توسعه خدمات الکترونیک و هوشمندسازی، موتور محرک این نهاد برای ارتقای کیفیت خدمت‌رسانی به مردم در تمام شرایط بوده است. ثبت بیش از ۷ میلیون خدمت پستی در سال گذشته و تراز مثبت مرسولات صادره نسبت به وارده را باید نشان‌دهنده رونق تولید و فروش محصولات بومی در این استان دانست.
در یک سال گذشته، پست استان بوشهر چه کارنامه قابل دفاعی داشته است؟ اگر بخواهید سه دستاورد شاخص این بازه زمانی را نام ببرید، به چه مواردی اشاره می‌کنید؟
دستاورد نخست، تداوم خدمت‌رسانی بدون وقفه در شرایط عادی و بحرانی بوده است. در شرایطی که استان بوشهر به دلیل موقعیت جغرافیایی و راهبردی خود ممکن است با شرایط خاص و محدودیت‌های مقطعی مواجه شود، شبکه پستی استان تلاش کرده ارتباط مردم و کسب‌وکارها را حفظ کند و خدمات متوقف نشود.
دستاورد دوم، حفظ روند رو به رشد توسعه خدمات الکترونیکی است. در سال گذشته بیش از ۷ میلیون خدمت فیزیکی و الکترونیکی در استان ارائه شد و حدود ۴.۷ میلیون مرسوله صادره و ۲.۶ میلیون مرسوله وارده در شبکه ثبت شد.
دستاورد سوم نیز حرکت جدی به سمت هوشمندسازی شبکه پستی است. امروز موضوعاتی مانند رهگیری لحظه‌ای، استفاده از تجهیزات هوشمند در توزیع روستایی، خدمات الکترونیکی و اتصال پست به کسب‌وکارهای اینترنتی، بخش مهمی از تحول شبکه پستی را تشکیل می‌دهد.
این سه محور یعنی پایداری خدمت، توسعه خدمات و هوشمندسازی، مهم‌ترین بخش کارنامه پست بوشهر در این دوره است.
آمارها همیشه گویاترین روایت هستند؛ حجم مرسولات دریافتی و ارسالی در استان طی یک سال اخیر چه تغییری داشته و این ارقام چه پیامی را مخابره می‌کنند؟
آمار، بهترین زبان برای بیان عملکرد است. در سال گذشته بیش از ۷ میلیون و ۴۲ هزار خدمت پستی فیزیکی و الکترونیکی در استان بوشهر ارائه شده است. از این میزان، حدود ۴.۷ میلیون مرسوله صادره و حدود ۲.۶ میلیون مرسوله وارده بوده است. همچنین در مجموع حدود ۳ هزار تن مرسوله در شبکه پستی استان جابه‌جا شده است.
این ارقام یک پیام مهم دارد و آن اینکه پست در بوشهر نه‌تنها جایگاه خود را حفظ کرده، بلکه به یکی از زیرساخت‌های مهم اقتصاد و تجارت استان تبدیل شده است.
وقتی تعداد مرسولات صادره از استان از مرسولات وارده بیشتر است، این موضوع می‌تواند نشانه خوبی از ظرفیت استان در تولید، فروش و ارسال کالا به سایر نقاط کشور باشد.
از طرف دیگر، رشد تجارت الکترونیک باعث شده مرسولات پستی دیگر صرفاً نامه و بسته‌های شخصی نباشند؛ بخش قابل توجهی از ترافیک امروز پست متعلق به کسب‌وکارهایی است که محصول خود را از طریق فضای مجازی به مشتریان سراسر کشور عرضه می‌کنند.
بنابراین رشد مرسولات برای ما صرفاً یک عدد نیست؛ نشانه افزایش اعتماد مردم، توسعه کسب‌وکارهای اینترنتی و پویایی اقتصادی استان است.
برای آشنایی بیشتر مخاطبان، در حال حاضر شبکه پستی استان از نظر نیروی انسانی و تعداد مراکز فعال در چه وضعیتی قرار دارد؟
شبکه پستی استان بوشهر امروز یک شبکه گسترده و چندلایه است که خدمات آن از طریق واحدهای پستی شهری و روستایی، نمایندگی‌ها و خطوط پستی به مردم ارائه می‌شود.
در حال حاضر ۲۶۲ واحد قبول پستی در شهرها و روستاهای استان فعال است.
البته آنچه برای ما اهمیت دارد صرفاً تعداد واحدها نیست؛ مهم این است که این شبکه بتواند با کمترین فاصله، بیشترین دسترسی را برای مردم ایجاد کند.
نیروی انسانی نیز سرمایه اصلی پست است. به‌ویژه نامه‌رسان‌ها که در خط مقدم ارتباط با مردم قرار دارند. تلاش ما این است که با آموزش، تجهیز و استفاده از فناوری، بهره‌وری این نیروها را افزایش دهیم.
امروز یک پستچی صرفاً تحویل‌دهنده مرسوله نیست؛ بلکه بخشی از زنجیره هوشمند خدمات پستی است و باید بتواند فرآیند تحویل را در لحظه ثبت و به مشتری اطلاع‌رسانی کند.
