به نقل از خبرگزاری تسنیم از سنندج، مدیریت منابع مالی، تعیین تکلیف مطالبات معوق فرهنگیان، ساماندهی نیروی انسانی و تأمین منابع پایدار برای ارتقای کیفیت آموزش، از محورهای نشست امروز مشترک شورای معاونان، مدیران و رؤسای آموزش‌وپرورش استان کردستان بود؛ نشستی که در آن، معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش، ضمن تشریح اقدامات انجام‌شده در حوزه مالی و اداری، بر ضرورت اصلاح فرایندها و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های موجود تأکید کرد.
علی فرهادی، معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش، در این نشست با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و محدودیت‌های مالی کشور اظهار کرد: مدیریت منابع و پرداخت به‌موقع مطالبات فرهنگیان از اولویت‌های وزارتخانه است و با وجود محدودیت‌ها، تلاش شده روند پرداخت تعهدات ادامه پیدا کند و در برخی حوزه‌ها، از جمله اضافه‌تدریس و بیمه تکمیلی، اصلاحات قابل‌توجهی انجام شود.
وی با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام ملی افزود: تجربه‌های تاریخی نشان می‌دهد قدرت ایران تنها به منابع اقتصادی و نظامی محدود نیست و تمدن، فرهنگ و پیشینه تاریخی کشور نیز از ظرفیت‌های مهم آن به شمار می‌رود. حفظ همبستگی مردم و توجه به منافع ملی در عبور از بحران‌ها اهمیت اساسی دارد.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش با اشاره به آسیب‌دیدن برخی ساختمان‌های این وزارتخانه و جابه‌جایی محل استقرار تعدادی از واحدها در شرایط جنگی گفت: با وجود این مشکلات، تلاش شد امور اجرایی و مالی متوقف نشود و پرداخت‌های مربوط به فرهنگیان با استفاده از ظرفیت‌های موجود و هماهنگی با سازمان برنامه‌وبودجه و خزانه‌داری پیگیری شود.
فرهادی با بیان اینکه محدودیت منابع، ضرورت برنامه‌ریزی و اولویت‌بندی هزینه‌ها را افزایش می‌دهد، تصریح کرد: در چنین شرایطی، همکاری میان دستگاه‌ها و مدیریت دقیق منابع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در همین چارچوب، بخشی از پرداخت‌های مناسبتی فرهنگیان نیز با وجود دشواری‌های اجرایی انجام شد.
وی با اشاره به مطالبات معوق فرهنگیان در سال‌های گذشته خاطرنشان کرد: هنگام آغاز مسئولیت در این حوزه، مجموعه‌ای از بدهی‌ها و پرداخت‌های عقب‌افتاده، از جمله مطالبات اضافه‌تدریس، پاداش پایان خدمت، برون‌سپاری هنرستان‌ها و برخی مطالبات بازنشستگان وجود داشت. بخشی از این موارد در سال‌های بعد تعیین تکلیف شده و پیگیری برای پرداخت مطالبات باقی‌مانده ادامه دارد.
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش تأکید کرد: پرداخت به‌موقع حقوق و مطالبات، وظیفه دستگاه اجرایی است و پیش از طرح درخواست‌های جدید برای بهبود معیشت معلمان، باید تعهدات موجود در موعد مقرر انجام شود. تأخیر در پرداخت‌ها نیز ضرورت اصلاح فرایندهای مالی و مدیریتی را نشان می‌دهد.
وی از بهبود روند صدور ابلاغ‌های استخدامی و ساماندهی نیروی انسانی خبر داد و گفت: امسال بخش عمده ابلاغ‌های موظف فرهنگیان تا مهرماه صادر شد؛ اقدامی که در مقایسه با سال‌های گذشته، تغییر مهمی در روند اجرایی محسوب می‌شود و به نظم‌بخشی بیشتر در مدیریت نیروی انسانی و پرداخت‌ها کمک می‌کند.
فرهادی درباره اصلاح پرداخت اضافه‌تدریس نیز اظهار کرد: در شورای حقوق و دستمزد، افزایش نرخ اضافه‌تدریس و تغییر نحوه پرداخت برخی مسئولیت‌های اجرایی مدارس، از جمله مدارس دارای شیفت دوم، پیگیری شد. همچنین تلاش شده پرداخت‌ها بر اساس شاخص‌های مشخص و فرمول‌هایی انجام شود که متناسب با تغییر حداقل حقوق قابل تعدیل باشند.
