرهای صادراتی این کشور می‌تواند بر انتظارات معامله‌گران اثر بگذارد.
در همین راستا، شرکت نفتی آرامکو روز پنجشنبه دستور تخلیه دفتر مرکزی خود در ظهران را صادر کرد؛ شهری که در نزدیکی خلیج فارس و بحرین قرار دارد. این اقدام هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها میان عربستان و حوثی‌های مستقر در یمن صورت گرفت.
درگیری‌ها پس از پیشروی نیروهای حوثی به سمت تنگه باب‌المندب شدت گرفته است. این گذرگاه دریایی در ورودی جنوبی دریای سرخ قرار دارد و یکی از مسیرهای مهم کشتیرانی بین‌المللی برای انتقال کالا و انرژی محسوب می‌شود.
افزایش نااطمینانی درباره امنیت این مسیرها می‌تواند هزینه بیمه کشتی‌ها را بالا ببرد، زمان حمل محموله‌ها را طولانی‌تر کند و صادرکنندگان و خریداران نفت را به بازنگری در برنامه‌های حمل‌ونقل خود وادار سازد. همین عوامل، حتی پیش از وقوع اختلال گسترده در عرضه، می‌توانند به افزایش قیمت‌های جهانی منجر شوند.
اختلال در خط لوله لیبی و کاهش عرضه نفت
در کنار تنش‌های خاورمیانه، مشکلات زیرساختی در لیبی نیز بر نگرانی‌های عرضه افزوده است. رئیس شرکت ملی نفت لیبی روز پنجشنبه اعلام کرد شیر اصلی خط لوله انتقال نفت از میدان‌های حماده و طاهره به بندر زاویه بسته شده و این اتفاق به کاهش تولید در هر دو میدان انجامیده است.
توقف انتقال نفت از میدان‌های تولیدی به پایانه‌های صادراتی می‌تواند حجم نفت قابل عرضه به بازار را کاهش دهد؛ حتی اگر همه ظرفیت تولیدی یک کشور به‌طور کامل از مدار خارج نشده باشد.
در شرایطی که بازار نفت هم‌زمان با ریسک‌های ژئوپلیتیکی و احتمال اختلال در مسیرهای صادراتی روبه‌رو است، کاهش تولید در کشورهای صادرکننده می‌تواند حساسیت قیمت‌ها به اخبار عرضه را افزایش دهد.
با این حال، میزان اثرگذاری اختلال لیبی بر بازار جهانی به مدت‌زمان توقف خط لوله، حجم تولید ازدست‌رفته و سرعت بازگشت عملیات به شرایط عادی بستگی دارد.
مذاکرات روسیه و اوکراین؛ متغیری دیگر برای بازار انرژی
در جبهه‌ای دیگر، تحولات دیپلماتیک میان روسیه و اوکراین نیز می‌تواند بر چشم‌انداز بازار نفت تأثیر بگذارد. روسیه روز چهارشنبه از آمادگی خود برای ازسرگیری مذاکرات با اوکراین با میانجی‌گری آمریکا در ماه آینده خبر داد. این اعلام پس از دیدار ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، با استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، در سن‌پترزبورگ مطرح شد.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، نیز ابراز امیدواری کرده است که مذاکرات در اوایل نوامبر برگزار شود. در صورت برگزاری، این گفت‌وگوها نخستین دور مذاکرات از ماه فوریه خواهد بود.
روسیه در سال ۲۰۲۵ سومین تولیدکننده بزرگ نفت خام جهان پس از آمریکا و عربستان سعودی بود. تحریم‌های اعمال‌شده علیه بخش انرژی روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲، بر جریان تجارت نفت و ارزیابی بازار از میزان عرضه جهانی تأثیر گذاشته‌اند.
ازسرگیری مذاکرات می‌تواند انتظارات درباره تحولات آتی روابط روسیه و غرب و وضعیت صادرات نفت این کشور را تغییر دهد؛ با این حال، هرگونه اثر پایدار بر بازار به نتایج مذاکرات و تغییرات احتمالی در محدودیت‌های تجاری و تحریمی وابسته خواهد بود.
بازار نفت در برابر شوک‌های عرضه آسیب‌پذیرتر شد
رشد قیمت نفت در پایان هفته نشان می‌دهد معامله‌گران بیش از گذشته تحولات ژئوپلیتیکی و خطر اختلال در زنجیره تأمین انرژی را در محاسبات خود لحاظ می‌کنند. در چنین فضایی، حتی اخبار مربوط به احتمال اختلال در تولید یا حمل‌ونقل نفت نیز می‌تواند موجب افزایش تقاضای احتیاطی و رشد قیمت‌ها شود.
از یک سو، تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و کاهش تولید لیبی فشار صعودی بر بازار وارد می‌کنند. از سوی دیگر، تحولات مذاکرات روسیه و اوکراین و هرگونه تغییر در وضعیت صادرات نفت روسیه می‌توانند مسیر انتظارات بازار را تغییر دهند.
در مجموع، روند آتی قیمت نفت به میزان تحقق ریسک‌های عرضه، مدت‌زمان اختلال در زیرساخت‌ها و وضعیت جریان صادرات از مناطق اصلی تولید وابسته خواهد بود. در شرایط کنونی، امنیت مسیرهای کشتیرانی و پایداری تولید کشورهای صادرکننده، به دو عامل تعیین‌کننده در جهت حرکت بازار جهانی انرژی تبدیل شده‌اند.