با توجه به شرایط جغرافیایی خاص استان بوشهر، توزیع خدمات در مناطق دوردست و روستایی چگونه مدیریت می‌شود؟ آیا در توسعه ناوگان خودرویی و پستی، برنامه ویژه‌ای برای رفع نقاط کور دارید؟
بوشهر از نظر جغرافیایی شرایط ویژه‌ای دارد و یکی از اولویت‌های ما این است که فاصله جغرافیایی باعث فاصله مردم با خدمات پستی نشود.
در حال حاضر بخش قابل توجهی از شبکه قبول پستی استان در روستاها فعال است و این موضوع کمک می‌کند مردم مناطق روستایی برای دریافت خدمات، الزاماً مجبور به مراجعه به مراکز شهری نباشند.
از طرف دیگر، هوشمندسازی توزیع روستایی را دنبال کرده‌ایم. در سال جاری بسیاری از نامه‌رسان‌های فعال در روستاهای بالای ۱۰۰ خانوار به تجهیزات هوشمند PDA مجهز شده‌اند تا فرآیند تحویل مرسوله به شکل لحظه‌ای ثبت شود.
در حوزه ناوگان نیز نوسازی خودروها و موتورسیکلت‌های پستی یک ضرورت است و این موضوع را دنبال می‌کنیم. هرچه حجم مرسولات افزایش پیدا کند، بدون ناوگان مناسب نمی‌توان انتظار داشت سرعت و کیفیت خدمت در سطح مطلوب باقی بماند.
هدف ما این است که هیچ نقطه‌ای از استان به دلیل دورافتادگی جغرافیایی از شبکه خدمات پستی خارج نباشد.
ورود شرکت‌های خصوصی به حوزه توزیع مرسولات، این روزها پررنگ‌تر شده است. نگاه شما به این پدیده چیست؟ آیا این رقابت را یک «تهدید» برای پست دولتی می‌دانید یا یک «فرصت» برای افزایش کیفیت خدمات؟
ورود و فعالیت شرکت‌های خصوصی را بیش از آنکه تهدید بدانیم به عنوان یک فرصت می باشد.
رقابت سالم باعث می‌شود همه فعالان این حوزه برای افزایش سرعت، کاهش هزینه، استفاده از فناوری و ارتقای رضایت مشتری تلاش کنند.
البته پست جمهوری اسلامی ایران یک تفاوت اساسی با شرکت‌های خصوصی دارد و آن، مسئولیت ارائه خدمات عمومی در سراسر کشور است. ما موظفیم حتی در مناطقی خدمت‌رسانی کنیم که شاید از نظر اقتصادی برای یک شرکت خصوصی جذاب نباشد.
بنابراین اعتقاد ما بر رقابت سالم و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی است.
اگر نتیجه این رقابت، بسته‌ای باشد که سریع‌تر، سالم‌تر و با هزینه مناسب‌تر به دست مردم برسد، در نهایت مردم برنده این رقابت هستند.
ما به جای تقابل، به دنبال هم‌افزایی هستیم و معتقدیم ظرفیت شرکت‌های خصوصی می‌تواند در توسعه لجستیک و تجارت الکترونیک استان مورد استفاده قرار گیرد.
در مسیر خدمت‌رسانی، پست استان بوشهر با چه موانع یا کمبودهایی روبروست که عبور از آن‌ها، نیازمند همراهی مسئولان استانی یا ملی است؟
یکی از نیازهای جدی شبکه پستی استان، نوسازی ناوگان حمل‌ونقل و تجهیزات عملیاتی است.
وقتی حجم مرسولات بالا می‌رود، طبیعتاً نیاز به خودرو، موتورسیکلت، تجهیزات تجزیه و مبادله و فضاهای استاندارد نیز افزایش پیدا می‌کند.
موضوع دیگر، توسعه زیرساخت‌های هوشمند و لجستیکی است. ما در سال‌های اخیر به سمت هوشمندسازی حرکت کرده‌ایم و این مسیر نیازمند سرمایه‌گذاری و تأمین زیرساخت است.
از سوی دیگر، توسعه فضاهای پستی و تأمین زمین مناسب برای ایجاد و تجهیز مراکز جدید نیز اهمیت دارد. به‌عنوان نمونه، راه‌اندازی مرکز تجهیز مبادلات هوشمند پست استان یکی از موضوعاتی بوده که در برنامه‌های توسعه شبکه مطرح شده است.
در این مسیر، همراهی مسئولان استانی و ملی می‌تواند بسیار مؤثر باشد.
اعتقاد ما این است که پست هزینه نیست؛ زیرساخت اقتصاد استان است. هر سرمایه‌گذاری در حوزه لجستیک، در نهایت به تسهیل تجارت، تولید و اشتغال کمک خواهد کرد.
در ایام خاصی مثل «جنگ رمضان» (یا پیک‌های کاری مناسبتی)، فشار کاری بر بدنه پست چندبرابر می‌شود. مدیریت این ترافیک کاری برای حفظ کیفیت خدمت‌رسانی چگونه انجام می‌شود؟
شبکه پستی باید در شرایط عادی و غیرعادی آماده خدمت باشد. تجربه دوره‌های اخیر نیز نشان داد که این موضوع فقط یک شعار نیست.
