پرهام طالبیان، فلوشیپ جراحی ستون فقرات و رئیس بیمارستان سینا، در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه جامعه آنا با اشاره به ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین در مدیریت مراکز درمانی اظهار کرد: با افزایش ظرفیت بیمارستان‌ها و توسعه خدمات، نیاز به نرم‌افزار‌ها و ابزار‌های هوش مصنوعی بیشتر می‌شود تا بتوان از این فناوری‌ها برای حل مشکلات پزشکان، رفع مسائل مدیریتی و در نهایت بهبود خدمات‌رسانی به بیماران استفاده کرد.
وی درباره وضعیت استفاده از هوش مصنوعی در بیمارستان‌ها افزود: در حال حاضر مراکز پژوهشی مختلف، هرکدام به‌صورت جداگانه فعالیت‌هایی در این زمینه انجام می‌دهند، اما این اقدامات عمدتاً پراکنده و محدود است. هدف ما این است که فعالیت‌ها را نظام‌مند و یکپارچه کنیم تا بتوان از ظرفیت‌های موجود به شکل مؤثرتری بهره برد.
برنامه‌ریزی برای نظام‌مند کردن فعالیت‌های هوش مصنوعی
رئیس بیمارستان سینا با اشاره به برنامه پیشنهادی برای سامان‌دهی این فعالیت‌ها گفت: در نظر داریم این موضوع را در قالب یک جشنواره یا برنامه ملی دنبال کنیم تا پزشکان بیمارستان‌ها و دانشگاه‌ها بتوانند مشکلات و نیاز‌های خود را مطرح کنند.
طالبیان ادامه داد: قرار است مسائل مطرح‌شده در دبیرخانه جمع‌آوری و اولویت‌بندی شوند و سپس با کمک پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، برای آنها راهکار ارائه شود. این پژوهشگاه می‌تواند به سازمان‌ها در شناسایی مسائل و یافتن راه‌حل‌های فناورانه کمک کند تا دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها و مدیران بتوانند بر اساس این راهکارها، اقدامات لازم را پیش ببرند.
کاربرد هوش مصنوعی در پژوهش‌های پزشکی
وی با اشاره به فعالیت مراکز پژوهشی بیمارستان سینا اظهار کرد: این بیمارستان شش مرکز پژوهشی دارد که هرکدام در حوزه‌هایی وارد فعالیت شده‌اند و از ظرفیت هوش مصنوعی برای پیشبرد پژوهش‌های تخصصی استفاده می‌کنند.
طالبیان با اشاره به یکی از نمونه‌های این فعالیت‌ها گفت: در یکی از حوزه‌های پژوهشی، از فناوری‌های مرتبط با چهره‌نگاری برای ارزیابی خطر ابتلا به سرطان، به‌ویژه سرطان پروستات در مردان، استفاده می‌شود و به نتایج امیدوارکننده‌ای نیز رسیده‌اند.
وی افزود: نمونه‌های مشابهی در حوزه‌های تخصصی دیگر نیز وجود دارد که متناسب با نیاز‌های هر رشته، در واحد‌های پژوهشی بیمارستان دنبال می‌شوند.
نقش هوش مصنوعی در آموزش پزشکی
رئیس بیمارستان سینا با اشاره به کاربرد هوش مصنوعی در آموزش پزشکی گفت: این فناوری می‌تواند به بهبود برنامه‌ریزی، افزایش سرعت و ارتقای کیفیت آموزش کمک کند. استفاده از ابزار‌های هوش مصنوعی در فرایند‌های آموزشی، از آموزش دستیاران و اینترن‌ها تا ارتقای سطح علمی پزشکان، ظرفیت قابل‌توجهی دارد.
طالبیان افزود: خود من نیز زمانی که برای یک بیمار، کلاس آموزشی یا برنامه علمی نیاز به آماده‌سازی داشته باشم، تلاش می‌کنم از نرم‌افزار‌ها و ابزار‌های هوش مصنوعی موجود کمک بگیرم. این ابزار‌ها در افزایش سرعت کار و ارتقای سطح علمی می‌توانند بسیار مؤثر باشند.
ضرورت نظارت بر استفاده از هوش مصنوعی
وی در عین حال با اشاره به مخاطرات استفاده از فناوری‌های دیجیتال اظهار کرد: ورود به فضای مجازی و استفاده از ابزار‌های هوش مصنوعی می‌تواند خطراتی به همراه داشته باشد. اگر استفاده از این فناوری‌ها بدون برنامه‌ریزی، مدیریت و نظارت انجام شود، احتمال بروز مشکلات و حرکت در مسیر‌های نادرست افزایش پیدا می‌کند.
رئیس بیمارستان سینا با تأکید بر اهمیت حفاظت از اطلاعات بیماران گفت: داده‌های بیمارستانی باید با رعایت اصول محرمانگی و امنیت اطلاعات مورد استفاده قرار گیرند. در فرایند همکاری پژوهشی نیز اطلاعات به‌صورت رمزگذاری‌شده و بدون درج نام بیماران در اختیار همکاران پژوهشگاه قرار می‌گیرد تا بررسی و تحلیل شود و نتایج آن در اختیار مجموعه درمانی قرار گیرد.
طالبیان در پاسخ به پرسشی درباره جزئیات ابزار‌های مورد استفاده در این فرایند، توضیح بیشتر را به امیر شکری، معاون پژوهشی بیمارستان سینا، ارجاع داد و از نقش او در هماهنگی این اقدامات یاد کرد.
هوش مصنوعی جایگزین پزشک نمی‌شود
وی با تأکید بر ضرورت حفظ نقش پزشک در تشخیص و درمان گفت: پزشکی بر چند رکن اساسی استوار است که شرح حال و معاینه بیمار از مهم‌ترین آنهاست؛ در کنار این دو، نتایج آزمایش‌ها و تصویربرداری‌ها نیز در فرایند تشخیص اهمیت دارند و پزشک باید همه این اطلاعات را تفسیر کند.
طالبیان افزود: ممکن است یک سیستم هوش مصنوعی با مشاهده نتیجه آزمایش، تشخیص مشخصی را مطرح کند، اما پزشک با در نظر گرفتن شرح حال، معاینه و سایر اطلاعات بالینی به تشخیص دیگری برسد. بنابراین، نمی‌توان صرفاً بر اساس خروجی یک ابزار هوش مصنوعی درباره وضعیت بیمار تصمیم‌گیری کرد.
رئیس بیمارستان سینا تصریح کرد: از نظر من، هوش مصنوعی یک بازوی کمکی برای پزشکان است تا بتوانند از آن در فرایند تشخیص و درمان بهره بگیرند؛ اما حرف آخر را پزشک و مغز انسان می‌زند و هوش مصنوعی تحت هیچ شرایطی نمی‌تواند جایگزین پزشک شود.
وی در پایان تأکید کرد: در عین حال، پزشکانی که از ظرفیت هوش مصنوعی استفاده نکنند، ممکن است از پیشرفت‌های این حوزه عقب بمانند؛ بنابراین، باید ضمن بهره‌گیری از قابلیت‌های این فناوری، استفاده از آن با برنامه‌ریزی، نظارت و رعایت اصول محرمانگی اطلاعات همراه باشد.