وی با اشاره به ضرورت ارتباط میان پرداخت‌ها و مسئولیت کارکنان افزود: برای نخستین‌بار موضوع پرداخت مبتنی بر عملکرد در قالب کارانه در آموزش‌وپرورش مطرح شده است. این اقدام آغاز مسیری است که باید تکمیل شود تا ارتباط میان میزان پرداخت، مسئولیت و عملکرد کارکنان شفاف‌تر باشد.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش در ادامه به اصلاح قرارداد بیمه تکمیلی فرهنگیان اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۳، پس از بررسی اطلاعات و نرخ‌های اعلام‌شده و برگزاری جلسات متعدد با بیمه مرکزی، نرخ پیشنهادی بیمه از حدود ۶۸۰ هزار تومان به ۵۶۰ هزار تومان کاهش یافت که حدود ۲ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان صرفه‌جویی به همراه داشت.
وی با بیان اینکه افزایش رقابت میان شرکت‌های بیمه‌گر از اهداف وزارتخانه بوده است، افزود: در گذشته محدود بودن گزینه‌های بیمه‌ای، قدرت انتخاب وزارتخانه و استان‌ها را کاهش می‌داد؛ اما با فراهم‌شدن امکان حضور شرکت‌های بیشتر، استان‌ها می‌توانند عملکرد بیمه‌گران را مقایسه و گزینه مناسب‌تری انتخاب کنند.
فرهادی ادامه داد: هدف این است که فرهنگیان بتوانند از طریق یک سامانه، شرکت بیمه‌گر موردنظر خود را انتخاب کنند. زیرساخت‌های لازم برای اجرای این فرایند در حال آماده‌سازی است و افزایش رقابت می‌تواند به ارتقای کیفیت خدمات و پاسخ‌گویی شرکت‌های بیمه منجر شود.
وی همچنین درباره پرداخت‌های مناسبتی فرهنگیان اظهار داشت: در سال ۱۴۰۳، با وجود نبود ردیف مشخص بودجه‌ای برای برخی از این پرداخت‌ها، مبالغی در مناسبت‌های ملی و مذهبی پرداخت شد. در بودجه سال‌های بعد نیز اعتباراتی برای این منظور در نظر گرفته شد و روند پرداخت‌های مناسبتی در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ ادامه یافت.
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش درباره مطالبات مرتبط با رتبه‌بندی معلمان و بازنشستگان نیز گفت: بخش‌هایی از مطالبات سال‌های گذشته پرداخت شده و برای تعیین تکلیف موارد باقی‌مانده، منابع مالی پیش‌بینی شده است. پیگیری برای رفع مشکلات این حوزه همچنان ادامه دارد.
فرهادی با اشاره به وضعیت معیشتی کارکنان اداری آموزش‌وپرورش اظهار کرد: در کنار معلمان که مسئولیت مستقیم آموزش دانش‌آموزان را بر عهده دارند، کارکنان اداری نیز در پشتیبانی از مدارس و پیشبرد امور نقش مهمی ایفا می‌کنند. از این رو، افزایش متناسب اضافه‌کار و اصلاح برخی پرداخت‌های این گروه نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی افزود: موضوع فوق‌العاده خاص و برخی مؤلفه‌های مرتبط با معیشت کارکنان در حال بررسی و اصلاح است، اما جزئیات آن پس از نهایی‌شدن تصمیم‌ها و فراهم‌شدن شرایط اجرا اعلام خواهد شد.
معاون وزیر آموزش‌وپرورش درباره استخدام افراد دارای معلولیت نیز تصریح کرد: قانون سهمی از استخدام‌ها را به این افراد اختصاص داده است و اجرای آن باید با رعایت ضوابط قانونی صورت گیرد. در فرایند ارزیابی نیز لازم است تناسب شرایط فرد با وظایف شغل موردنظر و توانایی انجام مسئولیت‌ها به‌دقت بررسی شود.
فرهادی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت افزایش درآمدهای اختصاصی آموزش‌وپرورش تأکید کرد و گفت: این وزارتخانه باید علاوه بر انجام مأموریت تعلیم و تربیت، از دارایی‌ها و امکانات موجود برای تأمین منابع پایدار استفاده کند. بهره‌برداری مناسب از فضاهای مازاد و ظرفیت‌های اقتصادی قابل استفاده می‌تواند به توسعه مدارس، بهبود امکانات آموزشی و حمایت از دانش‌آموزان کمک کند.