در جریان «جنگ رمضان»، با وجود شرایط خاص حاکم بر استان، فعالیت شبکه پستی ادامه داشت و در این دوره حدود ۲۳۷ هزار مرسوله در استان جابه‌جا و توزیع شد.
برای مدیریت چنین شرایطی، مهم‌ترین موضوع، برنامه‌ریزی پیشگیرانه است؛ یعنی پیش‌بینی حجم کار، مدیریت نیروی انسانی، تنظیم شیفت‌ها، آماده‌سازی ناوگان و هماهنگی میان واحدهای قبول، تجزیه، رهسپاری و توزیع.
تجربه ما در مناسبت‌هایی مانند اربعین نیز نشان داده که با افزایش حجم مرسولات، می‌توان با پیش‌بینی شیفت‌های کاری و تسریع فرآیند تفکیک و توزیع، از ایجاد انباشت جلوگیری کرد. برای نمونه، در آستانه اربعین امسال بیش از ۴۶ هزار گذرنامه وارد استان شد و برای تسریع توزیع آن‌ها شیفت‌های صبح و بعدازظهر پیش‌بینی شد.
اصل اساسی ما این است که حتی در شرایط پیک، کیفیت و استمرار خدمت نباید قربانی افزایش حجم کار شود.
استان بوشهر قطب تجاری، صنعتی و کشاورزی است. پست چگونه می‌تواند نقش واسط میان تولیدکنندگانِ محصولات دریاپایه یا کشاورزی با بازارهای ملی و بین‌المللی باشد؟ به عبارتی، پست چگونه به رونق اقتصاد استان کمک می‌کند؟
بوشهر یک استان تولیدکننده است؛ از محصولات دریایی و کشاورزی گرفته تا صنایع دستی، محصولات محلی و فعالیت‌های متنوع کسب‌وکارهای کوچک.
یکی از چالش‌های تولیدکننده خرد این است که چگونه محصول خود را از یک شهر یا روستا به مشتری در تهران، مشهد، تبریز یا خارج از کشور برساند.
اینجاست که پست می‌تواند نقش یک پل ارتباطی میان تولیدکننده و بازار را ایفا کند.
امروز یک تولیدکننده می‌تواند محصول خود را در فضای مجازی معرفی کند، سفارش بگیرد و شبکه پستی بخش مهمی از فرآیند رساندن کالا به مشتری را انجام دهد.
در واقع پست می‌تواند هزینه ورود کسب‌وکارهای کوچک به بازار ملی را کاهش دهد. این موضوع برای استان بوشهر بسیار مهم است، زیرا ممکن است یک تولیدکننده محلی سرمایه لازم برای ایجاد شبکه توزیع مستقل نداشته باشد، اما بتواند از زیرساخت موجود پست استفاده کند.
بنابراین نگاه ما این است که پست فقط «حمل‌کننده کالا» نیست؛ یکی از حلقه‌های زنجیره ارزش تولید و تجارت الکترونیک است.
اگر بتوانیم تولیدکننده بوشهری را به مشتری در سراسر کشور متصل کنیم، در واقع به توسعه فروش، اشتغال و درآمد استان کمک کرده‌ایم.
برای سال جاری و آینده، چه طرح یا برنامه تحول‌آفرینی در دستور کار دارید که بتواند تصویر پست استان را در ذهن مردم تغییر دهد یا بهبود بخشد؟
برنامه اصلی ما این است که تصویر سنتی از پست را تغییر دهیم.
پست امروز دیگر فقط نامه‌رسان نیست؛ یک شبکه لجستیکی، اطلاعاتی و هوشمند است و باید این واقعیت را در کیفیت خدمات نیز به مردم نشان دهیم.
در سال جاری و آینده، چند محور را با جدیت دنبال خواهیم کرد؛ توسعه خدمات دیجیتال، هوشمندسازی فرآیند توزیع، ارتقای کیفیت توزیع، نوسازی ناوگان و تقویت زیرساخت‌های تجارت الکترونیک.
همچنین موضوع توسعه همکاری با کسب‌وکارهای محلی برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد. باید کاری کنیم که یک تولیدکننده در کوچک‌ترین نقطه استان نیز بتواند محصول خود را به بازار سراسر کشور عرضه کند.
در کنار این موارد، هوشمندسازی شبکه روستایی را نیز ادامه خواهیم داد؛ زیرا آینده پست، آینده‌ای مبتنی بر داده، فناوری و رهگیری لحظه‌ای است.
هدف نهایی ما این است که مردم وقتی نام «پست بوشهر» را می‌شنوند، فقط یاد نامه و بسته نیفتند؛ بلکه سرعت، اعتماد، دسترسی، فناوری و پشتیبانی از کسب‌وکارها را به یاد بیاورند.
اگر بتوانیم این تصویر را در ذهن مردم ایجاد کنیم، یعنی توانسته‌ایم بخش مهمی از مسیر تحول پست استان بوشهر را طی کنیم.