علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵ اگرچه با افزایش ۲۰ درصدی حقوق و اعمال فوقالعاده خاص همراه بوده است، اما برخی بازنشستگان شاهد کاهش مبلغ دریافتی خود نسبت به ماههای قبل بودهاند که این موضوع نگرانیهای زیادی را ایجاد کرده است.
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری عمدتاً به سه عامل اصلی بازمیگردد: اول، کسر اقساط وامها و بدهیهای بانکی که به صورت مستقیم توسط بانکهای عامل از حساب حقوقی برداشت میشود؛ دوم، تغییر در نحوه محاسبه مزایای جانبی و عدم افزایش آنها متناسب با تورم؛ و سوم، تأخیر در واریز مابهالتفاوت افزایش حقوق ماههای ابتدایی سال که موجب شده است حقوق واریزی در مقایسه با انتظارات بازنشستگان کمتر به نظر برسد.
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری همچنین به ساختار محاسبه حقوق بازنشستگی در قانون مدیریت خدمات کشوری بازمیگردد که بر اساس آن، دریافتی بازنشستگان در زمان بازنشستگی بین ۳۰ تا بیش از ۶۰ درصد نسبت به دوران اشتغال کاهش مییابد و این شکاف با شرایط بازنشستگان مشمول قانون کار تفاوت معناداری دارد.
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری در شرایطی مورد بررسی قرار گرفته که سازمان تامین اجتماعی اعلام کرده است کلیه پرداختها و کسورات مستمری بر اساس آیتمهای درجشده در فیش حقوقی و از طریق بانکهای عامل انجام میشود و در مواردی که کاهش مبلغ دریافتی رخ داده، این موضوع ناشی از کسر اقساط تسهیلات و خریدهای اعتباری است که بهصورت مستقیم توسط بانکهای عامل از حساب حقوقی افراد برداشت میشود .
همچنین علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری به عدم شفافیت در نحوه محاسبه متناسبسازی و مزایای جانبی نیز مرتبط است و بازنشستگان در صورت هرگونه ابهام یا اعتراض، میتوانند از طریق پورتال مرکز نظارت و ارتباطات مردمی سازمان و شماره ۱۴۲۰، درخواست خود را ثبت کنند . در ادامه، به بررسی کامل علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری، جدول تغییرات و نحوه پیگیری اعتراض میپردازیم.
جدول علل کاهش حقوق بازنشستگان کشوری
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| کسر اقساط وامها و بدهیهای بانکی | برداشت مستقیم توسط بانکهای عامل از حساب حقوقی؛ تامین اجتماعی به جزئیات این کسرها دسترسی مستقیم ندارد |
| عدم افزایش مزایای جانبی | کمک هزینه مسکن (۲۷۰ هزار تومان)، معیشت (۶۰۰ هزار تومان)، عائلهمندی و اولاد در سال ۱۴۰۵ بدون تغییر نسبت به سال ۱۴۰۴ باقی مانده است |
| تأخیر در واریز مابهالتفاوت افزایش حقوق | حقوق فروردین و اردیبهشت بر اساس سال قبل پرداخت شده و مابهالتفاوت آن تا شهریور به تعویق افتاده است |
| کاهش محسوس حقوق در مقایسه با دوران اشتغال | طبق قانون مدیریت خدمات کشوری، حقوق بازنشستگان بین ۳۰ تا بیش از ۶۰ درصد نسبت به دوران اشتغال کاهش مییابد |
| نقص در سوابق بیمهای | اشتباهات در ثبت سوابق کاری یا عدم ثبت صحیح سنوات خدمت میتواند بر میزان حقوق تأثیر بگذارد |
یکی از اصلیترین علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری که در خردادماه ۱۴۰۵ با ابهامات زیادی همراه شد، کسر اقساط وامها و بدهیهای بانکی است . سازمان تامین اجتماعی در پاسخ به اعتراضات بازنشستگان اعلام کرده است که کلیه پرداختها و کسورات مستمری بر اساس آیتمهای درجشده در فیش حقوقی و از طریق بانکهای عامل انجام میشود و در برخی موارد، کاهش مبلغ دریافتی مستمریبگیران ناشی از کسر اقساط تسهیلات و خریدهای اعتباری است که بهصورت مستقیم توسط بانکهای عامل از حساب حقوقی افراد برداشت میشود. سازمان تامین اجتماعی تأکید کرده است که به جزئیات برخی کسرها که توسط بانکها انجام میشود دسترسی مستقیم ندارد و مستمریبگیران باید این موضوع را از بانک عامل پیگیری کنند.
