این تندیس که حدود ۴۰ سانتی‌متر ارتفاع دارد، از نوع هانیوا است؛ پیکره‌های سفالی‌ای که در دوره کوفون ژاپن، از حدود قرن سوم تا هفتم میلادی، روی تپه‌های تدفینی یا پیرامون آن‌ها قرار می‌گرفتند.
به گزارش خبرکده به نقل از فرادید؛؛ این اثر در خندقی پیرامون گور شماره یک در محوطه باستان‌شناسی نیشیکامینومیا، در شهر ایساکی از استان گونما کشف شد. قدمت آن به نیمه دوم قرن پنجم میلادی بازمی‌گردد و از نمونه‌های نسبتاً اولیه هانیواهای انسان‌نما در این منطقه به شمار می‌رود.
زنی با شیئی اسرارآمیز در دست
سر و بخش بالایی بدن تندیس باقی مانده و امکان بررسی جزئیاتی مانند آرایش مو، انگشتان، دستبندها و پوشاک آن را فراهم کرده است. نواری از شانه راست زن از روی سینه‌اش عبور می‌کند و بقایای رنگدانه قرمز همچنان روی صورت و این نوار دیده می‌شود.
هر دو بازوی پیکره به سمت پایین امتداد یافته‌اند و دست چپ آن شیئی میله‌مانند را نگه داشته است. پژوهشگران این شیء را ابزاری با کاربرد آیینی می‌دانند.
مرکز پژوهش‌های باستان‌شناسی استان گونما، با توجه به این ویژگی‌ها، پیکره را نمایانگر یک «میکو» می‌داند؛ اصطلاحی ژاپنی برای زنانی که در فعالیت‌های مذهبی و آیینی مشارکت داشتند و گاهی نقش‌هایی مشابه شَمَن‌ها ایفا می‌کردند.
بااین‌حال، شناسایی این پیکره به‌عنوان شمن زن قطعی نیست و در حد یک تفسیر باستان‌شناختی باقی می‌ماند. هنوز مشخص نشده است که شیء در دست او دقیقاً چه بوده یا این پیکره فردی واقعی را بازنمایی می‌کرده است یا شخصیتی نمادین را. همچنین، نقش دقیق آن در مراسم تدفین همچنان نامعلوم است.
این کشف در جریان کاوش‌هایی انجام شد که با طرح‌های بهسازی مسیر رودخانه تونه ارتباط داشت. بررسی‌های باستان‌شناختی محوطه نیشیکامینومیا از سال ۲۰۲۰ آغاز شده و تاکنون ۱۱ تپه تدفینی متعلق به دوره کوفون در آن شناسایی شده است.
پیکره زن در اوت ۲۰۲۶، در خندق پیرامون گور شماره یک پیدا شد. براساس گزارش رسمی کاوش، تندیس از بخش پیش‌آمده تپه تدفینی به داخل خندق سقوط کرده بود. این یافته سرنخی مهم درباره محل قرارگیری اولیه آن به دست می‌دهد.
طول گور شماره یک که قدمت آن نیز به نیمه دوم قرن پنجم میلادی می‌رسد، حدود ۴۵ تا ۵۰ متر است و بزرگ‌ترین تپه تدفینی شناسایی‌شده در این محوطه محسوب می‌شود. باستان‌شناسان در ابتدا تصور می‌کردند این تپه شکلی دایره‌ای دارد، اما کاوش‌های سال ۲۰۲۶ وجود بخشی پیش‌آمده را آشکار کرد و در نتیجه، برداشت پیشین از شکل اصلی سازه تغییر یافت. در بررسی‌های قبلی، بخشی از یک تابوت سنگی قایق‌شکل نیز در این گور کشف شده بود.
کاوش‌ها همچنین هانیواهای استوانه‌ای و نمونه‌هایی با شکل شبیه گل نیلوفر شیپوری را آشکار کردند که زمانی پیرامون تپه تدفینی قرار داشتند. چهار نمونه از این پیکره‌ها در امتداد ضلع غربی خندق افتاده بودند و فاصله میان آن‌ها حدود ۱.۳ متر بود. این شواهد به پژوهشگران کمک می‌کند آرایش اولیه عناصر سفالی پیرامون آرامگاه را بازسازی کنند.