قرار است کمیته خودرویی مجلس در هفته جاری با بررسی دلایل گرانی خودرو، وضعیت واردات، تعرفه‌های گمرکی و محدودیت‌های ارزی، راهکارهای کنترل قیمت‌ها را بررسی کند.
جواد حسینی کیا، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، با اشاره به افزایش قیمت خودرو اعلام کرد که بررسی عوامل رشد قیمت‌ها و راه‌های کنترل بازار، مهم‌ترین محور جلسه پیش روی کمیته خودرویی خواهد بود.
کمبود سالانه ۷۰۰ هزار خودرو در بازار
به گفته حسینی‌کیا، میزان تولید سالانه خودرو در کشور حدود یک میلیون دستگاه است؛ در حالی که تقاضای بازار به یک میلیون و ۶۰۰ تا یک میلیون و ۷۰۰ هزار دستگاه می‌رسد.
بر این اساس، بازار خودرو هر سال با کسری عرضه حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار دستگاه مواجه است. این فاصله میان تولید و تقاضا یکی از عواملی است که می‌تواند به افزایش فشار قیمتی در بازار منجر شود.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس معتقد است واردات خودرو می‌تواند بخشی از این کمبود را جبران کند. از نگاه او، افزایش عرضه خودروهای وارداتی علاوه بر متعادل‌تر کردن بازار، زمینه رقابت بیشتر را فراهم می‌کند و می‌تواند خودروسازان داخلی را به ارتقای کیفیت و کنترل قیمت محصولاتشان سوق دهد.
تعرفه واردات خودرو زیر ذره‌بین مجلس
یکی دیگر از موضوعات مورد بررسی در جلسه کمیته خودرویی، تأثیر تعرفه‌های واردات بر قیمت خودروهای خارجی است.
حسینی‌کیا با انتقاد از افزایش تعرفه‌های وارداتی تأکید کرده است که در شرایطی که عرضه خودرو کمتر از میزان تقاضاست، بالا رفتن تعرفه‌ها می‌تواند هزینه واردات را افزایش دهد و در نهایت به رشد قیمت خودرو در بازار منجر شود.
از سوی دیگر، محدودیت در تخصیص ارز نیز یکی از موانع اصلی واردات خودرو عنوان شده است. به اعتقاد این نماینده مجلس، حتی کاهش تعرفه خودروهای اقتصادی هم بدون تأمین ارز موردنیاز واردات، نمی‌تواند اثرگذاری مطلوبی بر بازار داشته باشد.
پیشنهاد مجلس برای اختصاص ارز به واردات خودرو
حسینی‌کیا برای افزایش عرضه خودرو، پیشنهاد کرده است بانک مرکزی به جای اختصاص ۱۰ هزار دلار ارز به هر فرد، منابع ارزی را به واردات خودرو اختصاص دهد.
هدف از این پیشنهاد، افزایش تعداد خودروهای عرضه‌شده در بازار و کاهش زمینه‌های سوداگری عنوان شده است.
با این حال، بانک مرکزی با توجه به محدودیت منابع ارزی کشور، تأمین ارز کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه موردنیاز تولید را در اولویت قرار می‌دهد.
بر اساس آمار مطرح‌شده، واردات ۱۰۰ هزار دستگاه خودرو به حدود یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تا یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار ارز نیاز دارد؛ رقمی که تأمین آن به تصمیم‌گیری درباره اولویت‌های ارزی کشور وابسته است.
آیا واردات می‌تواند قیمت خودرو را کاهش دهد؟
شکاف میان میزان تولید و تقاضای خودرو، محدودیت واردات و هزینه‌های تولید از جمله عواملی هستند که بر وضعیت بازار خودرو تأثیر می‌گذارند. از این رو، افزایش واردات به‌تنهایی لزوماً به کاهش پایدار قیمت‌ها منجر نمی‌شود و باید در کنار سیاست‌های تولیدی، تعرفه‌ای و ارزی مورد توجه قرار گیرد.
قرار است کمیته خودرویی مجلس در نشست این هفته، دلایل افزایش قیمت خودرو و راهکارهای بهبود وضعیت بازار را بررسی کند. با این حال، تاکنون تصمیم قطعی درباره کاهش تعرفه‌های واردات یا افزایش منابع ارزی اختصاص‌یافته به واردات خودرو اعلام نشده است.
جمع‌بندی
بررسی گرانی خودرو در مجلس در شرایطی انجام می‌شود که فاصله قابل‌توجهی میان تولید داخلی و تقاضای بازار وجود دارد. نمایندگان مجلس واردات خودرو را یکی از راهکارهای جبران کمبود عرضه می‌دانند، اما محدودیت منابع ارزی و تعرفه‌های وارداتی همچنان از موانع اجرای این سیاست به شمار می‌روند.
نتیجه جلسه کمیته خودرویی مجلس می‌تواند مسیر تصمیم‌گیری درباره واردات و سیاست‌های تنظیم بازار خودرو را روشن‌تر کند؛ با این حال، تا زمان اعلام مصوبات رسمی، نمی‌توان از کاهش تعرفه یا افت قیمت خودرو در بازار اطمینان داشت.