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری همچنین ممکن است به دلیل تغییر در نحوه محاسبه مالیات یا کسورات قانونی دیگر باشد که در فیش حقوقی درج شده است. بازنشستگان محترم در صورت مشاهده هرگونه مغایرت، میتوانند با مراجعه به فیش حقوقی خود و مقایسه آن با ماههای قبل، علت دقیق کاهش را شناسایی کنند .
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری؛ عدم افزایش مزایای جانبی
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵ علاوه بر کسورات بانکی، به عدم افزایش مزایای جانبی نیز بازمیگردد. بر اساس جدول حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵، مزایای جانبی مانند کمک هزینه مسکن (۲۷۰ هزار تومان)، کمک هزینه معیشت (۶۰۰ هزار تومان)، کمک هزینه اولاد (یک میلیون و ۷۱۹ هزار تومان به ازای هر فرزند) و حق عائلهمندی (۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان) در سال جاری بدون تغییر نسبت به سال ۱۴۰۴ باقی مانده است . این در حالی است که افزایش حقوق پایه با نرخ ۴۵ تا ۶۰ درصد اعمال شده، اما حفظ مزایای جانبی در سطح سال گذشته، باعث شده است که افزایش کلی حقوق کمتر از انتظار بازنشستگان باشد و در برخی موارد، با کسر اقساط بانکی، مبلغ دریافتی نسبت به ماههای قبل کاهش یابد.
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری همچنین به این موضوع مرتبط است که سازمان تامین اجتماعی با توجه به محدودیت منابع مالی، اولویت خود را بر افزایش اصل مستمریها قرار داده و به همین دلیل مزایای جانبی را بدون تغییر نگه داشته است . این تصمیم اگرچه از نظر مدیریت منابع مالی قابل توجیه است، اما برای بازنشستگانی که به این مزایا وابسته هستند، کاهش محسوسی در قدرت خرید ایجاد کرده است.
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری؛ تأخیر در واریز مابهالتفاوت
یکی دیگر از علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری که در ماههای ابتدایی سال جاری با واکنشهای زیادی همراه شد، تأخیر در واریز مابهالتفاوت افزایش حقوق است. بر اساس گزارشها، سازمان تامین اجتماعی در اسفند ماه حق بیمه را دریافت کرده است، بنابراین در فروردینماه معمولاً حقوقها بر مبنای همان سال قبل پرداخت میشود و این موضوع باعث شده است که بازنشستگان حقوق فروردین و اردیبهشت را به صورت «علیالحساب» و بر اساس سال قبل دریافت کنند .
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری در این بخش، ناشی از عدم تطابق زمان دریافت حق بیمه با زمان پرداخت حقوق است. رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران در این باره اعلام کرده است که سازمان تامین اجتماعی در اسفند ماه حق بیمه را دریافت کرده است، بنابراین در فروردین ماه حقوقها معمولاً بر مبنای همان سال قبل پرداخت میشود و این موضوع با توجیه «دریافت حق بیمه در اسفند بر مبنای سال قبل»، از نظر حسابداری برای سازمان معنادار است، اما برای بازنشستهای که نان و دارو را به قیمت اردیبهشت ۱۴۰۵ میخرد، هیچ توجیه منطقی ندارد .
علت کاهش حقوق بازنشستگان کشوری همچنین به این موضوع مربوط میشود که با وجود وعدههای داده شده برای واریز مابهالتفاوت از اردیبهشت ماه، این مبالغ تا شهریور ماه به تعویق افتاده است و بازنشستگان همچنان در انتظار دریافت مطالبات خود هستند .