به نقل از خبرنگار مهر، فرسودگی بخشی از ناوگان تاکسیرانی تهران، هزینه‌های تعمیر و نگهداری خودروها و ضرورت ارتقای کیفیت خدمات حمل‌ونقل عمومی، نوسازی تاکسی‌ها را به یکی از موضوعات مهم مدیریت شهری تبدیل کرده است. در این میان، جایگزینی خودروهای فرسوده با خودروهای جدید می‌تواند علاوه بر بهبود شرایط فعالیت رانندگان، بر ایمنی سفرهای درون‌شهری و کیفیت خدمات ارائه‌شده به مسافران نیز اثرگذار باشد.
سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهرداری تهران در همین راستا، طرح نوسازی تاکسی‌ها با خودروی جک J۴ را معرفی کرده است؛ طرحی که علاوه بر مشخصات فنی خودرو، شرایط مالی خرید و میزان تسهیلات اختصاص‌یافته به متقاضیان را نیز در بر می‌گیرد.
نوسازی تاکسی با جک J۴
سازمان مدیریت و نظارت بر تاکسیرانی شهرداری تهران از آغاز ثبت‌نام برای نوسازی ناوگان دستگاهای خودروی جک J۴ خبر داده است. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی این سازمان، ثبت‌نام متقاضیان از طریق شرکت‌های خصوصی تحت نظارت تاکسیرانی انجام می‌شود.
قیمت اعلام‌شده برای هر دستگاه خودرو ۲ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان است و یک‌میلیارد تومان تسهیلات اعتباری نیز برای خرید آن در نظر گرفته شده است. با احتساب این تسهیلات، متقاضیان باید یک‌میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان از قیمت خودرو را از محل آورده شخصی یا سایر منابع مالی تأمین کنند.
البته مبلغ آورده اولیه تنها یکی از هزینه‌های مرتبط با نوسازی است و ارزیابی دقیق شرایط مشارکت رانندگان، به مشخص‌شدن نرخ سود، مدت بازپرداخت تسهیلات، مبلغ اقساط و سایر هزینه‌های احتمالی نیاز دارد.
از این منظر، شرایط مالی طرح می‌تواند نقش مهمی در میزان استقبال تاکسیرانان داشته باشد؛ چراکه رانندگان علاوه بر تأمین هزینه خرید خودرو، باید مخارج جاری فعالیت، از جمله سوخت، تعمیرات، بیمه و نگهداری را نیز مدیریت کنند.
مشخصات فنی جک J۴ برای فعالیت شهری
جک J۴ معرفی‌شده در طرح نوسازی تاکسیرانی، به موتور بنزینی با حجم ۱۴۹۹ سی‌سی مجهز است. استاندارد آلایندگی یورو ۵، حداکثر قدرت ۱۰۳ اسب بخار و حداکثر گشتاور ۱۴۴ نیوتن‌متر از دیگر مشخصات فنی اعلام‌شده برای این خودرو هستند.
این خودرو از گیربکس اتوماتیک CVT و فرمان برقی EPS نیز بهره می‌برد؛ امکاناتی که در مسیرهای پرترافیک شهری و شرایط رانندگی همراه با توقف و حرکت‌های مکرر، از نظر سهولت رانندگی اهمیت دارند.
از تجهیزات ایمنی و رفاهی این خودرو نیز می‌توان به کیسه هوای راننده و سرنشین جلو، ترمز ضدقفل ABS، سامانه توزیع الکترونیکی نیروی ترمز EBD، سیستم ضدسرقت، ریموت کنترل از راه دور، قفل مرکزی، ایموبلایزر، قفل‌شدن خودکار درها و سنسور پارک عقب اشاره کرد.
با این حال، تناسب یک خودرو برای فعالیت مستمر در ناوگان تاکسیرانی تنها با مشخصات فنی آن مشخص نمی‌شود. هزینه سرویس‌های دوره‌ای، دسترسی به قطعات یدکی، کیفیت خدمات پس از فروش و میزان استهلاک در کارکرد بالا نیز از معیارهای مهم برای رانندگان محسوب می‌شوند.
تاکسی‌های برقی؛ مسیر دیگر نوسازی ناوگان
نوسازی تاکسی‌های تهران در شرایطی دنبال می‌شود که توسعه ناوگان برقی نیز از محورهای مدیریت شهری در حوزه حمل‌ونقل عمومی است. با این حال، جک J۴ معرفی‌شده در این طرح، خودرویی بنزینی است و باید آن را از برنامه توسعه تاکسی‌های تمام‌برقی متمایز دانست.
تاکسی‌های برقی هنگام حرکت، آلایندگی مستقیم ناشی از اگزوز ندارند و می‌توانند در کاهش آلودگی هوای ناشی از تردد خودروها در شهر مؤثر باشند. در مقابل، توسعه این ناوگان به زیرساخت شارژ، خدمات پس از فروش، تأمین قطعات و مدیریت هزینه‌های بهره‌برداری وابسته است.
در نوسازی با خودروهای بنزینی جدید نیز میزان مصرف سوخت، استاندارد آلایندگی و هزینه نگهداری در طول دوره فعالیت اهمیت دارد. از این رو، ارزیابی برنامه‌های نوسازی باید با توجه به نوع خودروهای جایگزین، میزان خروج تاکسی‌های فرسوده از چرخه فعالیت و تعداد خودروهای جدیدی انجام شود که در نهایت به ناوگان خدمات‌رسانی شهر اضافه می‌شوند.
ضرورت شفافیت در روند اجرای طرح
اعلام طرح نوسازی دستگاه تاکسی، بخشی از برنامه به‌روزرسانی ناوگان تاکسیرانی تهران را مشخص می‌کند؛ اما برای ارزیابی میزان اثرگذاری آن، انتشار اطلاعات تکمیلی درباره تعداد تاکسی‌های فرسوده، شرایط احراز متقاضیان، تعداد ثبت‌نام‌کنندگان و میزان تحویل خودروها نیز ضروری است.
همچنین، مشخص‌شدن جزئیات تسهیلات و شرایط بازپرداخت می‌تواند امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تر را برای رانندگان فراهم کند. در چنین شرایطی، میزان استقبال از طرح و تعداد خودروهای تحویل‌شده، معیارهای مهمی برای سنجش میزان پیشرفت نوسازی خواهند بود.
در نهایت، نوسازی ناوگان تاکسیرانی زمانی به نتیجه ملموس‌تری برای شهروندان منجر می‌شود که علاوه بر ورود خودروهای جدید، توان مالی رانندگان، هزینه‌های نگهداری و کیفیت خدمات‌رسانی نیز مورد توجه قرار گیرد. آنچه موفقیت این طرح را مشخص می‌کند، تعداد خودروهای معرفی‌شده نیست، بلکه میزان جایگزینی واقعی تاکسی‌های فرسوده و بهبود کیفیت حمل‌ونقل عمومی در تهران است.