افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ الکترونیکی برای میلیونها خانوار، با هدف تقویت قدرت خرید و جبران بخشی از هزینههای معیشتی اجرا شد؛ اما گزارشهای مردمی از بروز اختلال در استفاده از این اعتبار حکایت دارد. برخی مشمولان میگویند با وجود مشاهده موجودی جدید در سامانه استعلام کالابرگ، هنگام مراجعه حضوری به فروشگاههای طرف قرارداد نمیتوانند خرید خود را با اعتبار تخصیصیافته انجام دهند.
طرح کالابرگ الکترونیکی از دیماه ۱۴۰۴ وارد مرحله تازهای شد و اعتبار ماهانه آن به یک میلیون تومان به ازای هر نفر افزایش یافت. با ادامه فشارهای اقتصادی و رشد هزینههای زندگی، دولت بار دیگر افزایش این حمایت معیشتی را در دستور کار قرار داد. در همین راستا، جلسه ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۵ ستاد هماهنگی اقتصادی دولت به بررسی راهکارهای افزایش اعتبار کالابرگ اختصاص یافت و کارگروهی برای تدوین سازوکار اجرایی آن تشکیل شد.
پس از این تصمیم، افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار برای گروههای مختلف مشمول در دستور کار قرار گرفت. در نخستین مرحله، اعتبار افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی که در ۱۵ مهرماه یک میلیون تومان شارژ شده بود، از ۱۸ مهرماه به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برای هر نفر رسید. در ادامه نیز شناسایی سایر خانوارهای مشمول از طریق سامانه «دولت من» و ثبت اطلاعات اقتصادی آنها آغاز شد.
بر اساس اعلام حسن نوروزی، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانهها، منابع مالی لازم برای اجرای مرحله جدید افزایش اعتبار تامین شده است. به گفته وی، مبلغ ۱۲ هزار و ۲۵۰ میلیارد تومان برای افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار ۹ میلیون و ۴۹۷ هزار و ۲۴۸ خانوار، شامل بیش از ۲۴ میلیون و ۴۶۹ هزار نفر، به حساب مجری طرح واریز شده است. با احتساب حدود ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از مددجویان نهادهای حمایتی، شمار افرادی که افزایش اعتبار کالابرگ برای آنها در نظر گرفته شده، به حدود ۳۵ میلیون و ۱۲۰ هزار نفر میرسد.
چرا با وجود موجودی امکان خرید وجود ندارد؟
با وجود اعلام شارژ اعتبار جدید، برخی خانوارها از ناهماهنگی میان موجودی نمایشدادهشده در سامانه و امکان استفاده از آن در فروشگاهها خبر میدهند. این افراد میگویند هنگام استعلام کالابرگ، اعتبار تخصیصیافته را مشاهده میکنند، اما در زمان خرید کالاهای اساسی با کارت یا اعتبار کالابرگ، تراکنش آنها انجام نمیشود.
گزارشهای دریافتی نشان میدهد این مشکل تنها به تجربه شخصی برخی مشمولان محدود نمانده و در تعدادی از فروشگاههای طرف قرارداد نیز مشاهده شده است. بررسی میدانی این خبرگزاری در مناطق مرکزی و غرب تهران طی چند روز متوالی حاکی از آن است که برخی فروشگاهها با وجود نمایش موجودی برای مشتریان، امکان ثبت و نهاییکردن خرید از محل اعتبار کالابرگ را ندارند.
نکته قابل توجه اینکه بر اساس اظهارات برخی فروشندگان، محدودیت استفاده از اعتبار در خرید حضوری وجود دارد، در حالی که مشتریان میتوانند در خریدهای اینترنتی از موجودی کالابرگ خود استفاده کنند. این وضعیت باعث سردرگمی مشمولانی شده است که با مشاهده افزایش اعتبار حساب خود، برای تامین کالاهای ضروری به فروشگاهها مراجعه میکنند، اما در نهایت امکان پرداخت از محل کالابرگ را ندارند.
پاسخ مسئولان درباره اختلال در استفاده از اعتبار کالابرگ
در پی انتشار گزارشهای مربوط به اختلال در خرید با کالابرگ، موضوع از مسئولان مربوطه نیز پیگیری شده است. با این حال، پاسخ ارائهشده با روایت برخی شهروندان و فروشگاههای مورد بررسی تفاوت دارد. بر اساس توضیحات مسئولان، در حال حاضر اعتباری وجود ندارد که در حساب خانوار نمایش داده شود، اما امکان استفاده از آن فراهم نباشد و موجودی اعلامشده برای مشمولان قابل هزینهکرد است.
این در حالی است که گزارشهای مردمی و بررسیهای میدانی ایسنا از وجود مشکلاتی در مرحله انجام تراکنش حکایت دارد. به همین دلیل، همچنان این پرسش مطرح است که چرا برخی خانوارها با وجود مشاهده موجودی کالابرگ، هنگام خرید حضوری با خطا یا عدم امکان پرداخت مواجه میشوند.
اکنون انتظار میرود متولیان اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی با بررسی عملکرد سامانه و گزارشهای فروشگاههای طرف قرارداد، درباره علت این ناهماهنگی توضیح روشنی ارائه کنند. افزایش اعتبار زمانی میتواند به بهبود معیشت خانوارها کمک کند که مشمولان بدون محدودیت و سردرگمی به آن دسترسی داشته باشند؛ بنابراین تعیین تکلیف وضعیت اعتبار نمایشدادهشده و امکان استفاده واقعی از آن، به یکی از مطالبات مهم دریافتکنندگان کالابرگ تبدیل شده است.