وی با اشاره به تجربه برخی استان‌ها در ایجاد فضاهای تجاری افزود: مشارکت با بخش خصوصی و استفاده از الگوهایی مانند ساخت، بهره‌برداری و انتقال می‌تواند به ایجاد درآمد اختصاصی منجر شود؛ البته اجرای این طرح‌ها باید در چارچوب قوانین و با تنظیم قراردادهای دقیق انجام گیرد تا منافع آموزش‌وپرورش حفظ شود.
فرهادی با اشاره به ظرفیت‌های استان کردستان خاطرنشان کرد: مدیران استان باید فرصت‌های موجود را شناسایی و برای افزایش درآمدهای اختصاصی برنامه‌ریزی کنند. منابع حاصل از این اقدامات می‌تواند در توسعه فضاهای آموزشی، تجهیز مدارس، برگزاری اردوهای دانش‌آموزی و تقویت خدمات فرهنگی و رفاهی هزینه شود.
وی تأکید کرد: درآمدهای ایجادشده باید متناسب با نیازهای استان و در چارچوب مقررات به همان مجموعه بازگردد تا زمینه بهره‌وری بیشتر از امکانات فراهم شود. همچنین مدیران برنامه‌ریزی و پشتیبانی باید با رفع موانع اداری، از مدیران آموزشی و پرورشی حمایت کنند تا فعالیت مدارس و مناطق با مشکلات کمتری پیش برود.
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش در بخش دیگری از سخنان خود، آموزش حضوری را از ارکان اصلی تعلیم و تربیت دانست و اظهار کرد: مدرسه تنها محل انتقال دانش نیست، بلکه محیط اصلی تربیت اجتماعی و پرورشی دانش‌آموزان است؛ بنابراین، تصمیم‌گیری درباره تعطیلی مدارس باید با بررسی دقیق شرایط و پیامدهای آن انجام شود.
وی بیات کرد: در تصمیم‌گیری درباره تعطیلی مدارس به دلیل سرما، کمبود انرژی یا آلودگی هوا، باید منشأ مشکلات و همه ابعاد موضوع بررسی شود. لازم است عواملی مانند مصرف بالای انرژی و علل اصلی آلودگی به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد و مدرسه نخستین گزینه برای تعطیلی نباشد.
فرهادی با اشاره به تجربه دوران کرونا اذعان داشت: تعطیلی طولانی‌مدت مدارس پیامدهای آموزشی و تربیتی قابل‌توجهی دارد که ارزیابی همه ابعاد آن آسان نیست. از این رو، تصمیم‌گیری درباره حضوری یا غیرحضوری‌شدن آموزش باید با توجه به اهمیت تربیت دانش‌آموزان و بر اساس سازوکارهای مشخص صورت گیرد.
وی همچنین صرفه‌جویی در مصرف انرژی را ضروری دانست و اظهار کرد: مدیریت مصرف باید از مدارس و ساختمان‌های اداری آغاز شود و روند کاهش مصرف در استان‌ها و مناطق به‌صورت مشخص ارزیابی شود. استفاده بهینه از انرژی، علاوه بر ضرورت اقتصادی، مسئولیتی در قبال نسل‌های آینده است.
فرهادی با تأکید بر مسئولیت مدیران در نظام تعلیم و تربیت گفت: مدیران باید بخشی از زمان خود را به تفکر، برنامه‌ریزی و یافتن راهکارهای تازه برای حل مسائل اختصاص دهند و با استفاده از ظرفیت‌های قانونی و اقتصادی، زمینه ارتقای کیفیت آموزش‌وپرورش را فراهم کنند.
حسینی: بازماندن حتی یک دانش‌آموز از تحصیل قابل‌قبول نیست
سید فؤاد حسینی، مدیرکل آموزش‌وپرورش استان کردستان، نیز در این نشست برگزار شد، با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت‌های اقتصادی این مجموعه اظهار کرد: بهره‌گیری از زمین‌ها و فضاهای بلااستفاده آموزش‌وپرورش می‌تواند منابع جدیدی برای تأمین بخشی از نیازهای این مجموعه ایجاد کند و باید به‌عنوان یکی از شاخص‌های ارزیابی عملکرد مدیران شهرستان‌ها مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در برخی شهرستان‌های استان برای فعال‌سازی این ظرفیت‌ها افزود: مدیران باید با استفاده از ظرفیت فرمانداری‌ها، شهرداری‌ها، نمایندگان مجلس، شوراها و دیگر نهادهای محلی، موانع اجرایی طرح‌ها را برطرف کنند و برای به نتیجه رساندن آن‌ها پیگیری مستمر داشته باشند.
