به گزارش اقتصادآنلاین، با ابلاغ شیوه‌نامه جدید شناسایی و گروه‌بندی اقتصادی خانوارها، معیارهای تازه‌ای برای تشخیص خانوارهای پردرآمد و نحوه تخصیص کالابرگ اعلام شده است.
کالابرگ آبان ۱۴۰۵ برای چه کسانی حذف می‌شود؟
موضوع حذف کالابرگ سه دهک بالای درآمدی، یعنی دهک‌های ۸، ۹ و ۱۰، با هدف افزایش حمایت از خانوارهای کم‌درآمد در دولت مطرح شده است. بر اساس گزارش خبرگزاری فارس، در صورت اجرای این پیشنهاد، حدود ۳۰ درصد جمعیت کشور و ۵۰ درصد جمعیت استان تهران از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ حذف خواهند شد.
جعفر قادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، در واکنش به این پیشنهاد گفت: وقتی دولت توان افزایش مبلغ کالابرگ دهک‌های پایین را ندارد، راهی جز حذف کالابرگ دهک‌های بالا ندارد.
او تأکید کرد دولت می‌تواند با حذف کالابرگ خانوارهای پردرآمد، اعتبار بیشتری به دهک‌های پایین اختصاص دهد. قادری در عین حال نسبت به احتمال اشتباه در شناسایی خانوارها هشدار داد و خواستار به‌روزرسانی سامانه‌های اطلاعاتی دولت شد تا حق افرادی که مستحق دریافت کالابرگ هستند، ضایع نشود.
با این حال، کمیسیون اجتماعی مجلس با حذف دهک‌های ۸، ۹ و ۱۰ مخالفت کرده است و تصمیم نهایی درباره اجرای این پیشنهاد باید از سوی دولت مشخص شود.
معیار جدید دریافت کالابرگ چیست؟
هیئت وزیران شیوه‌نامه جدید شناسایی و گروه‌بندی اقتصادی خانوارها را با هدف دقیق‌ترشدن نظام وسع‌سنجی و تخصیص کالابرگ ابلاغ کرده است. بر اساس این شیوه‌نامه، خانوارها در سه گروه «وسع اقتصادی بالا»، «وسع اقتصادی متوسط» و «وسع اقتصادی پایین» قرار می‌گیرند.
این گروه‌بندی با استفاده از اطلاعات اقتصادی و رفاهی خانوارها انجام می‌شود و ارزش دارایی‌ها، وضعیت املاک، خودرو، اطلاعات بانکی و برخی شاخص‌های مصرفی و تجاری در آن نقش دارند.
طبق مصوبه، مددجویان و مستمری‌بگیران سازمان بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی (ره) پس از راستی‌آزمایی، در گروه وسع اقتصادی پایین قرار می‌گیرند.
چه کسانی در گروه وسع اقتصادی بالا قرار می‌گیرند؟
در ماده نخست شیوه‌نامه، معیارهایی برای شناسایی خانوارهای دارای تمکن مالی بالا تعیین شده است. بر اساس متن مصوبه، برخورداری از هر یک از شرایط زیر می‌تواند خانوار را در گروه وسع اقتصادی بالا قرار دهد:
| معیار شناسایی | حدنصاب تعیین‌شده |
|---|---|
| مجموع ارزش روز زمین مسکونی | بیش از ۵۰ میلیارد تومان |
| ارزش واحد مسکونی یا زمین غیرمسکونی | بیش از ۷۵ میلیارد تومان |
| مجموع ارزش خودروهای سواری و وانت دوکابین | بیش از ۷.۵ میلیارد تومان |
| مصرف انرژی | قرارگرفتن در میان ۵ درصد مشترکان پرمصرف |
| دارایی بورسی | قرارگرفتن در میان ۵ درصد دارندگان بیشترین ارزش سهام |
| تسهیلات بانکی | قرارگرفتن در میان ۲.۵ درصد دریافت‌کنندگان بالاترین مانده تسهیلات |
همچنین دارندگان کارت بازرگانی فعال و افرادی که بر اساس اطلاعات فراجا کمتر از ۱۸۲ روز در سال در کشور اقامت داشته‌اند، در زمره شاخص‌های تعیین‌شده برای شناسایی گروه وسع اقتصادی بالا قرار گرفته‌اند.
این معیارها مربوط به گروه‌بندی اقتصادی خانوارهاست و نباید بدون اعلام ضوابط اجرایی نهایی، آن‌ها را به معنای قطع خودکار کالابرگ تمام افراد مشمول هر شاخص دانست.
