به نقل از همشهری آنلاین، زمستان و افزایش تقاضای گاز در ماه‌های سرد سال، همواره یکی از چالش‌های صنعت انرژی ایران بوده است. در سال‌های گذشته نیز همزمان با افت دما و افزایش مصرف خانگی، محدودیت‌هایی در تأمین گاز صنایع و نیروگاه‌ها ایجاد می‌شد. امسال اما آسیب واردشده به بخشی از تأسیسات تولید گاز در جریان جنگ تحمیلی سوم، ضرورت مدیریت مصرف را دوچندان کرده است.
بازگشت ۱۰۰ میلیون مترمکعب به مدار
در پی حمله به پالایشگاه‌های سوم، چهارم، پنجم و ششم مجتمع گاز پارس‌جنوبی در ۲۷اسفندماه، حدود ۲۳۰میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید روزانه گاز از مدار خارج شد که تاکنون ۱۰۰میلیون مترمکعب آن احیا شده است. در آستانه فصل سرد، تلاش متخصصان و کارکنان صنعت گاز برای بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده ادامه دارد؛ اما حفظ پایداری تولید و تأمین گاز در فصل سرد، به آمادگی همه بخش‌های صنعت انرژی و همه مردم وابسته است.
بازسازی تأسیسات، افزایش ظرفیت عملیاتی پالایشگاه‌ها و تقویت هماهنگی میان بخش‌های تولید، انتقال و توزیع، ازجمله اقداماتی است که برای عبور از زمستان در دستور کار قرار دارد؛ اما روی دیگر ماجرا، پای‌کار بودن همه مردم و مدیریت مصرف انرژی برای حفظ پایداری شبکه توزیع گاز کشور است.
مدیریت مصرف؛ مکمل تلاش صنعت گاز
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، با اشاره به شرایط امسال گفته است که کاهش ظرفیت ناشی از آسیب‌های جنگ، در کنار ناترازی سال‌های گذشته قرار می‌گیرد و مجموع کاهش ظرفیت و ناترازی در اوج مصرف را به حدود ۴۰۰میلیون مترمکعب در روز می‌رساند.
این رقم نشان می‌دهد که مدیریت مصرف، در کنار افزایش تولید و بازسازی زیرساخت‌ها، یکی از مهم‌ترین راهکارهای حفظ پایداری شبکه است. درواقع، هر میزان کاهش مصرف غیرضروری، امکان بیشتری برای تأمین گاز مورد نیاز خانوارها، نیروگاه‌ها و واحدهای تولیدی فراهم می‌کند.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که در زمستان، سهم مصرف خانگی و تجاری از گاز شبکه افزایش می‌یابد و رشد تقاضا در این بخش می‌تواند محدودیت بیشتری برای سایر مصرف‌کنندگان ایجاد کند. در چنین شرایطی، صرفه‌جویی در مصرف گاز فقط یک اقدام فردی نیست، بلکه به حفظ تولید صنعتی، اشتغال و کاهش فشار بر شبکه انرژی کشور نیز کمک می‌کند.
هر درجه کاهش دما، یک فاز پارس‌جنوبی
یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین راهکارهای مدیریت مصرف، تنظیم دمای محیط خانه در محدوده متعارف آسایش است. شرکت ملی گاز ایران امسال پویش «۲۰درجه» را با هدف ترویج این رفتار راه‌اندازی کرده است.
به‌گفته مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، کاهش یک‌درجه‌ای دمای محیط در روزهای اوج مصرف، می‌تواند حدود ۲۵ میلیون مترمکعب در روز صرفه‌جویی در مصرف گاز ایجاد کند؛ رقمی معادل ظرفیت تولید یک فاز پارس‌جنوبی. این میزان صرفه‌جویی، اهمیت تغییرات کوچک در رفتار مصرفی خانوارها را نشان می‌دهد.
در کنار تنظیم دمای خانه روی حدود ۲۰ درجه، اقدام‌هایی مانند استفاده از پرده‌های ضخیم، درزگیری پنجره‌ها و درها، بستن دریچه‌های کولر و تنظیم دمای پکیج و سامانه‌های گرمایشی در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد، می‌تواند به کاهش مصرف کمک کند.
همدلی ملی برای عبور از زمستان
مدیریت مصرف گاز زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که از سطح توصیه‌های فردی فراتر برود و به یک حرکت جمعی تبدیل شود. شرکت ملی گاز ایران برای تحقق این هدف، بر استفاده از ظرفیت مدارس، اصناف، مساجد و نهادهای مردمی تأکید کرده است. طرح «همیار گاز» نیز با مشارکت حدود ۳۱۰ هزار دانش‌آموز و ۴۱ هزار معلم، بستری برای ترویج فرهنگ مصرف بهینه در خانواده‌ها فراهم کرده است.
تجربه اصلاح تعرفه‌های گاز پس از ۱۴ سال و کاهش ۸/۵ درصدی مصرف بخش خانگی طی یک سال اجرای این برنامه، نشان می‌دهد که اطلاع‌رسانی و همراهی مردم می‌تواند در کاهش مصرف مؤثر باشد.
درواقع، پایداری شبکه گاز در زمستان امسال، به تلاش متخصصان برای احیای ظرفیت تولید از یک‌سو و همراهی مردم برای جلوگیری از مصرف غیرضروری وابسته است. آنگونه که مردم در یک سال اخیر و در شدیدترین خشکسالی کشور، مصرف آب شرب را کاهش دادند، باید در حوزه انرژی نیز وارد عمل شوند و فقط با مصرف درست و بهینه به پایداری شبکه انرژی در کل کشور کمک کنند.