مدیرکل آموزش‌وپرورش کردستان در ادامه، بازماندن حتی یک دانش‌آموز از تحصیل را غیرقابل‌قبول دانست و گفت: اطلاعات ثبت‌نام دانش‌آموزان باید به‌دقت بررسی شود تا مشخص شود دانش‌آموزانی که سال گذشته در یک پایه تحصیل می‌کردند، چرا در سال جاری در پایه بالاتر ثبت‌نام نکرده‌اند.
وی تصریح کرد: مدیران باید با همکاری بخشداران، فرمانداران، سازمان‌های مردم‌نهاد و سایر ظرفیت‌های اجتماعی، وضعیت این دانش‌آموزان را مشخص و برای بازگرداندن آنان به چرخه آموزش اقدام کنند؛ چراکه در این زمینه، حتی یک نفر نیز اهمیت دارد.
حسینی با تأکید بر اینکه مأموریت اصلی آموزش‌وپرورش تعلیم و تربیت است، خواستار تقویت نظارت آموزشی در مدارس شد و اظهار داشت: نتایج آزمون‌های آغازین، کارنامه‌های تحلیلی و عملکرد دانش‌آموزان در امتحانات نهایی باید به‌صورت مستمر بررسی شود تا نقاط ضعف آموزشی هر مدرسه و هر درس شناسایی و برای رفع آن‌ها برنامه‌ریزی شود.
وی بیان کرد: بررسی وضعیت یادگیری باید از پایه‌های ابتدایی آغاز شود و مدیران با بازدیدهای میدانی، استفاده از ظرفیت گروه‌های آموزشی و برگزاری نشست‌های تخصصی، از یادگیری صحیح مفاهیم و مهارت‌های پایه اطمینان حاصل کنند.
مدیرکل آموزش‌وپرورش کردستان همچنین بر ضرورت توانمندسازی معلمان، به‌ویژه نیروهای تازه‌وارد، تأکید کرد و بیان داشت: برگزاری کارگاه‌های آموزشی در روزهای پنجشنبه و جمعه و استفاده هدفمند از ظرفیت گروه‌های آموزشی می‌تواند به ارتقای کیفیت تدریس کمک کند.
وی با اشاره به اهمیت پایه دوازدهم و تأثیر آن بر آینده تحصیلی دانش‌آموزان، خواستار توجه ویژه مدیران شهرستان‌ها به نیازهای این گروه شد و تأکید کرد: مدیران باید با حضور در مدارس، مسائل دانش‌آموزان را شناسایی کنند و برای برگزاری کلاس‌های فوق‌برنامه، تأمین منابع کمک‌آموزشی و فراهم‌کردن فرصت‌های برابر برای دانش‌آموزان کم‌برخوردار اقدام کنند.
حسینی خاطرنشان کرد: دسترسی به کتاب‌های کمک‌آموزشی و آشنایی با روش‌های تست‌زنی و مدیریت زمان نباید صرفاً به توان مالی خانواده‌ها وابسته باشد. با تهیه منابع مشترک و استفاده از ظرفیت دبیران می‌توان زمینه بهره‌مندی دانش‌آموزان نیازمند را فراهم کرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود بر پیگیری مستمر برنامه‌های مرتبط با زیست عفیفانه تأکید کرد و گفت: کارگروه‌های مربوطه در شهرستان‌ها باید به‌طور منظم تشکیل جلسه دهند و اقدامات لازم را به‌موقع پیگیری کنند.
مدیرکل آموزش‌وپرورش کردستان همچنین با اشاره به دستورالعمل تداوم آموزش در شرایط جنگی و تهدیدهای امنیتی، بر ضرورت اطلاع‌رسانی دقیق به خانواده‌ها و دانش‌آموزان درباره سیاست‌های رسمی وزارت آموزش‌وپرورش تأکید کرد.
وی با بیان اینکه تصمیم‌گیری درباره تعطیلی مدارس باید در چارچوب ضوابط و از سوی مراجع دارای اختیار انجام شود، خواستار جلوگیری از انتشار شایعات درباره تعطیلی مدارس شد و افزود: مدیران باید دستورالعمل‌های ابلاغی را به‌درستی تبیین کنند و از ایجاد نگرانی غیرضروری در میان خانواده‌ها بپرهیزند.
حسینی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی را از ضرورت‌های مدیریت مدارس و ادارات دانست و یادآور شد: تنظیم مناسب سامانه‌های گرمایشی، جلوگیری از اتلاف انرژی و رعایت اصول مصرف بهینه باید در دستور کار همه واحدهای آموزشی و اداری قرار گیرد.