به نقل از همشهریآنلاین، نامگذاری دریای خزر بازتابی از تحولات تاریخی و قومی پیرامون این پهنه آبی است. نام «خزر» از قوم خزر گرفته شده است؛ قومی ترکتبار که از حدود قرن هفتم تا دهم میلادی در مناطق شمال قفقاز و پیرامون بخشهای شمالی و غربی این دریا قدرت داشتند.
یکی از ویژگیهای قابلتوجه تاریخی این قوم، گرویدن خاندان سلطنتی و بخشهایی از طبقه حاکم آن به آیین یهودیت در حدود قرن هشتم و نهم میلادی است؛ موضوعی که در منابع تاریخی یهودی و اسلامی نیز بازتاب یافته است. پس از افول و فروپاشی حکومت خزرها، نام این قوم همچنان در برخی منابع جغرافیایی باقی ماند و بهتدریج در نامگذاری این دریا رواج پیدا کرد.
در مقابل، نامهای دیگری همچون «دریای مازندران»، «دریای طبرستان» و «کاسپین» نیز در منابع تاریخی و جغرافیایی برای این دریا به کار رفتهاند که هر یک ریشه در پیشینه قومی، جغرافیایی و تاریخی کرانههای آن دارند. از این منظر، بررسی نام دریای خزر صرفاً یک بحث واژگانی نیست، بلکه موضوعی مرتبط با هویت تاریخی و فرهنگی منطقه و چگونگی شکلگیری روایتهای جغرافیایی است.
نام رسمی دریای خزر باید تعیین تکلیف شود
معاون اول رئیسجمهور با اشاره به استفاده اخیر از عنوان «دریای کاسپین» در نقشههای هواشناسی صداوسیما، خواستار بررسی کارشناسی پیشینه و وجوه مختلف نامهای مورد استفاده برای این پهنه آبی شد و تأکید کرد که دولت باید پس از بررسی دیدگاههای مختلف، درباره انتخاب و تثبیت یک عنوان واحد برای استفاده در اسناد و مکاتبات رسمی به جمعبندی برسد.
عارف با اشاره به رواج نامهای مختلفی از جمله «دریای مازندران»، «خزر» و «کاسپین» اظهار داشت که در این زمینه دیدگاههای متفاوتی وجود دارد و برخی محققان و کارشناسان نیز در تعاملات بینالمللی نسبت به استفاده ایران از عنوان «خزر» پرسشهایی مطرح کردهاند و معتقدند عنوان «کاسپین» میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
معاون اول رئیسجمهور در همین راستا خواستار بررسی دقیق پیشینه و وجوه مختلف این نامها شد تا پس از انجام مطالعات کارشناسی، جمعبندی مشخصی در این زمینه صورت گیرد و نام مورد توافق برای استفاده در مکاتبات و اسناد رسمی دولت تعیین شود.
وی همچنین با اشاره به اهمیت هماهنگی با کشورهای حاشیه دریای خزر تأکید کرد که با توجه به نبود اختلاف جدی میان این کشورها در زمینه نامهای مورد بحث، میتوان از ظرفیت تعامل و رایزنیهای منطقهای برای دستیابی به توافق و تثبیت یک عنوان واحد بهره گرفت.
