این طرح هم زمان با جهش ۱۴ درصدی مصرف سی ان جی پس از اصلاح نرخ سوم بنزین اجرایی شده است که به معنای عدم مصرف روزانه ۲ میلیون لیتر بنزین در چرخه سوخت رسانی کشور است.
به نقل از تین نیوز، هدایت بخشی تقاضای مصرف به سمت سوخت پاک سی ان جی در پی اصلاح نرخ سوم بنزین، سبب احیای سهم این سوخت در چرخه سوخت رسانی کشور شد و مصرف روزانه آن را ۲ میلیون مترمکعب افزایش داد. بر اساس آمارهای شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران، مصرف روزانه سی ان جی با رشد حدود ۱۴ درصدی، از ۱۴ میلیون و ۷۰۰ هزار مترمکعب در مرداد به ۱۶ میلیون و ۷۰۰ هزار مترمکعب در مهر رسید.
با توجه به معادل بودن مصرف سی ان جی و بنزین، این افزایش ۲ میلیون مترمکعبی به معنای عدم مصرف روزانه ۲ میلیون لیتر بنزین است؛ در شرایطی که پالایشگاه های کشور برای پاسخ گویی به تقاضای فزاینده با تمام توان در چرخه بهره برداری قرار دارند، جایگزینی سوخت پاک نه تنها فشار عملیاتی بر واحدهای پالایشی را کاهش می دهد، بلکه نقشی مؤثر در مدیریت ذخایر راهبردی فرآورده های نفتی ایفا می کند.
شرایط ثبت نام و معیار انتخاب خودروهای مشمول
بر اساس اطلاعیه وزارت نفت، مالکان خودروهای پرپیمایش فعال در سکوهای حمل ونقل اینترنتی پس از دریافت پیامک، می توانند با مراجعه به سامانه gcr.niopdc.ir فرآیند ثبت نام را تکمیل و کارگاه مجاز خود را انتخاب کنند. معیار انتخاب خودروها در هر شهر متفاوت است و بر اساس وسعت جغرافیایی و میزان پیمایش تعیین می شود؛ به گونه ای که در برخی موارد پیمایش روزانه بالای ۱۰۰ کیلومتر و در برخی موارد ۴۸ سفر در هفته ملاک قرار گرفته است.
این طرح با هدف مهار ناترازی بنزین و بهره گیری از ظرفیت مغفول سی ان جی و با همکاری وزارت کشور و سکوهای حمل ونقل اینترنتی در سراسر کشور اجرا می شود.
صرفه جویی ۴۸ میلیون لیتری بنزین در کرمان
تحلیل داده های مصرف نشان می دهد افزایش اخیر مصرف سی ان جی تنها حاصل تعیین نرخ سوم بنزین به قیمت ۱۰ هزار تومان نبوده، بلکه سامان دهی شیوه های توزیع سوخت و کارت های اضطرار جایگاه ها نیز نقش قابل توجهی داشته است. حذف کارت اضطرار جایگاه در استان کرمان و انتقال مستقیم سهمیه به کارت های شخصی شهروندان، افزون بر کاهش صفوف و افزایش رضایتمندی، موجب شد مصرف غیربهینه بنزین از ابتدای مرداد تا پایان شهریور ۱۲ درصد کاهش یابد؛ رقمی معادل صرفه جویی ۴۸ میلیون لیتر بنزین در این بازه زمانی که به دنبال آن مصرف سی ان جی افزایش یافت.
ظرفیت ۳۵ میلیون مترمکعبی مغفول و بازگشت به سطوح سال های گذشته
این رشد ۱۴ درصدی، آمار امیدوارکننده ای برای بازگشت تدریجی سهم سی ان جی به سبد سوخت خودروهاست؛ به ویژه آنکه مصرف این سوخت در سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ به مرز ۲۴ میلیون مترمکعب در روز رسیده بود، اما تثبیت نرخ بنزین و کاهش توجیه اقتصادی استفاده از سی ان جی، مصرف روزانه آن را به حدود ۱۵ میلیون مترمکعب کاهش داد؛ این در حالی است که ظرفیت مغفول سی ان جی کشور ۳۵ میلیون مترمکعب در روز است.
در بخش زیرساخت نیز هم اکنون حدود ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار خودرو به صورت کارخانه ای یا کارگاهی دوگانه سوز شده اند و به ازای هر یک هزار و ۶۰۰ خودرو در کشور، یک جایگاه سی ان جی وجود دارد؛ نرخ دسترسی ای که ظرفیت قابل توجه مصرف این سوخت را نشان می دهد. با این حال، توسعه جایگاه ها در مناطق کمتر برخوردار همچنان در دستور کار است و مناطقی مانند جنوب کرمان و استان سیستان و بلوچستان به تازگی به این زیرساخت متصل شده اند.
تسویه مطالبات و جهش ۲۱۰ درصدی در تولید خودروهای دوگانه سوز
پایداری مصرف نیازمند هماهنگی کامل سمت عرضه و تولید بود. در دولت چهاردهم، موانع مالی صنعت سی ان جی با پرداخت بیش از ۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان از مطالبات انباشته این بخش برطرف شد. نتیجه مستقیم این حمایت مالی، جهش ۲۱۰ درصدی تولید خودروهای دوگانه سوز کارخانه ای نسبت به سال ۱۴۰۳ و تبدیل حدود ۹۰ هزار دستگاه خودرو طی دو سال اخیر بوده است؛ اقدامی که توازن بین ظرفیت جایگاهی و ناوگان فعال را برقرار ساخت.
رشد روزانه ۲ میلیون مترمکعبی مصرف سی ان جی نشان داد این سوخت در صورت تنظیم درست سازوکارهای اقتصادی و توسعه زیرساخت ها، می تواند فوری ترین و مؤثرترین ابزار مهار ناترازی سوخت باشد؛ اما تثبیت و ارتقای آن مستلزم پشتیبانی مستمر از زنجیره تأمین، شتاب بخشی به تبدیل خودروهای عمومی و اجرای به موقع تعهدات توسعه جایگاه هاست؛ مسیری که سرانجام آن، افزون بر سبک کردن بار مصرف بنزین، پایدارترین گزینه برای ارتقای امنیت انرژی کشور است.