بر اساس شیوه‌نامه ابلاغی، اطلاعات بانکی و مالی نیز در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها مورد استفاده قرار می‌گیرد. سازمان امور مالیاتی موظف است دسترسی به «کارپوشه اقتصادی ایرانیان» را در اختیار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار دهد تا وضعیت اقتصادی افراد بر اساس مجموعه‌ای از شاخص‌های مالی، ملکی و بانکی بررسی شود.
در این فرآیند، دستگاه‌هایی مانند بانک مرکزی، سازمان امور مالیاتی، فراجا، سازمان بورس، وزارت نفت و وزارت نیرو و سازمان ثبت اسناد موظف به تبادل اطلاعات هستند.
طبق متن مصوبه، گردش حساب‌های بانکی در ۲۴ ماه گذشته، تراکنش‌های مرتبط با طلا و ارزش رمزارزها نیز از جمله اطلاعاتی هستند که می‌توانند در بررسی وضعیت اقتصادی اشخاص مورد توجه قرار گیرند. از ابتدای سال ۱۴۰۶ نیز تبادل اطلاعات به‌صورت ماهانه پیش‌بینی شده است.
بنابراین، صرف بالا بودن گردش حساب به‌تنهایی نباید بدون بررسی منشأ و ماهیت تراکنش‌ها به‌عنوان نشانه قطعی پردرآمدبودن خانوار تلقی شود.
واریزی‌های مشکوک چگونه بررسی می‌شوند؟
بخش دیگری از شیوه‌نامه به خوداظهاری واریزی‌های بانکی اختصاص دارد. اگر حجم واریزی به حساب‌های شخصی و غیرتجاری فرد از حدنصاب‌های تعیین‌شده فراتر برود، سرپرست خانوار باید منشأ وجوه را اعلام کند.
بر اساس متن مصوبه، در صورت احراز ارائه اطلاعات خلاف واقع، کتمان درآمد یا ثبت‌نکردن دلایل واریزی‌های کلان، وزارت تعاون مجاز است پرداخت کالابرگ خانوار را متوقف کند.
از این رو، افرادی که مبالغ قابل‌توجهی به حسابشان واریز می‌شود، ممکن است برای روشن‌شدن وضعیت اقتصادی خود به ارائه توضیحات و مستندات نیاز داشته باشند.
مستأجران هم ممکن است از دریافت کالابرگ حذف شوند؟
در بخش مربوط به املاک، شیوه‌نامه تصریح می‌کند که ملاک مستأجربودن، اطلاعات ثبت‌شده در سامانه ملی املاک و اسکان است. سکونت رایگان در یک ملک، مستأجری محسوب نمی‌شود.
همچنین مالکانی که ملک خود را اجاره داده‌اند و در محل دیگری مستأجر هستند، همچنان در گروه مالکان قرار می‌گیرند. بنابراین، وضعیت مالکیت و اجاره‌نشینی خانوار باید بر اساس اطلاعات ثبت‌شده و ضوابط مصوبه بررسی شود.
چگونه به دهک‌بندی و قطع کالابرگ اعتراض کنیم؟
بر اساس شیوه‌نامه جدید، شهروندانی که نسبت به گروه‌بندی اقتصادی خود اعتراض دارند، ابتدا باید اطلاعات کارپوشه اقتصادی خود را به‌روزرسانی کنند و سپس درخواست بازبینی را به ثبت برسانند.
برای درخواست ورود به گروه وسع اقتصادی پایین، بررسی میدانی و بازدید مددکاران اجتماعی الزامی اعلام شده است. همچنین طبق متن مصوبه، تغییر گروه وسع اقتصادی هر خانوار حداکثر یک بار در سال امکان‌پذیر خواهد بود.
بنابراین، خانوارهایی که معتقدند اطلاعات مالی یا دارایی‌های ثبت‌شده درباره آن‌ها دقیق نیست، باید از مسیر تعیین‌شده برای اصلاح اطلاعات و درخواست بازبینی اقدام کنند.
مبلغ کالابرگ آبان ۱۴۰۵ چقدر است؟
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، پیش‌تر افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ را معادل ۵۰ درصد افزایش اعلام کرده و هدف آن را جبران بخشی از کاهش قدرت خرید خانوارها دانسته بود.
با این حال، بر اساس اطلاعات ارائه‌شده درباره شیوه‌نامه جدید، میزان و مبلغ کالابرگ هر گروه اقتصادی به تصمیم نهایی هیئت وزیران موکول شده است. بنابراین، نمی‌توان صرفاً بر اساس این مصوبه، مبلغ قطعی کالابرگ آبان ۱۴۰۵ یا زمان دقیق حذف اعتبار خانوارهای پردرآمد را اعلام کرد.